تاریخ ارسال : ۰۸ مهر ۱۳۹۴ ساعت : ۱۲:۰۶ 0 نظر چاپ این صفحه چاپ این صفحه

این بازارگرمی در شبکه‌های اجتماعی فقط نمکی است بر زخم داغداران حادثه منا

اتفاق بدتری که از اتفاقات بالا رخ داد ماجرای همیشگی برخورد ایرانی‌ها با یک اتفاق است. آن هم این است که ایرانی‌ها فارغ از خوب یا بد بودن، شاد یا دردناک بودن اتفاق رخ داده از آن جوک و لطیفه می‌سازند و در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌کنند.

تحلیل رفتار ایرانی‌ها از آن دست موضوعات جذاب و البته عجیب است که هرازگاهی و به بهانه بروز و ظهور رفتارهای مختلف صورت می‌گیرد. بزرگان زیادی در حوزه جامعه‌شناسی تا کنون در این خصوص کتاب نوشته‌اند که چندتایی از آن‌ها مثل کتاب «جامعه‌شناسی خودمانی» حسن نراقی یا «ما چگونه ما شدیم» صادق زیباکلام محبوب و عامه‌پسند هم شدند و با تیراژهای مختلف خوانندگان زیادی پیدا کردند. اما شاید فصل بررسی رفتار ایرانی‌ها، بعد از رواج شبکه‌های اجتماعی میان عامه مردم احتیاج به بررسی‌های جدیدتر و نوشتن کتاب‌های متفاوت‌تری دارد. جایی که ایرانی‌ها زوایای پنهان روح جمعی خود را بروز می‌دهند. مسئله‌ای که در خیلی از موارد موجب تعجب می‌شود.
به گزارش تابناک، در یک هفته گذشته اتفاقات رخ داده در مراسم حج و روز عید قربان و کشته شدن تعداد زیادی از حجاج مهم‌ترین خبر رسانه‌ها بود و همین مسئله بازتاب گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی داشت. کشته شدن تعداد فراوانی از حجاج ایرانی در این فاجعه انسانی، بی‌خبری از وضعیت تعداد کثیری از حجاج، بسته شدن کانال‌های خبری از محل حادثه و کارشکنی دولت سعودی در شفاف شدن جریان اطلاعات در این ماجراف همه و همه موجب شد تا در یک فضای غیرشفاف و غبارآلود، بازار داغ شایعات در شبکه‌های اجتماعی مهم‌ترین محل برای دریافت خبر مردم باشد. در حالی که خانواده‌های بسیاری در ایران از حال عزیزران خود بی‌خبر بودند و در شرایط بحرانی روحی به سر می‌بردند، گلادیوترهای شبکه‌های اجتماعی صرفا به خاطر اینکه آمار فالوئرهای خود را بالا ببرند دست به انتشار هر خبری که از این حادثه مخابره می‌شد، بدون در نظر گرفتن راستی و درستی آن، می‌زدند. انتشار تصاویر مختلفی که کمی بعد مشخص شد برخی از ان‌ها غیرواقعی است، فیلم‌هایی که خیلی از ان‌ها به حادثه منی ارتباطی نداشت و راه‌اندازی کمپین‌هایی که خیلی از آن‌ها اهداف دیگری را غیر از تسلی عمومی به داغداران این حادثه داشت.
در یکی دو سال اخیر وقتی در آذربایجان یا بوشهر، زلزله‌های ویرانگری رخ داده بود میزان همدردی مردم در شبکه‌های اجتماعی بسیار بالاتر از وقتی بود که این حادثه در عربستان اتفاق افتاد. عجیب اینکه حادثه منا در مقیاس آماری تعداد کشته‌های بیشتری را در دل خود جا  داده بود و رخ دادن این مسئله در یک کشور دیگر و اضطراب و نگرانی خانواده‌های قربانیان در ایران از وضعیت عزیزانشان می‌بایست همراهی و همدردی بیشتری را در میان ایرانی‌ها بر می‌انگیخت. اما پیوند خورد این مسئله با مسائل اعتقادی، سیاسی و نژادی موجب شد تا بسیاری فراموش کنند که فارغ از همه این‌ها نزدیک به ۵۰۰ ایرانی در عربستان کشته و مفقود شدند ودر این وضعیت و در حالی که هنوز تعداد زیادی از عزیزان‌مان در عربستان حضور دارند چه کاری می‌تواند به آن‌ها و خانواده‌هایشان کمک کند. آیا انتشار اخباری که حتی نشردهندگانش هم راستی و درستی ان را نمی‌دانند موجب آرامش خانواده‌های منتظر می‌شود یا بر اضطراب ان‌ها می‌افزاید. این حرص و ولع برای بیشتر دیده شدن در شبکه‌های اجتماعی آیا به اینکه دل خانواده‌های داغدار و منتظر را بیازاریم می‌ارزد؟ همین چند روز پیش رییس ستاد حج و زیارت سازمان صداوسیما در مصاحبه‌ای با ایسنا با یادآوری اینکه نزدیک به ۶۵ هزار زائر ایرانی در مکه هستند و این یعنی میلیون‌ها نفر در ایران در چشم‌انتظاری به سر می‌برند، از فعالان شبکه‌های اجتماعی درخواست کرد که از انتشار اخبار ضد و نقیض پرهیز کنند؛ چرا که هر اندازه این نوع اخبار بیشتر منتشر شود، خانواده‌های بیشتری دچار نگرانی می‌شوند.
در واقع فعالان شبکه‌های اجتماعی در مواجه با حادثه منا اولویت‌ها را فراموش کرده‌اند. اگر این حادثه حاصل بی‌تدبیری برگزارکنندگان مراسم حج هست که هست در وهله اول تاختن به دولت سعودی و دامن زدن به مسائل سیاسی و حتی فراتر از آن انجام حرکات زشت‌ نژادپرستانه اولویت ما نیست. چیزی که در عمل اتفاق افتاد. ما به جای اینکه با آرام کردن فضا به دنبال راه حل بهتری برای با خبر شدن از حال ایرانی‌های حاضر در مراسم حج باشیم بر اختلافات سیاسی، مذهبی و قومی دامن زدیم که این مسئله به غیرشفاف‌تر شدن فضا بیشتر کمک کرد.
صادق زیباکلام در این زمینه در فیسبوکش نوشت: «برخلاف سایر مسلمانان دیگر، پاسخ ما ایرانیان به این پرسش که «مسئولیت تراژدی منا بر عهده کیست؟» روشن است. پاسخ یا درست‌تر گفته باشیم «پاسخ‌های» ما در قبال این پرسش در قالب مجموعه‌ای از واکنش‌ها ظاهر شدند. یکی از واکنش‌ها بیرون ریختن تعصبات و احساسات نژادپرستانه بسیاری از ما ایرانیان علیه اعراب بود.  حادثه منا مستمسک و بهانه مناسبی شد برای بسیاری از ایرانیان تا دق‌ودلی‌شان را بر سر اعراب خالی کنند. فرضشان بر این بود که آن حادثه در نتیجه سوء مدیریت و بی‌لیاقتی سعودی‌ها اتفاق می‌افتاد و ایرانیان با توهین به اعراب می‌خواهند گلایه و عکس‌العملشان به سعودی‌ها را نشان دهند.»
اتفاق بدتری که از اتفاقات بالا رخ داد ماجرای همیشگی برخورد ایرانی‌ها با یک اتفاق است. آن هم این است که ایرانی‌ها فارغ از خوب یا بد بودن، شاد یا دردناک بودن اتفاق رخ داده از آن جوک و لطیفه می‌سازند و در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌کنند و یک جور جنون رقابت در میزان بامزگی در شبکه‌های اجتماعی میان ایرانی‌ها رواج پیدا کرده که فارغ از اینکه سوژه توافق هسته‌ای باشد یا جان باختن ۵۰۰ ایرانی، بامزه‌های فضای مجازی مینیمال‌ها و لطیفه‌های خود را از این ماجرا ابداع می‌کنند و در شبکه‌های اجتماعی می‎گسترانند تا بلکه شهوت بالارفتن تعداد فالوئرهایشان اندکی ارضا شود. مسئله‌ای که با واکنش افراد مختلفی هم همراه بوده و از فعالان شبکه‌های اجتماعی خواستند تا حرمت جانباختگان فاجعه منا را حفظ کنند.
نگاهی به رفتار خودمان در همین یک هفته گذشته شاید به ما نشان بدهد که چجور مردمی هستیم.

لینک کوتاه مطلب : http://www.shalamchenews.com/?p=1789

دیدگاه شما

معادله ی امنیتی * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.