تاریخ ارسال : ۲۳ فروردین ۱۳۹۷ ساعت : ۰۸:۳۶ 0 نظر چاپ این صفحه چاپ این صفحه

تاثیر حقیقی نوسان های بازار ارز بر زندگی مردم

روزنامه اعتماد درج کرد: تعدادی از نمایندگان مجلس دیروز از علی ربیعی، وزیر کار خواستند تا تغییرات بازار ارز و افزایش انواع ارز را در تعیین قیمت دستمزدها اعمال کند تا به زعم خود بر رفاه و آسایش زندگی کارگران افزوده گردد.

به نظر می‌رسد بعد از التهابات اخیر ارزی، اظهارنظرهای خارج از دایره اقتصاد و منطق اقتصادی افزایش یافته و به سمت و سویی رفته که عوام پسند باشد.

حال این سؤال مطرح می‌شود که اصولا نوسانات بازار ارز تا چه حدی بر زندگی همه روزه مردم تاثیرگذار بوده و قادر هست رفاه نسبی آنها را خدشه‌دار کند.

در ادبیات علم اقتصاد مهم‌ترین شاخص برای بررسی تغییرات بازارهای متفاوت بر سطح رفاه عمومی، قیمت تورم هست. قیمت تورم نیز به مشی مالی و پولی دولت در سیاستگذاری ربط دارد و اینگونه نیست که به طور مثال با افزایش قیمت بنزین یا چند کالا، سطح معیشت مردم تحت تاثیر قرار بگیرد. آنچه در این میان اهمیت دارد تغییرات قیمت تورم هست. این قیمت اگر بالا رود به معنی کوچک شدن سفره مردم و خالی شدن جیب آنها هست و هر چند کاهش یابد نشان‌دهنده محافظت سطح رفاهی آنها در وضعیت موجود و بهبود آن در آینده هست.

بنابریان خوب تر هست به این مبحث توجه داشت که نوسانات ارزی تا تا چه اندازه بر قیمت تورم تاثیرگذار بوده و می‌تواند آن را تحت تاثیر قرار دهد.

طبق پیش‌بینی‌های صورت گرفته با توجه به افزایش ١٨ درصدی پایه پولی کشور، تورم انتظاری برای پایان سال ٩٧ حدود ١٢ درصد تخمین شده هست. در این میان سیاستگذاران خوب تر هست با توجه به این پیش‌بینی به گونه‌ای سیاستگذاری کنند که با به‌کارگیری همه ابزارهای ضد تورمی از دو رقمی شدن تورم جلوگیری کرده و سطح عمومی قیمت‌ها به طور افسارگسیخته بالا نرود.

اینکه به دلیل افزایش قیمت ارز یک یا دو یا ده کالای خاص با افزایش قیمت رو به رو گردد نشان‌دهنده افزایش تورم نیست. سیاستگذار به این مبحث توجه ندارد که اگر فلان شامپوی خارجی گران گردید پس رفاه مردم کم شده بلکه با در نظر گرفتن افزایش قیمت در سطح کالاهای اساسی اقدام به تصمیم‌گیری خواهد کرد.

اثر تغییرات قیمتی ارزبر رفاه

برای بررسی آثار تغییرات قیمتی ارز بر رفاه خانوار باید سبد مصرفی خانوار و همچنین شاخص قیمتی بهای مصرفی خانوار مورد مطالعه قرار بگیرد. در حقیقت آنچه سطح رفاه خانوار را تعیین می‌کند شاخص قیمت‌ها هست نه تغییرات قیمتی ارز. همچنین باید به بعد درآمدی خانوار نیز توجه گردد. در حقیقت تغییرات قیمتی ارز از طریق تغییرات تورم سطح رفاهی خانوار را تحت تاثیر خود قرار می‌دهد. در صورتی که بعد از تغییرات قیمت ارز، سطح قیمت‌ها نیز افزایش پیدا کند آنگاه خانوار توانایی کمتری برای خرید سبد مصرفی خود خواهد داشت و این به معنای کاهش رفاه هست. البته این کاهش رفاه برای خانواده‌های متفاوت یا به عبارت دقیق‌تر برای دهک‌های متفاوت، متمایز هست. بسته به این سبد مصرفی خانوار چه کالاهایی را دربردارنده می‌شود و همچنین این کالاها چه سهمی از افزایش قیمت‌ها را به خود اختصاص داده‌اند، این اثر متمایز می باشد.

