تاریخ ارسال : ۰۲ بهمن ۱۳۹۶ ساعت : ۰۷:۵۱ 0 نظر چاپ این صفحه چاپ این صفحه

خطر خسارت بزرگ برای پارس جنوبی

محمد ابراهیمی در روزنامه شرق درج کرد: ایران با حدود  ٣٣تریلیون مترمکعب ذخایر گازی در جایگاه اول جهان قرار دارد، اما هنوز تولید داخل، کفاف درخواست ها را نمی دهد. گرچه کشور علی رغم هزینه استفاده سوخت مایع در نیروگاه ها و تزریق ناکافی گاز به میادین نفتی، همچنان صادرات گاز به ترکیه و عراق را صورت می دهد.    الهام شبان، مدیر مرکز پژوهش ها نفت خزر باکو و دالغا خاتین اوغلو، کارشناس مسائل انرژی ایران در نشریه تخصصی «نچرال گس ورلد» بریتانیا مبحث بازارهای جهانی گاز و گزینه های ایران را برای «شرق» آنالیز کرده اند. خاتین اوغلو در این اظهار کرد وگو می گوید: «انتظار می رود پارس جنوبی که هم حالا سهمی ٧٠درصدی در تولید گاز ایران دارد، تا چهار سال آینده به «نقطه شبنم» برسد و با افت چشمگیر فشار و تولید رو به رو گردد.    اگر شرکت های غربی و مالک فناوری مثل توتال فرانسه وارد این پروژه نشوند، تولید گاز این میدان شاید به میزانی افت کند و کشور دچار خسارت خواهد شد». علاوه بر این این دو کارشناس در اظهار کرد و گو با «شرق» با نگاهی به چشم انداز بلندمدت ٢٠۴٠ بازار گاز اعتقاد دارند گاز در میان انرژی های فسیلی بیشترین رشد استفاده در جهان را خواهد داشت که این نرخ رشد را حدود هر ساله ١,۶ درصد تخمین می کنند.   ایران توجه دارد در دو سال آینده تولید گاز خود را بشدت افزایش دهد، اما آیا صادرات گاز برای ایران صرفه اقتصادی دارد؟     الهام شبان: باید ابتدا نگاهی به بازارهای جهانی و حوادث اطراف ایران بیندازیم. شرکت گازپروم روسیه با نزدیک به ١٩۴ میلیارد مترمکعب در سال گذشته، رکورد صادرات گاز به اروپا را شکست و برای دو سال آینده، با تخصیص ٢٠ تا ٢۴ میلیارد دلار به پروژه های گازی خود، رکورد تاریخی بودجه هر ساله را نیز خواهد شکست تا به پایداری صادرات گاز برسد. این پروژه ها دربردارنده احداث خط لوله «جریان ترک» و «فاز دوم جریان شمالی» برای صادرات هر ساله ٨۶ میلیارد مترمکعب گاز به ترکیه و اروپا، علاوه بر این خط لوله «قدرت سیبری» برای صادرات هر ساله ٣٨ میلیارد مترمکعب گاز به چین هست. شرکت «نواتک» روسیه نیز جدیدا مرحله اول کارخانه تولید ال ان جی یامال با اعتبار ٢٧ میلیارد دلار را راه اندازی نمود و می خواهد تا سال ٢٠٣٠ هر ساله ۵۵ میلیون تن (حدود ٧۵ میلیارد مترمکعب) گاز مایع تولید و صادر کند.    همچنین جمهوری آذربایجان در سال جاری تولید گاز از مرحله دوم میدان پادشاه دنیز در دریای خزر را شروع خواهد کرد و نیمه سال گاز تولیدی تحویل ترکیه می گردد و در نهایت با تکمیل پروژه «کریدور جنوبی گاز» تا سال ٢٠٢٠ هر ساله ١۶ میلیارد مترمکعب گاز تولیدی این مرحله را راهی ترکیه و اروپا خواهد کرد. از سویی، ترکمنستان و قزاقستان گفتگوها با جمهوری آذربایجان برای صادرات گاز خود از طریق ال ان جی یا «سی ان جی» را شروع نموده اند تا از طریق جمهوری آذربایجان راهی اروپا گردد. هر دو کشور علاوه بر این به چین گاز صادر می کنند. چین واردات گاز از آسیای مرکزی را در سال گذشته ١٣ درصد زیاد کرد و به نزدیک ٣٨ میلیارد مترمکعب رساند، اما توجه دارد در سال های آینده این رقم را به ٨۵ میلیارد مترمکعب افزایش دهد.   آخرین تغییرات در فعالیت های گازی کشورهای هم جوار ایران چیست؟     دالغا خاتین اوغلو: عمان سال گذشته مرحله اول میدان «خزان» را راه اندازی نمود که معادل یک مرحله نرمال مرحله جنوبی تولید گاز دارد. با راه اندازی مرحله دوم در سال آینده تولید این میدان به هر ساله ١۵ میلیارد مترمکعب خواهد رسید. قطر توجه دارد تولید گاز از پارس جنوبی را تا پنج سال آینده ٢٠ درصد افزایش دهد. هم حالا هر ساله ١۶٠ میلیارد مترمکعب تولید گاز از این میدان انجام می دهد. از طرف دیگر کشور عراق که جدیدا واردات گاز از ایران را شروع کرد، با مشکل سوزاندن گاز در مشعل ها رو به رو هست. این کشور مثل ایران هر ساله بیشتر از ١۶ میلیارد مترمکعب گاز را به علت نبود تکنولوژی برای جمع کردن و استفاده، در مشعل ها سوزانده و به هدر می دهد، اما ایران به هرحال هر ساله ٢٢۵ میلیارد مترمکعب تولید گاز تجاری دارد، اما تولید عراق حدود یک میلیارد مترمکعب هست. شرکت گازپروم جدیدا در نزدیکی میدان «بدرا» پالایشگاه گازی راه اندازی نمود که تولید گاز این منطقه را جمع و پالایش کند.  