تاریخ ارسال : ۱۴ آذر ۱۳۹۶ ساعت : ۰۷:۳۲ 0 نظر چاپ این صفحه چاپ این صفحه

برخورد چکشیِ احمدی نژاد بعد از زمین لرزه ورزقان

محمد مساعد در روزنامه شرق درج کرد: بازسازی، خانه سازی نیست. این شاید پادشاه کلید اظهارات میهمانان جلسه ارزیابی زمین لرزه کرمانشاه بود که روز یکشنبه به همت دانشکده معماری دانشگاه شهید بهشتی برگزار گردید. نبود سیاست گذاری های عمومی متناسب، تاب آوری پایین، بی دقتی به تجربیات گذشته، مداخله های غیرحرفه ای و نمایشی دروسی ارزشمندی بود که به گفته سخنرانان این جلسه لازم هست از زمین لرزه کرمانشاه دریافت کنیم.    درس هایی که در ده ها زمین لرزه بزرگ کشور در دهه های موخر نگرفته ایم و همان طور به تکرار اشتباه های گذشته مشغولیم. بازسازی منطقه های زمین لرزه زده کرمانشاه که اکنون بعد از گذشت ایامی آشفتگیی اوائلی زمین لرزه شروع شده، از آن دیدگاه ارزشمند هست که اگر به صحیحی انجام نگیرد، پس لرزه های مخفی و آشکارش را ماه ها یا سال ها بعد نشان خواهد داد. پس لرزه هایی که محتمل هست لطمه ها و تلفاتی زیادتر از خود زمین لرزه دارا باشد.    فهم این نکته که بازسازی، خانه سازی نیست، نیز از همین دیدگاه ارزشمند هست. فهم این واقعیت که زمین لرزه یک سانحه طبیعی است؛ نه یک بلای آسمانی، به ما مساعدت می کند که از یاد نبریم زمین لرزه نیز مثل هر سانحه دیگری گرچه حدس ناپذیر است؛ اما خسارات و تبعاتش را میتوان پیش گیری کرد؛به شرط آنکه حاضر باشیم صدای متخصص ها را بشنویم و آن طور که مدرس دانشگاه شهید بهشتی روایت می کند، محافظت را برای توجیه آنها فرانخوانیم.   سیاست گذاری عمومی نیازمند دقت است     سیاست گذاری عمومی زیاد به نهادگرایی متمایل هست و سودمندی آن زیاد زیادتر از هزینه های آن هست و به همین سبب هست که در جوامع پیشرفته تمایل بسیاری به سیاست گذاری عمومی وجود دارد. تجربه زمین لرزه کرمانشاه نمایش داد نهادهای رسمی و شغل ای مثل هلال احمر یا دستگاه های دولتی که توان دارند و لازم هست کار پیشگیری، امداد و رهایی و بازسازی را به انجام برسانند، در بین مردم تاکنون به نحو تام جا نیفتاده اند. اینکه مردم از سراسر ایران به منطقه های زمین لرزه زده رفتند، چند جهت متفاوت دارد.   اینکه خصوصی از یک استان دیگر چند پتو می خرد و خودش را به منطقه می رساند تا آن را به زمین لرزه زده ها بدهد که درواقع نمودی از مهرورزی اجتماعی و آدمی است؛ اما این کار یک معنا دیگر هم توان دارد دارا باشد و آن بی اعتمادی به قدرت یا حسن نیت نهادهای عمومی برای رساندن مساعدت های از سمت مردم به زمین لرزه زدگان هست. بااین حال یکی از مورد های که لازم هست در مورد زمین لرزه موخر به آن اشاره کنم، برانگیخته شدن حس یکپارچگی ملت ایران بر مبنای تجربه زیستی مشترک بود که خودش را در همین سانحه موخر نمایش داد و نگاه کردیم که چگونه اقوام متفاوت کشور در کنار برادرهای و خواهران کُرد خود جای گرفتند.   تعلیم ندیده ایم    شریف زادگان در قسمت دیگری از اظهارات خود عنوان کرد: نکته دیگری که در زمین لرزه موخر کرمانشاه شاهد بودیم، نشانه هایی از نبود تعلیم شایسته نهادهای حاضر در صحنه سانحه بود. همان طور که می دانید، نخستین نهادی که در زمین لرزه موخر اقدام به امداد و رهایی کرد، ارتش بود و همه نیروهای پادگان سرپل ذهاب از سرباز تا سرهنگ فورا وارد منطقه گردیدند و مساعدت های شایانی هم کردند که نمودش را در رضایت عمومی مردم منطقه از ارتش در ایامی بعد از زمین لرزه شاهد بودیم؛ اما رویت می کنیم که این مساعدت ها در ابتدا به صورت سامان یافته نبوده است؛ درحالی که یقینا نیروهای نظامی لازم هست برای مبارزه با آشفتگی هایی مثل این سوانح طبیعی تعلیم های شغل ای دیده باشند و سازمان دهی شده تر عمل کنند. ما در همین زمین لرزه نگاه کردیم که هر خانه ای که در روستاها بنیاد خانه مقاوم سازی کرده بود، سالم مانده بود. در زمین لرزه ورزقان هم همین گونه بود.  