تغییرات قیمتی ارز و تورم

افزایش در قیمت ارز با افزایش هزینه‌های تولید خود را نشان می‌دهد. اما باید توجه داشت که افزایش سطح قیمت‌ها میانگینی وزنی از قیمت‌های داخلی و البته رشد قیمتی ارز هست. اگر سیاست‌های پولی و مالی کشور در جهت کنترل و کاهش تورم باشند و به گونه‌ای تنظیم گردند که افزایش سطح قیمت‌های داخلی کمتر از رشد قیمتی ارز باشد، در این صورت می‌توان انتظار داشت که عایدی حاصل از افزایش رقابت‌پذیری کالاهای داخلی به دلیل افزایش قیمت ارز بیش از فشار هزینه‌ای ناشی از افزایش هزینه‌های تولید باشد و اثر مثبت افزایش قیمت ارز بتواند سودآوری بنگاه‌های صادرکننده کالا را افزایش دهد. در حقیقت افزایش سطح قیمت‌ها از طریق دو عامل قیمت ارز و رشد نقدینگی تحت‌تاثیر قرار می‌گیرد. طبق پژوهش ها صورت گرفته برای ایران، تغییرات افزایشی قیمت ارز اثر مثبت بر سطح تورم دارد و بنابراین در مواقعی که قیمت ارز بیشتر می‌شود شاهد افزایش تورم بوده‌ایم. البته باید توجه داشت که تنها دلیل افزایش‌دهنده تورم قیمت ارز نیست. ( (علیت ارز و تورم بحثی جداست) .

بطور مثال افزایش تولیدات داخلی با افزایش ارائه کالاها و خدمات اثری منفی بر سطح تورم دارد. همچنین قیمت رشد نقدینگی نیز از مهم‌ترین عاملان مؤثر بر تورم هست. بنابراین اینکه با افزایش قیمت کالاهای وارداتی به دلیل افزایش قیمت ارز سطح رفاه خانوارها کاهش خواهد یافت لزوما گزاره درستی نیست. در حقیقت ممکن هست به دلیل افزایش قیمت ارز و پیشی گرفتن آن از تورم داخلی، شاهد افزایش تولیدات داخلی به دلیل افزایش رقابت‌پذیری باشیم و درنتیجه با افزایش سطح تولید، از میزان تورم کاسته شده و شاهد افزایش رفاه خانوارها باشیم. طبق پژوهش ها صورت گرفته، افزایش نوسانات قیمتی ارز، تاثیر منفی و معنی‌دار براشتغال دارد.

این نتیجه نشان‌دهنده این هست که اشتغال به سطح نوسانات قیمت ارز واقعی واکنش منفی نشان می‌دهد. در نتیجه، تقاضای نهادهای نیروی کار ناشی از نوسانات قیمت هست. تولید یک بنگاه ریسک‌گریز در شرایط نااطمینانی، کمتر از شرایط اطمینان قیمتی هست. زیرا با تولید نفع بنگاه کاهش می‌یابد. همچنین بسته به اینکه سبد مصرفی خانوارها دربردارنده چه اقلامی هست و هرکالا چه سهمی در بودجه خانوار دارد، اثرها قیمتی ارز می‌تواند برای خانوارهای متفاوت، متمایز باشد.

اثرکوتاه‌مدت و بلندمت

افزایش قیمت ارز در کوتاه‌مدت می‌تواند به دلیل افزایش توقع ها قیمتی سطح قیمت‌ها را افزایش دهد و همچنین اثر ناچیزی بر سطح اشتغال و بیکاری بگذارد زیرا بنگاه در کوتاه‌مدت امکان تغییر نهاده‌های تولید را نخواهد داشت ولی در بلندمدت امکان اثرگذاری بالای قیمت ارز بر تولید را می‌توان از طریق جانشینی نهاده‌های تولید به چشم دید. بسته به اینکه نوع نهاده‌های به کار گرفته هربنگاه چیست و کشش قیمتی این نهاده‌های تولید نسبت به تغییرات قیمتی چیست، اثرها متفاوتی را می‌توان برای بازار کار و سطح تولید دید. ولی افزایش قیمت ارز حقیقی در بلندمت می‌تواند توان رقابتی کشور را افزایش داده و از طریق افزایش درخواست ها برای نیروی کار سطح اشتغال و به تبع آن افزایش سطح دستمزدها را بهمراه داشته باشد. از طرفی به دلیل افزایش تولید درخواست ها برای نیروی کار نیز افزایش یافته و درنتیجه قدرت خرید خانوار نیز افزایش یابد که این به معنای افزایش رفاه خانوار هست.

مطالب گفته بدین خاطر هست که بیان گردد محاسبه تغییرات رفاهی خانوار موضوعی هست که باید به طور دقیق مورد مطالعه قرار بگیرد و با تغییر یک متغیر اقتصادی نمی‌توان درباره آن اظهارنظر کرد. با توجه به نقش موثر قیمت ارز در عملکرد اقتصاد من جمله تعدیل و تنظیم تراز تجاری و تراز پرداخت‌ها، محافظت قدرت رقابتی اقتصاد کشور، توان تولیدی، اشتغال و بیکاری، می‌توان اظهار کرد که هریک از این تغییرات اثری متمایز بر سبد مصرفی خانوار خواهد گذاشت و در نتیجه هر چقدر به دلیل سیاست‌هایی خاص، خانوار توان کمتری برای خرید کالاها و خدمات داشته باشد، در این صورت می‌توان اظهار کرد که رفاه خانوار کاهش یافته هست.


لینک کوتاه مطلب : http://www.shalamchenews.com/?p=95570

دیدگاه شما

معادله ی امنیتی * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.