شرکت «اوریون» آمریکا نیز هفته گذشته با عراق توافق نمود که میدان «نهر بن عمر» در نزدیکی بصره را که هر ساله بیشتر از ٩ میلیارد مترمکعب گاز در مشعل می سوزاند، توسعه داده و نه فقط تولید نفت این میدان را افزایش دهد، لکن گازهای همراه را نیز تألیف کند.    بااین حال، عراق خوب ترین مشتری گاز ایران باقی خواهد ماند. در این ارتباط نفع خالص ایران از صادرات گاز به این کشور با احتساب نرخ های کنونی حدود ١٠ سنت به ازای هر مترمکعب هست که با افزایش نرخ نفت به حدود ٣٠ تا ٣۵ سنت هم توان دارد برسد. ترکیه نیز بازاری بسیار پرسود برای ایران هست که تقریبا به اندازه عراق نفع خالص صادرات گاز برای ایران دارد. ترکیه و عراق روی هم قرارداد واردات هر ساله ٢٨ میلیارد مترمکعب گاز با ایران دارند، اما در بازارهای دور مثل اروپا و شرق قاره آسیا یا چین، ایران خوب تر هست دست به صادرات گاز نزند، چراکه نفع کمی برای ایران خواهد داشت.   این آمارها را چه طور میتوان تفسیر کرد؟     شبان: کشتی های نیجریه گاز مایع این کشور را با گذر از ١٠ هزار کیلومتر راه به ترکیه می رسانند و فاصله قطر با ژاپن نیز به همین میزان هست، چه طور هست که برای قطر و نیجریه صادرات گاز نفع دارد، اما برای ایران نه؟  خاتین اوغلو: بر طبق برآوردها، نفع خالص حاصل از صادرات گاز ایران به اروپا و چین، حتی در نرخ های بالای نفت، در نهایت به ١٣ تا ١٨ سنت می رسد، اما در نرخ های کنونی سه تا چهار سنت به ازای هر مترمکعب هست.   در بخش مصارف گاز چه راهبردهایی را تاثیرگذار و مفید می دانید؟     خاتین اوغلو: ایران به علت کم بودن گاز، هر ساله بیشتر از ١٠ میلیارد لیتر گازوئیل و نفت کوره در نیروگاه های تولید برق استفاده می کند. ٨٠ ٨٠ درصد میادین نفتی ایران در نیمه دوم عمر خود قرار دارند و هر سال، همه روزه ٣٠٠ هزار بشکه از تولید آنان کم می گردد. در نتیجه برای جلوگیری از افت تولید نفت، هر ساله احتیاج به دست کم ٩٠ میلیارد مترمکعب تزریق گاز به میادین نفتی هست. اما ایران تنها یک سوم این میزان تزریق گاز انجام می دهد. به همین علت، نفع افزایش تولید نفت از طریق تزریق گاز به مراتب زیادتر از صادرات خود گاز هست، آن هم به بازارهای پنج تا هفت هزار کیلومتر دورتر از ایران. گفت وگو روی اولویت ها و استفاده بهینه از مراجع انرژی هست، وگرنه صادرات گاز ایران به ژاپن هم صرفه اقتصادی دارد، اما در برابر استفاده ظرفیت عظیمی از سوخت مایع در نیروگاه ها یا افت تولید نفت چندان گزینه شایسته ای نیست.  چه چشم اندازی معرض تولید گاز در ایران وجود دارد؟     خاتین اوغلو: انتظار می رود پارس جنوبی که هم حالا سهمی ٧٠درصدی در تولید گاز ایران دارد، تا چهار سال آینده به «نقطه شبنم» برسد و با افت چشمگیر فشار و تولید رو به رو گردد. اگر شرکت های غربی و مالک فناوری مثل توتال فرانسه وارد این پروژه نشوند، تولید گاز این میدان شاید به میزانی افت کند و بنابراین کشور دچار خسارت خواهد گردید. مشکل آفرینی ها و سنگ اندازی های سیاسی دو سال پیش از طرف بعضی عناصر در داخل ایران برای عملیاتی شدن قراردادهای نوع جدید نفتی و در نهایت انتخاب دونالد ترامپ به رئیس جمهوری آمریکا، وضعیت ورود شرکت های غربی به پروژه های ایران را مشکل کرده هست. از سویی به سبب افت نرخ نفت، سرمایه گذاری های جهانی در بخش نفت و گاز در سه سال گذشته ۴٠ درصد کاهش داشته و در حقیقت اقناع شرکت های بیگانه برای سرمایه گذاری در پروژه ها کار بسیار دشواری هست. باید در هر حال امیدوار بود و وضعیت مؤلفه های دخیل در تصمیم عناصر فعال در بازار گاز را به دقت کاوش کرد.


لینک کوتاه مطلب : http://www.shalamchenews.com/?p=84231

دیدگاه شما

معادله ی امنیتی * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.