بنیاد خانه فاز به فاز در حال مقاوم سازی خانه های روستایی هست و تابه حال دو فاز ٢٠٠هزارتایی آن را به انجام رسانده که علی رغم اینکه کاستی هایی هم دارد؛ اما در چنین مورد های شاهد هستیم که موجب رهایی جان آدم ها می گردد. عبور با پایین ترین لطمه از چنین اتفاقاتی نیازمند حکمروایی شایسته هست که به معنی مشارکت مردم و دولت برای حکمرانی هست.  ایران یکی از ۶ کشور زمین لرزه خیز جهان   علیرضا فلاحی، مدرس دانشگاه شهید بهشتی و عضو گروه تعلیمی سوانح و بازسازی در ادامه این جلسه به سخنرانی پرداخت و در اوائل اظهارات خود بر ضرورت دقت به زمین لرزه خیز بودن ایران در تصمیم گیری ها تبیین کرد و عنوان کرد: ایران و ترکیه در خاورمیانه، چین و ژاپن در شرق قاره آسیا و ایتالیا و آمریکا در غرب، شش کشور زمین لرزه خیز جهان می باشند.    از آن بدتر اینکه علی رغم واقع شدن اتفاقات طبیعی مکرر در کشور تاکنون هم ما نمی دانیم در وقت واقع شدن چنین اتفاقاتی چه لازم هست بکنیم و اگر هم بدانیم به سبب بی دقتی هایی که از قبل انجام داده ایم، امکان انجام آن را نداریم. فلاحی با اشاره به وضع سالن اجتماعات دانشکده معماری دانشگاه شهید بهشتی عنوان کرد: نگاهی به همین سالن بیندازید. ما باوجود تجربه ده ها زمین لرزه بزرگ تر از شش ریشتر در ۶٠ سال موخر در ایران و هشت سال نبرد، همان طور در راستای اداره بازسازی وضع مطلوبی نداریم.     بازسازی ،خانه سازی نیست    این مدرس دانشگاه در ادامه اظهارات خود عنوان کرد: زنده یاد نادر خلیلی در کتاب «خانه سرامیکی» که به انگلستانی منتشرشده مشاهداتش از زمین لرزه طبس در دهه ۵٠ را مکتوب کرده هست. آ ما برای شما یک شهر نو، پیشرفته و پیش ساخته خواهیم ساخت.   با تأسف در سانحه موخر هم همان وضع ۴٠ پارسال حاکم هست. ما از این پیشینه های پیشرفته سازی زیاد داشته ایم که شاید بدترینشان بازسازی خرمشهر بود. قطعا به سبب دارید که قرار بود آبادان، خرمشهر و هویزه بازسازی پیشرفته گردند اما بعد از گذشت ٣٠ سال تاکنون یک سوم خرمشهر بازسازی نشده؛ چون قرار بوده پیشرفته ساخته گردد. جامعه منحصرا ساختمان نیست. شهر مثل تار عنکبوتی به هم پایدار هست که از گره های متفاوت ساخته شده و سانحه ای مثل زمین لرزه این تار را از هم می درد و رشته ها را جدا می کند.   تا هنگامی ما چرایی و چگونگی شکل گیری این سکونتگاه را نفهمیم، توان نداریم آن را بازسازی کنیم. ما می دانیم که ابتدا آشفتگی داریم، پس از ان به فاز مبارزه می رسیم و بعد وارد فاز آمادگی می گردیم.   ما درحال حاضر در فاز بازسازی منطقه های زمین لرزه زده کرمانشاه هستیم و نباید فراموش کنیم که این بازسازی لازم هست همراه با ترقی وضع سابق باشد. این در حالی هست که در فاز بازسازی که هزینه ها و نیازها زیاد بالا می رود، مساعدت ها و حمایت به منطقه زمین لرزه زده به دلیل گذشت وقت بشدت کاهش پیدا کرده هست. پس از ان در فاز ساماندهی، سکونتگاه های جابه جاییی را داریم و در فاز بازسازی شاهد ساکن کردن مدام می باشیم. اگر نگاهی به این مراحل در کرمانشاه بیندازیم، شاهد هستیم که در فاز اول در شهر سرپل ذهاب چادرها در هر محیط بازی که محتمل بود، برپا گردیدند و هیچ دقتی به محل یابی صحیح آنها نشد.    مرحله دوم که درحال حاضر در آن به سر می بریم؛ یعنی سکونتگاه های جابه جاییی، (در مورد خاص زمین لرزه کرمانشاه آن را «چالش کانکس زدگی» می نامم) شک نکنید در آینده آشفتگی های دیگری را هم ایجاد خواهد کرد. برخی از این کانکس ها شبیه گاوصندوق می باشند و هیچ روزنه ای ندارند.   