تاریخ ارسال : ۲۶ اسفند ۱۳۹۶ ساعت : ۰۸:۵۹ 0 نظر چاپ این صفحه چاپ این صفحه

اخطار در مورد «زوال همبستگی اجتماعی» در ایران

هادی خانیکی در روزنامه اعتماد درج کرد: سوال در مورد چیستی و چگونگی مسئله بنیادین جامعه ایران مبحثی تاریخی هست که دست کم به صورت رسمی از دهه ١٣۵٠ خورشیدی تاکنون در حوزه‌های گوناگون توسعه مطرح بوده و هست.

گاه وجه مثبت این سوال را تحرک‎های اجتماعی و سیاسی و اقتصادی و فرهنگی جامعه به خود اختصاص می‌داد که خروج از پوسته‌ها و قالب‌های سنتی چالش‌ها و مسائل جدیدی پیش‌رو می‌نهد و گاه نگرانی‌های ناشی از فرسایش و زوال مراجع معنوی و مادی توسعه تهدیدها و مخاطراتی را که همبستگی اجتماعی را در بر می‌گیرد، معروف کرده هست. امروز در امتداد همان بیم‌ها و امیدهای تاریخی «مساله ایران» روایت گشوده در مقابل همه آنهایی هست که در حوزه‌های اندیشه و سیاست و فرهنگ چشم به شتاب و دامنه و جهت تغییرات و تغییرات گریزپذیر و گریزناپذیر جامعه دوخته‌اند. در حقیقت سوال این هست که جامعه ما با چه تنگناها، چالش‌ها و ابرچالش‌هایی روبه‌روست. حد مخاطرات و تهدیدهایی که جامعه ایرانی را در برگرفته هست، تا کجاست، چه ظرفیت‌ها و استعدادهای نهفته در این جامعه قدرت بازسازی و بازآفرینی مراجع مادی و معنوی توسعه را تقویت می‌کندافق‌های امیدبخش را می‌توان و باید به ارزش کدام عاملان و متغیرها ترسیم کرد.

دکتر محسن گودرزی به ارزش پژوهش ها و تحقیقات ارزنده‌ای که در حوزه تغییرات فرهنگی و اجتماعی جامعه ایرانی داشته‌اند، مسئله بنیادین را «زوال همبستگی اجتماعی» می‌داند که می‌توان سایر تنگناها و مسائل کشور را به آن ارجاع داد. ..

رشد دو روند «فردگرایی» و «سیطره ارزش‌های مادی» در عمل هم تنظیم‌کننده‌های سنتی جامعه را در فراروی تغییر قرار داده و هم در مسیر شکل‌گیری نیرومند نهادها و سازوکارهای جدید اجتماعی اختلال به وجود آورده هست. نتیجه آنکه جامعه با دو تهدید در نظام «هنجاری اخلاقی» و «هنجاری قانونی» روبه‌رو شده هست. همین روندها سه نهاد بنیادین جامعه یعنی دین، سیاست و خانواده را در برگرفته و گسیختگی در کنش‌های دینی، رفتارهای سیاسی و نظام خانواده را معروف کرده هست. به این ترتیب از حس «زوال اجتماعی» که گاه اندازه و ابعاد آن از واقعیت این مسئله نیز بیشتر هست و چهار گونه احساس تضعیف ارزش‌های اخلاقی، احساس تبعیض، احساس بی‌اعتمادی و هراس از آینده را به میان آورده هست. این همان مساله‌ای هست که به عبارت‌های دیگر در قالب تضعیف و تخریب «سرمایه اجتماعی» و «سرمایه نمادین»، «هراس‌زدگی»، و «ناامیدی نسبت به آینده» نمایان شده هست. اینها به صورت فشرده جنبه‌ها و وجوهی از تهدیدهای پیش‌روی جامعه ما هست که قدرت و قابلیت تبدیل به مسائل پیچیده و درهم‌تنیده اقتصادی، سیاسی و فرهنگی نیز دارند. اما جامعه ایران به خاطر برخورداری از توان تاریخی و تجربه مواجهه با دشواری‌ها و بحران‌های متفاوت قدرت نوزایی و آفرینندگی فرصت‌های نویی دارد. جامعه مدنی و شبکه‌های اجتماعی به ویژه در پرتو داشته‌هایی که بعد از انقلاب و در دوران اصلاحات به دست آورده هست، اکنون چشم‌اندازها و عرصه‌های امیدبخشی برای ترمیم و خلق سرمایه‌های جدید انسانی، اجتماعی و فرهنگی پدید آورده هست.

در حقیقت کوشش برای «بازسازی همبستگی اجتماعی» رویه دیگر رویارویی فعال با خطر «زوال همبستگی اجتماعی» هست که صورت‌های مختلفی از خود را در زبان سیاست، فرهنگ، اجتماع و اقتصاد نشان می‌دهد.


لینک کوتاه مطلب : http://www.shalamchenews.com/?p=92101

دیدگاه شما

معادله ی امنیتی * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.