تاریخ ارسال : ۲۰ فروردین ۱۳۹۷ ساعت : ۰۸:۴۷ 0 نظر چاپ این صفحه چاپ این صفحه

 آوینی سنگ بنای یک بازسازی تئوریک را گذاشت

به گزارش شلمچه نیوز به نقل از خبرنگار مهر، سید مرتضی آوینی که بعد از شهادت به سید شهیدان اهل قلم معروف گردید، علاوه بر فعالیت در راستای سینما و فیلم مستند، آثار مکتوبی را هم در راستای های متفاوت از خود به جا گذاشته است. در آستانه شهادت آوینی، نظرات بعضی اندیشمندان را در مورد ابعاد شخصیتی و وجوه اندیشه ای آوینی جویا شده ایم که در ادامه می خوانید؛

آوینی؛ از سابقه روشنفکری تا انقلاب اسلامی

« در آستانه شهادت آوینی، نظرات بعضی اندیشمندان را در مورد ابعاد شخصیتی و وجوه اندیشه ای آوینی جویا شده ایم که در ادامه می خوانید؛«شهریار زرشناس» در سخنانی در مورد شهید آوینی و روند شکل گیری اندیشه او اظهار کرد: نیروهایی که ما به عنوان نیروهای حزب الهی یا بچه مسلمان می شناسیم طبق معمول از خانواده های  مذهبی، سنتی و دیندار می باشند و سابقه سنتی آنان چنین بافت و ساختاری را نشان می دهد. شهید آوینی از این قشر نبود و از یک سابقه روشنفکری به اسلام انقلابی یا اسلام امام خمینی رسید و خودش این فکر را انکار نمی کرد. خانواده او خانواده مذهبی بود ولی خودش در فضای روشنفکری زیادتر سیر کرده بود. آوینی پیش از انقلاب در کلیدی ترین محور هنر پیشرفته ایران یعنی در دانشکده هنرهای زیبا درس می قرائت کرد و انسان مطرح و تأثیرگذاری در آنجا بود.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با بیان اینکه «توفیق این را داشتم که وقتی آوینی در مجله سوره بود، ساعت های متمادی در اتاق سردبیر با او سخن بزنم» تصریح نمود: آوینی هرگز انسان پنهانکاری نبود و اظهار می کرد افکار روشنفکری داشته و نیچه می خوانده ولی امام خمینی در او دگرگونی ایجاد نموده است. در نتیجه آوینی از متن اندیشه آوانگارد و روشنفکری دست یافته بود به انقلاب اسلامی و برای همین هم خطاب به روشنفکران می گوید: «من از انتهای یک راه طی شده می آیم» یعنی نیست انگاری آن دنیا را تجربه کرده بود و آن را رها کرده و بعد یک زندگی تازه ای پیدا می نماید.

آوینی جان آماده تری داشت در نتیجه تصرف بیشتری کرد و خودش به شکلی دقیق اظهار می کرد که امام خمینی در من تصرف کرد و این مبحث وی را دگرگون کرد.

شهید آوینی از حرکت انقلابی خود عدول نکرد

شهریار زرشناس با تاکید بر اینکه شهید آوینی دگرگونی معرفتی و اعتقادی پیدا کرده بود، اظهار کرد: آوینی از منظر روشنفکری نیامد با انقلاب مشارکت کند لکن اعتقاد او به کل عوض و یک انسان مذهبی گردید با باورها و اعتقادات کاملاً متمایز. دوم اینکه شما از ۵۷ به بعد از مرتضی یک قدم و سخن نمی بینید که او از این حرکت انقلابی خود عدول کرده باشد. یعنی هر چه از مرتضی خواهید دید، همه در این راستا است. افرادی مثل رضا براهنی، باقرپرهام و غلامحسین ساعدی همه یک مقطعی با انقلاب معیت کردند حتی ساعدی به دیدار امام رفت و علی میرفطروس با انقلاب معیت کرد اما تا نگاه کردند انقلاب موضع های اسلامی دارد و روحانیت در آن است، اینها دشمن گردیدند اما آوینی این موضع را نگرفت. حتی روشنفکران مذهبی مثل بازرگان درمورد انقلاب موضع گرفتند. لیبرال ها، مارکسیست ها و پیشرفته ها و سکولارها از انقلاب فاصله گرفتند، اما کجا این اتفاق را در مرتضی آوینی خواهید دید؟ او تازه به متن انقلاب می رود و خلاقیت های او آغاز می گردند.

آوینی تکامل در مسیرش پیدا نمود این مسئله منحصرا در نثر نیست لکن در روند و عمق فکری او هم دیده می گردد.

