تاریخ ارسال : ۲۴ آبان ۱۳۹۶ ساعت : ۰۹:۴۷ 0 نظر چاپ این صفحه چاپ این صفحه

تهمینه میلانی: مرد سالاری در این زمانه ابهتی ندارد

هفته نامه مثلث: هفته نامه مثلث: تهمینه میلانی؛ نویسنده و کارگردان نام آشنای سینمای ایران این روزها با آخرین ساخته خود، ملی و مسیر های نرفته اش، در سینماهای ایران میهمان هست. مرور آثار میلانی و کارنامه سینما یی او در طی سالیان فعالیتش، نشان از آن دارد که دقت ابدی او به مسائل خانم ها و خانواده بوده هست. مسائلی که اغلب از حیث مشکلات و لطمه ها زیر ذره بین نگاه میلانی رفته اند و نهایت مبدل به موضوع فیلمسازی این چنین شده اند. اکران ملی و مسیر های نرفته اش و تعلق موضوع این فیلم به تندخویی خانگی، دستاویز ای گردید تا در محیط شلوغِ کاری میلانی، گپ و گفتی در این باره برخوردار باشیم.

به خاطر دارم که چند سال پیش، در جریان گفت و گو ای در جشنواره ای در برلین گفته بودید که فمینیست هستید! فمینیستی که مفهومی تعادل درون چارچوب آن نهفته و می خواهد چارچوب های مردسالاری را به سوی تعادل و آزادی خانم ها دگرگون کند. از نظر شما حد و مرز این تعادل و آزادی برگرفته از چیست؟! تهمینه میلانی برای نیل به یک الگوی خوب و عرضه آن به جای الگوی موجود مردسالار، به کجا می نگرد؟

کوشش ما این هست که به خانواده ای دست بیابیم که ارتباطات اشخاص آن مبتنی بر عشق هست.

 گپ  و گفتی در مورد جایگاه مسائل خانم ها در سینمای ایران  با تهمینه میلانی جرقه فیلمسازی با محوریت مسائل خانم ها در وجود تهمینه میلانی از چه وقتی زده شد؟ آیا پرداخت به مسائل خانم ها در شما مقدم بود یا شکستن ابهت مردسالاری؟!

  مرد سالاری در این زمانه، ابهتی ندارد که فردی قصد شکستن آن را برخوردار باشد، تنها ویرانگر هست. ما برای نیل به حقوق برابر آدمی، در جهت احداث تعادل اجتماعی این فیلم ها را می سازیم. راهبرد فرهنگی و مقررات حقوقی کارشناسی نشده و رویت مجموعه اقداماتی نامناسب با دخترها و خانم ها، ما را به ساختن فیلم هایی با محوریت خانم ها می کشاند. شاید از آنجایی که به طور فردی نمی توانستم کاری برای این قبیل خانم ها و دخترهای بکنم و از دیدن رنج هایشان رنج می بردم به این دستاورد آمدم که ضروری هست برای آنها کاری بکنم.

و همین آدم ها می شوند قهرمان فیلم های شما؟

برپایه نظر کارشناسان ایرانی دست کم دو سوم خانم هایی که وارد ارتباط زناشویی می شوند مورد خشونت؛ از تندخویی کلامی تا فیزیکی قرار می گیرند. ضروری هست کاری کرد و در حیطه حرفهی ما، ضروری هست فیلم بسازیم.

دغدغه فیلمسازی در مورد خانم ها برای شما مشکلات بسیاری به همراه داشته هست. مشکلاتی که سال های سال امتداد یافته، ولی انگیزه میلانی را از وی نگرفته است! ماحصل این کوشش ۳۰ساله از دیدگاه شما چیست؟

آ مشکلاتی که سال های سال امتداد یافته، ولی انگیزه میلانی را از وی نگرفته است! ماحصل این کوشش ۳۰ساله از دیدگاه شما چیست؟آگاه سازی جامعه. آ آگاهی یک کلید برای نیل به تعادل هست و من و همسرم در این جهت گام بر می داریم. مسائل خانم ها در جامعه ایرانی شقوق متفاوتی را دربردارنده می گردد که می توان آنها را به دو دسته کلی خواسته ها سلبی و ایجابی تقسیم کرد ؛ خواسته های مانند توقیف تندخویی های اجتماعی بر علیه خانم ها به عنوان یک خواسته سلبی و از سوی دیگر احداث حقوق تازه برای آنها که در قسمت خواسته ها ایجابی ضروری هست به آن اشاره کرد.