تفاوت خاتمی و احمدی نژاد    فلاحی در ادامه اظهارات خود عنوان کرد: در الگوی سازمان ملل متحد به کشورهای سانحه خیز سفارش اکید شده هست که با سازمان های موجود کار کنید و اگر ناتوان می باشند، تقویتشان کنید نه اینکه سازمان موازی ایجاد کنید. ستارگان سینمایی و ورزشی هم اگر قصد دارند مساعدت حقیقی کنند، لازم هست در قالب همین سازمان ها مساعدت کنند. به یاد دارم در وقت زمین لرزه بم، ریاست جمهور وقت گفت و گو ای کرد و عنوان کرد یک سازمان تازه ایجاد می کنیم تا با استفاده از مساعدت های بین المللی و از سمت مردم بازسازی را انجام دهد. در آن وقت ما در دانشگاه بهشتی یک نامه به ریاست جمهور درج کردیم و بیان کردیم این کار را نکنید چون یک کار انحرافی هست و موجب هدررفت مراجع می گردد. چند سال بعد در وقت زمین لرزه ورزقان هم ما یک نامه به ریاست جمهور بعدی درج کردیم و بیان کردیم به چه سبب وعده ساخت دوماهه خانه برای لطمه دیدگان می دهید و توضیح دادیم که عملی نشدن این وعده های غیرممکن چه پیامدی دارد؛ منتها این بار بعد از ارسال نامه، محافظت سراغمان آمد.   یکی از وزرا هفته پیش عنوان کرد ساخت منازل تازه در منطقه های زمین لرزه زده از ماه آینده شروع خواهد گردید اما هم ما و هم آن وزیر محترم و دیگران مدیران لازم هست یادمان باشد بازسازی، خانه سازی نیست. بازسازی یک مهارت هست و امید داریم یک روز به آن دقت گردد.    تخریب ۵٠٠ هزار واحد مسکونی در صورت واقع شدن زمین لرزه در تهران    نعمت حسنی، مدرس دانشگاه شهید بهشتی و عضو گروه سازه و زمین لرزه دیگر سخنران این جلسه بود که اظهارات خود را با توضیح یک اشتباه مرسوم در ارزیابی خسارات اتفاقات شروع کرد و عنوان کرد: بر بر اساس مرسوم موقع واقع شدن این اتفاقات به اشتباه خسارات و تلفات از صفر قیاس می گردد درحالی که لازم هست این خسارات و تلفات را با میزان مورد توقع قیاس کرد. برای نمونه هنگامی تحقیقات پژوهشگران ژاپنی در سال ٢٠٠٠ در تهران نشان می دهد در صورت زمین لرزه ای با یک مقیاس مشخص ۵٠٠ هزار واحد مسکونی در تهران تخریب می گردند، اگر در تهران با آن مقیاس زمین لرزه ای بیاید و ٢٠٠ هزار واحد تخریب گردد، لازم هست خرسند باشیم که ٣٠٠ هزار واحد مسکونی خراب نشده اند. هنگامی شاهد هستیم سازه های منطقه های زمین لرزه زده در کرمانشاه استحکام خود را محافظت کرده اند اما متعلقات آن تخریب شده اند یعنی اسکلت ها به صحیحی ساخته شده اند.   ردپای دانش در تصمیم های دیده نمی شود    محسن غفوری آشتیانی، بنیان گذار پژوهشگاه بین المللی زمین لرزه شناسی و مدرس دانشگاه، دیگر سخنران این جلسه بود که اظهارات خود را با تئاتر خواندن زمین لرزه شروع کرد و عنوان کرد: زمین لرزه در کشور ما مثل یک نمایش هست که به واقع شدن می پیوندد و تعداد ای بازیگر نقش خود را بازی می کنند و ما نیز حرف می گوییم و نمایش تمام می گردد تا زمین لرزه بعدی که بار دیگر نمایش شروع گردد.   به گفته غفوری آشتیانی زمین لرزه رودبار و منجیل شروع دقت جدی به زمین لرزه شناسی در ایران بود که موجب گردید از دوران جاهلیت قبل از آن بیرون شویم. آ بعد از زمین لرزه رودبار متوجه گردیدیم ساخت وساز به همین سادهی ها هم نیست و لوازمی دارد. پژوهشگاه زمین لرزه به همین سبب ایجاد گردید و اگر قیاس ای بین امروز و آن روز دارا باشیم متوجه می گردیم وضعمان خیلی خوب تر شده هست. آ آن چیزی که در زمین لرزه موخر کرمانشاه رقم خورد بازتابی از جامعه ماست. نبود یکپارچگی بین مؤلفه ها که در زمین لرزه کرمانشاه موجب لطمه گردید در تهران هم جاری هست.    درس مثبتی که از زمین لرزه کرمانشاه می گیریم این هست که افرادی که دست کم های امنیت را رعایت کرده بودند مصون ماندند. در همین زمین لرزه موخر، ساختمان خانه مهری را نگاه کردم که کولر طبقه پنجمش هم تکان نخورده بود. ساختمان خانه مهر دیگری هم بود که اسکلتش سالم بود اما دیوارهایش فروریخته بودند. ساختمان خانه مهر دیگری هم بود که یک طبقه تام جلسه کرده بود. این تفاوت ها را در ساختمان های مسکونی خصوصی هم نگاه کردم.


لینک کوتاه مطلب : http://www.shalamchenews.com/?p=77627

دیدگاه شما

معادله ی امنیتی * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.