وجه اصلی آوینی شخصیت متفکر اوست

وی با اشاره به نقش رسانه ها در معرفی شهید آوینی اضافه کرد: مرتضایی که رسانه ها زیادتر معرفی کردند به ویژه مرتضای بعد از شهادت با او متمایز بود چون رسانه ها در آن زمان با آوینی موضع و تقابل کامل با او داشتند. علاوه بر این حوزه هم با او مبارزه داشت و حوزه (هنری) دیگر مرتضی را نمی خواست، مجله سوره هم نمی خواست تا وقتی که آقا از آوینی تجلیل کرد و این تجلیل آنان را شگفت زده و بهت زده کرد وگرنه اینها اصلا شیوه مرتضی را نمی پسندیدند و اصلاً قبول نداشتند این شیوه را اما چون اینها عمق دیدگاهی مرتضی را نمی شناختند تا مدت ها مرتضی آوینی مستندساز روایت فتح بود اما بعد از تجلیل آقا یک مرتبه آوینی شناخته گردید، به ویژه اینکه نخستین شهید معروف بعد از سال های جنگ است و به تعبیر«محمد رجبی» انگار که فضا را تهی کردند که مرتضی گل کند. ۶۸ ۶۸ به بعد نئولیبرال ها قصد داشتند فضای شهادت را به فراموشی بسپارند که مرتضی آوینی به عنوان یک بسیجی و  هنرمند ظاهر و شهید گردید و چون آقا از وی تجلیل کردند جماعتی تازه کشف نمودند که یک اندیشه ای وجود دارد و به عقیده من این اندیشه است که دارد این راه را می برد. بعد از تجلیل آقا، دیگر مسئله مرتضی مستند ساز نبود لکن مرتضی به عنوان یک متفکر ظاهر گردید و عده زیادی در پی این بودند که این وجه تفکری را از مرتضی دریافت کنند در حالیکه این وجه کلیدی او است یعنی او متفکر دوران گذار است یعنی کلیدی ترین مسایلی که ما امروز با آن درگیریم در نوشته های آوینی است و دقیقاً مرتضی از موضع یک متفکر ظاهر گردیده است.

زرشناس با تاکید بر اینکه مرتضی آوینی متفکر، خیلی مهمتر از آوینی مستندساز است، دنبال کرد: حالا احتیاج تفکری داریم و وجه متفکرانه وی را نباید فراموش کرد. او اندیشمندی است که با مسایلی رو به رو شده که این مسایل هنوز از مسایل ما است و او متفکر دوران انقلاب اسلامی است.

 آوینی سنگ بنای یک بازسازی تئوریک را گذاشت

سید مهدی ناظمی قره باغ، دانش آموخته فلسفه در مورد شهید آوینی و تاثیرات او در حوزه اندیشه به خبرنگار مهر اظهار کرد: شهید آوینی موفق شد، خلایی که بعد از انقلاب اسلامی در وجه تئوریک به آن دچار گردیدیم را پر کند و مسایل تازه ای را درحوزه تئوریک پیش روی مخاطب های قرار دهد. امروزه مالک نظران امکان دارد در زیادی جاها با شهید آوینی اختلاف نظر دارا باشند که ایرادی هم ندارد ولی جوابی که هریک از ما به این مسایل داریم مسأله بعدی است و مسئله کلیدی و مهمتر سوالاتی است که برای ما در فواصل سالهای ۶۸ تا ۷۲ مطرح گردید و متوجه گردیدیم که باید پیرو سؤال های دیگری باشیم و این جهان با آنچه که در ذهن ماست، خیلی فرق دارد و شهید آوینی سنگ بنای یک بازسازی تئوریک در انقلاب اسلامی را گذاشت.  حتی افرادی که دو مرتبه به اندیشمندان پیش از شهید آوینی برگشتند هم در مورد شهید آوینی مسایل وی را ارزیابی می کنند و برای جواب ها امکان دارد به وی مراجعه نکنند. شهید آوینی ما را با این سئوال رو به رو کرد که  جایگاه ما در انقلاب اسلامی چیست و چه کار باید بکنیم، حال در جواب ها امکان دارد اختلاف نظر وجود داشته باشد که ایرادی هم ندارد چون بحث دیدگاهی محل اختلاف نظر است و ممکن در این زمینه نظرها متمایز باشد.

این دانش آموخته فلسفه در ادامه اضافه کرد: از اقدامات دیگر آوینی این بود که بحث ها را از حالت درون گفتمانی خارج کرد و سوالاتی را بویژه در اواخر عمر خود مطرح کرد که به این پرسش ها همه توان دارند بپردازند یعنی نیروهای انقلابی و نیروهای مذهبی توان دارند این بحث ها را به سادگی به دیالوگ بگذرانند و ما با ادبیات شهید آوینی به این امکان دیالوگ آمدیم.

آوینی نگاه مستقلی را در سینما طرح ریزی کرد

عنوان این کار شهید آوینی را میتوان حکمت سینما هم نامید. در سینما شهید آوینی نظر مستقلی داشته است و هنوز این نوع نگاه بسیار جای کار دارد.

سید مهدی ناظمی قره باغ در مورد تأثیرگذارترین آثار مکتوب شهید آوینی اظهار کرد: زیادتر کتاب «توسعه مبانی و تمدن غرب آوینی» و بعضی از مجلدات کتاب «آیینه جادو» خوانده شده ولی قوی ترین اثر وی کتاب «فردایی دیگر» و جلد سوم «آیینه جادو» است.


لینک کوتاه مطلب : http://www.shalamchenews.com/?p=95189

دیدگاه شما

معادله ی امنیتی * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.