مساله ما منحصرا تندخویی اجتماعی نیست. زیر ساخت تندخویی اجتماعی، تندخویی در خانواده هست.

مَلی هم مانند سیامک، قربانی یک سامانه مرد سالار خشن هست و اتکا به نفس او به سبب دختر بودنش از همان طفولیت لطمه دیده و نوعی ریاکاری که در همه خانم ها ما به سبب نبود شرایط دموکراتیک در خانواده شکل می گیرد، در او وجود دارد. ملی خانواده ای دارد که به او اذن رشد اجتماعی و اقتصادی نداده است؛ لذا او اتکا به نفس قدر کفایت ندارد. .

به چه علت به قسمت ایجابی این حوزه ورود نکرده اید؟ در حقیقت جریان سازی یک مطالبه اجتماعی که توان دارد با تولید و توزیع یک فیلم سینما یی شروع گردد، هیچ گاه در درک شما بوده؟

به چه علت به قسمت ایجابی این حوزه ورود نکرده اید؟ در حقیقت جریان سازی یک مطالبه اجتماعی که توان دارد با تولید و توزیع یک فیلم سینما یی شروع گردد، هیچ گاه در درک شما بوده؟در خانواده ای به جهان آمده ام که نسبت به بسیاری از خانواده های ایرانی از شرایط شایسته تری بهره مند بود.

  با این اوصاف، گرچه رنجی را که خانم ها فیلم هایم می کشند تجربه نکرده ام، ولی با این حال انسانم و توان ندارم چشمم را به روی بسیاری از حقایق جامعه و لطمه های اجتماعی ببندم. آ زنان بسیاری در جامعه می بینم که از مشکلات اقتصادی و فرهنگی رنج می برند، خصوصا در ارتباط مستقیم با اشخاصی که به دفترم مراجعه می کنند حقایق بسیاری را در می یابم. آنها به سبب فیلم هایی که در مورد خانم ها ساخته ام؛ مانند «دوزن»، «واکنش پنجم» و «زن زیادی» به من اعتماد می کنند و حقایقی را که شاید برای محافظت آبرو برای فردی بازگو نمی کنند با من مطرح می کنند.  

 گپ  و گفتی در مورد جایگاه مسائل خانم ها در سینمای ایران  با تهمینه میلانی  سبب اجتناب شما از بکارگیری از این تریبون چیست؟ عدم میل شما یا رویگردانی تلویزیون از پرداخت به مسائل و لطمه های زنان؟

  می بینید که در میان ۱۰فیلم اکران شده، تنها تیزر های تبلیغاتی فیلم ما را توزیع نمی کنند! این دوستان از پذیرش ما حتی در یک برنامه آسان سینمایی اکراه دارند، چه رسد که دعوت به ساخت فیلم کنند.

اگر در سال های سابق این اتفاق می افتاد، ما امروز شاهد این همه ناهنجاری و لطمه در سطح جامعه نبودیم اگر مشابه سازی جای خود را به رسمیت شناختن هویت فردی آدم ها می داد، امروز شاهد رشد جامعه در همه زمینه ها بودیم. این وضع آشفته، این تظاهر برای سود شخصی، حاصل راهبرد نادرست هست که فردی حاضر نیست وظیفه آن را بپذیرد!

این نوعی نگاه مردسالارانه به مشکلات و مسائل خانم ها توانمند ایران هست ؛ برخلاف سریال های تلویزیون که با نگاهی کاملا سنتی خانم ها را منفعل و گاه کوته تفکر و ریاکار نشان می دهند. فیلمسازانی شبیه من، در فیلم هایمان به خانم ها کشور به عنوان یک آدم توانمند که قدرت اش به سبب نگرش غیر علمی نادیده گرفته می گردد، نگاه می کنیم. برای همین هم مردم مسیر خود را می جریان و رسانه های ارتباط جمعی با نفی وی ، مسیر خود را !

یعنی ایده ای از سمت صدا و سیما به شما نشده است؟!

فرهنگی که تبلیغ می گردد جوابگوی زندگانی و ارتباطات مردم نیست. برای همین هم مردم مسیر خود را می جریان و رسانه های ارتباط جمعی با نفی وی ، مسیر خود را !نه به طور جدی. فیلمنامه هایی با محوریت بانوان، بویژه بانوانی که شخصیت های پیچیده و بلند پرواز دارند، در همان برخورد اول از سمت شورای فیلمنامه سیما رد می شوند. گویی اصلا این خانم ها در ایران زندگانی نمی کنند. سریال های ما را ببینید؛ اغلب خانم های که رویاهایشان را دنبال می کنند، شخصیت های منفی و ویرانگر نشان داده می شوند.

