تاریخ ارسال : ۲۳ آذر ۱۳۹۶ ساعت : ۰۷:۵۴ 0 نظر چاپ این صفحه چاپ این صفحه

ایران، غایب بزرگ بازارهای گاز اروپایی

قزاقستان نیز کارگروهی مشترک با آذربایجان برای صادرات گاز به اروپا از مسیر آذربایجان و ترکیه تشکیل داد. 
صادرات گاز ترکمنستان و قزاقستان به غرب

روسیه و ایران به ترتیب در ابتدای سال های ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷ خرید گاز ترکمنستان را متوقف کردند و اکنون صرفا چین (حدود ۳۰ میلیارد متر مکعب در سال) و آذربایجان به قدر اندکی مشتری گاز این کشور می باشند.

روسیه در سال ۲۰۰۸ مشتری سالانه ۴۰ میلیارد متر مکعب گاز ترکمنستان بود که طی سال های بعد این رقم را بصورت چشمگیر کاهش داد و در سال ۲۰۱۵ به حدود ۵/۴ میلیارد متر مکعب رساند و نهایتا در ابتدای سال گذشته متوقف کرد. ایران نیز سالانه ۹ میلیارد متر مکعب از گاز ترکمنستان را در سال ۲۰۱۶ می خرید که از ابتدای سال جاری به سبب بدهی ٨/١ میلیارد دلاری به ترکمنستان، دولت عشق آباد فروش گاز به ایران را متوقف کرد. ترکمنستان هم اکنون سالانه ۶/١ میلیارد متر مکعب گاز در قالب سوآپ (معاوضه) به منطقه های شمال شرق ایران تحویل می دهد و ایران نیز به همین میزان گاز تحویل آذربایجان می دهد. برای صادرات گاز ترکمنستان به غرب یا باید ساخت خط لوله از دریای خزر به طول ۳۰۰ کیلومتر شروع گردد، یا اینکه این گاز از طریق خاک ایران حمل گردد. راه سوم، صادرات گاز مایع «ال ان جی» یا گاز فشرده «سی ان جی» هست.

قرار هست خط لوله ۳۵۰۰ کیلومتری «دهلیز جنوبی» از سواحل باکو تا ایتالیا در اواخر سال ۲۰۲۰ بازنمایی گردد و ظرفیت ابتدایی این خط لوله برای جابه جایی گاز، سالانه ۱۶ میلیارد متر مکعب هست که تمامی گاز از طریق مرحله دوم میدان پادشاه دنیز جمهوری آذربایجان تامین خواهد گردید.

صادرات گاز روسیه به غرب

در این میان روسیه، بعنوان بزرگ ترین تامین کننده گاز اروپا، صادرات خود به این اتحادیه را بشدت افزایش داده و به رقم تاریخی نزدیک ۱۸۰ میلیارد متر مکعب طی ۱۱ ماه سال جاری رسانده هست که معادل کل صادرات گاز روسیه به اروپا در ۱۲ ماه سال گذشته هست.

ظرفیت تولید گاز مایع این کارخانه ۵/١۶ میلیون تن در سال (نزدیک ۲۳ میلیارد متر مکعب) هست. این پروژه بیشتر برای صادرات گاز به آسیا موردنظر داشته شده هست.

صادرات گاز ایران

ایران فعلا صادرات گاز به ترکیه و عراق را انجام می دهد و بنا بر قراردادهای موجود، دارای پایبندی به صادرات سالانه ۲۸ میلیارد متر مکعب به این دو کشور هست. البته فعلا ایران نیمی از این گاز را صادر می کند و تا دو سال آینده و تکمیل خط لوله ششم سراسری در ایران و خط لوله بصره در عراق، به میزان یاد شده خواهد رساند. به هر حال، ایران یک تفاهمنامه صادرات گاز به عمان به میزان ۱۰ میلیارد متر مکعب در سال را نیز دارد که فعلا نه نهایی شده و نه مسیر دقیق خط لوله دریایی برای وصل شدن ایران به عمان مشخص شده هست. خرداد ماه سال جاری مرکز پژوهش های مجلس ایران گزارشی منتشر کرد که به هزینه و نفع صادرات گاز ایران می پرداخت. طبق این ارزیابی، فعلا صادرات گاز ایران به اروپا یا از طریق گاز مایع صرفه اقتصادی ندارد. این گزارش هزینه تولید و صادرات گاز مایع را برای بازارهایی با فاصله ۳ هزار تا ۱۲ هزار کیلومتر با ایران، حدود ٣/١٣ تا ٣/٢٠ سنت برای هر متر مکعب تخمین کرده هست. این رقم برای صادرات گاز با خط لوله تا فاصله ۴ هزار کیلومتری کمتر از گاز مایع و برای فواصل دورتر، بالاتر از گاز مایع تخمین شده هست.

البته این گزارش نمی گوید چرا برای مثال صادرات گاز نیجریه به ترکیه با گذشتن از مسیر دریایی به فاصله بیش از ۱۰ هزار کیلومتر یا صادرات گاز قطر به ژاپن با گذشتن از همین میزان فاصله توجیه اقتصادی دارد، اما برای ایران ندارد.

تزریق گاز به میادین نفتی

این نکته، نیاز به تزریق سالانه ۹۰ میلیارد متر مکعب گاز به میادین نفتی برای جلوگیری از افت فشار مخازن و تولید نفت هست. ایران برای جلوگیری از این افت، سالانه صرفا ۲۵ میلیارد متر مکعب تزریق گاز انجام می دهد. این گزارش می گوید که نفع خالص ایران از صادرات گاز به بازارهای منطقه با توجه به قیمت های فعلی نفت، معادل ۳۵ درصد از قیمت گاز در بازارهای مقصد هست. اما نفع خالص صادرات خود نفت حدود ۸۰ درصد از قیمت نفت در بازارهای جهانی است؛ بنابراین تزریق گاز به میادین نفتی و افزایش تولید نفت بسیار سودمندتر از صادرات گاز هست. ایران با تزریق گاز نه صرفا میزان تولید هر روز نفت از میادین یاد شده را افزایش می دهد، بلکه ضریب بازیافت (میزان نفت قابل استخراج) این میادین را ۶-۷ درصد افزایش می دهد.   نمودار بالا اختلاف میان گاز مورد نیاز برای تزریق و گاز تزریق شده به میادین نفتی ایران طی سال های گذشته (بر حسب میلیون متر مکعب در روز) را نشان می دهد که طبق آمارها و ارزیابی های وزارت نفت انجام شده هست. این آمارها نشان می دهد که ایران باید طی دو دهه منتهی به سال ٢٠١۵ کلا ٨٣٠ میلیارد متر مکعب تزریق گاز به میادین نفتی انجام می داد، اما عملا حدود یک سوم این میزان را تزریق کرده هست. برای سال های ٢٠١۶ تا ٢٠٢۴ نیز سالانه نیاز به تزریق بیش از ٩۴ میلیارد متر مکعب گاز به میادین هست، در حالی که طی سال گذشته و جاری این رقم سالانه حدود ٢۵ میلیارد متر مکعب بوده هست.


لینک کوتاه مطلب : http://www.shalamchenews.com/?p=78873

دیدگاه شما

معادله ی امنیتی * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.