موضوع فیلمنامه هایی که درج کردید، چه بود؟!

در طول این سال ها تنها از دو بار از سمت سیما فیلم دعوت به مشارکت گردید ه ام که با وجود نگارش فیلمنامه برای وی ، با دگرگونی اداره ساخت آنها متوقف شده هست. شش فیلمنامه در مورد ایدز برای سیما فیلم درج کردم که کارگردان های دیگر بسازند.

چون فیلم به آنها نشان می داد که حتی اگر شوهر شما مردی خوشگذران نباشد و عاشق شما هم باشد توان دارد از مسیر سرنگ آلوده، ایدز بگیرد و به شما جابه جا کند. ولی مسئولان سیما فیلم بیان کردند این مباحث جامعه را می هراسناک ساخت و زشتی واقعه از بین می رود. ولی چه فردی حاضر هست وظیفه فیلم های ساخته نشده را بپذیرد؟! چه اشکالی داشت که این فیلم ها ساخته می شد؟ به چه علت دائم روی این لطمه ها سرپوش می گذارند؟ یعنی با کتمان کاستی ها از میزان آن کم می شود؟ یا روزانه اوضاع از روز پیش بدتر می شود؟

شک ندارم که اگر ۱۵ پارسال این فیلمنامه ها ساخته می گردید هم حالا میزان ایدز در جامعه ما به شدت پایین تر بود.

برای احداث تعادل در جامعه در قدم اول، ضروری هست هویت فردی و آدمی خانم ها به آنها برگردانده گردد. هر آدمی ضروری هست طبق طبیعت و هویت خود زندگانی کند و نباید همه خانم ها جامعه را به یک چشم نگاه کرد. در قدم دوم ضروری هست در همه مقررات حقوقی در مورد خانم ها تجدید نظر گردد تا حقوق از دست رفته خانم ها به آنها بازگردانده گردد.

 گپ  و گفتی در مورد جایگاه مسائل خانم ها در سینمای ایران  با تهمینه میلانی  تا دیر نشده ضروری هست اتکا به نفس دخترهای و خانم ها جامعه را بالا ببریم و در آنها خودباوری را رشد بدهیم.

اگر معتقدیم که خانم ها در نقش مادر «قلب» خانواده می باشند، ضروری هست قلب خانواده سالم باشد تا خانواده سالم بماند. پس مرد خانواده هم خدشه می بیند و خانواده گریز می گردد…

  به جای یافتن خوشی در منزل، آن را خارج از خانواده جست وجو می کند و باز هم لطمه روی لطمه پدیدار می گردد. نظر شما در این باره چیست؟

آ نظر شما در این باره چیست؟زندگی دوگانه فرزندان ما در منزل و جامعه در آنها خصو صیات های پیچیده ای به وجود آورده هست.

هدف شما از گنجاندن او در این فیلم چیست؟ انتقاد از شرایط تربیتی و رشد خانواده او؟

شخصیت نیره در فیلم ملی و مسیر های نرفته اش، مصداق شخصیتی معارض با الگوی نسل قبل خانم ایرانی هست ؛ خانمی که خیانت را برگزیده و در این بین نه تنها پایه های زندگانی خودش را خراب کرده لکن به زندگانی خانمی دیگر هم لطمه می زند. هدف شما از گنجاندن او در این فیلم چیست؟ انتقاد از شرایط تربیتی و رشد خانواده او؟جامعه امروز ما در زمینه ارتباط آدمی زیاد پیچیده هست و فاز آشفتگیی و پرخطری را تجربه می کند. یکی از این نوع ارتباطات، داستان نیر هست که در فیلم «مَلی و مسیر های نرفته اش» به آن اشاره می گردد.

نیر در جامعه امروز ما پدیده ای هست که اغلب در خانواده های طبقه متوسط سنتی دیده می گردد. نیر و نیرها در خانواده خود دایره بسته ای از ارتباطات دارند و اگر در زندگانی زناشویی خود موفق نباشند، محتمل هست در همان حریم بسته ارتباطات خانوادگی، ابتدا به دنبال فردی برای برطرف نیازهای عاطفی بگردند و در ادامه حتی محتمل هست این ارتباط به ارتباط پیچیده تر هم منتهی بشود.

اغلب این خانم ها شوهردار که وارد ارتباط با مردی متاهل یا مجرد می شوند، در زندگانی زناشویی خود مبتلا مشکل می باشند، ولی به هر سببی قادر به رها منزل و همسر خود نیستند. گاه پیش می آید که این خانم ها از مسیر فامیلی و خواستگاری ازدواج می کنند، ولی وقتی وارد زندگانی زناشویی می شوند، همسر آنها مردی نیست که در رویاها و تخیل شان گمان می کردند.

آ

وضعیت این نوع ارتباطات در جامعه چه طور است؟

امروزه موبایل و اینترنت ارتباط بین آدم ها را وسیع و زیاد آسان کرده است؛ خصوصا اشخاص خانواده های بسته و سنتی به سبب تنگنا های رابطه ای زیادتر از این ابزارها بهره می گیرند. دقت به ارتباط غیرمعمول در این نوع دایره های بسته خانوادگی برای نخستین بار در فیلم «مَلی و مسیر های نرفته اش» مطرح می گردد.

نیر هم در فیلم ملی و مسیر های نرفته اش دقیقا همین مسیر را رفته و بالاخره دلبسته مسعود شوهر خواهر همسر خود شده هست. جریان روشنفکری یکی از ارزشمند ترین پرچمداران رسیدگی به مسائل خانم ها در ایران هست. نظر شما در مورد کارکرد روشنفکران و نسبت آنها با مسائل خانم ها در ایران چیست؟

ماحصلی که حتی در بعضی مورد ها منتج به بروز لطمه های زیادتر در میان خانم ها ایرانی شده هست. نظر شما در مورد کارکرد روشنفکران و نسبت آنها با مسائل خانم ها در ایران چیست؟متاسفانه کنترل اکثر از حد بعضی نهاد ها باعث شده هست که جریان ارزشمندی برای احقاق حقوق بانوان از سمت روشنفکران شکل نگیرد.

به نظر شما دغدغه های تهمینه میلانی که امروز ملی و مسیر های نرفته اش را ساخته، با تهمینه میلانی که روزی دو خانم را کارگردانی کرده بود، چه تفاوتی کرده؟ بعضی از منتقدین براین باورند که افت سطح دغدغه ها در کیفیت آثار شما نمایان هست. ما، یعنی من و همسرم تفکر می کنیم فیلم «مَلی و مسیر های نرفته اش» یکی از ارزشمند ترین فیلم های تاریخ سینما ست که ما ساخته ایم.

ده ها فیلمنامه من که با موضوع خانم ها نوشته ام،  به سبب رد شدن از سمت شورا های متنوع، در انبار خاک می خورند. فیلم «ملی و مسیر های نرفته اش» هم بی دقت به اصلاحات ارشاد ساخته گردید، وگرنه همین فیلمی که شما می فرمایید به نسبت فیلم «دوزن» افت سطح دغدغه ها را دارد، که البته من آن را قبول نکرده ام، را با فشارهای عصبی و روانی زیاد ساخته ام. « فراموش نکنید شخصیت «فرشته» در فیلم «دوزن» تفاوت بسیاری با شخصیت «ملی» در فیلم «ملی و مسیر های نرفته اش» دارد.

  فرشته فیلم «دو زن» خانمی هست که قادر هست سخن بزند و کینه روی کینه انبار نمی کند، بنابر این با تمام فشارهایی که روی او وجود دارد، قادر نیست شوهرش را بکشد.

فرشته خانمی آگاه هست.

او تخصص های زندگانی را یاد نگرفته هست و خودش هم به سبب کنترل اکثر از حد خانواده کوشش بسیاری نکرده هست. آزنانی که توان ندارند طلاق بگیرند یا اگر طلاق بگیرند محلی برای زندگانی بعد از طلاق ندارند، گاه معشوقه می گیرند و با مساعدت او دست به کشتن می زنند.

 به نظر شما نقطه اعتدال نگهدارى از خانواده کجاست؟

 آ خانم های هم می باشند که مشابه مَلی تنها از خود دفاع می کنند و هیچ قصد قبلی برای کشتن همسرانشان ندارند.  آگاهی، یک کلید هست.


لینک کوتاه مطلب : http://www.shalamchenews.com/?p=74552

دیدگاه شما

معادله ی امنیتی * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.