تاریخ ارسال : ۱۱ بهمن ۱۳۹۶ ساعت : ۰۹:۱۹ 0 نظر چاپ این صفحه چاپ این صفحه

روایت آماری از ۱۰شاخص بازار کار/پدیده شاغلان فقیر در اقتصاد ایران

به گزارش شلمچه نیوز به نقل از خبرنگار مهر، اشتغال و فقرزدایی دو اولویت کلیدی دولت دوازدهم است که هر چند از سال ۹۶ به عنوان اولین سال شروع به کار دولت دوازدهم، گام های اجرایی آن برداشته شده؛ اما مسئولین عالی دولت بویژه شخص ریاست جمهور، از تریبون های متفاوت از کارهای خوب در حوزه اشتغال و فقر در سال آینده خبر داده است.

حقیقت آن است که بیکاری طی چند سال گذشته، به یک بحران در اقتصاد مبدل گردد؛ بحرانی که در بین ۶ ابرچالش اقتصادی از آن نیز یاد می گردد. در این بین، ارزیابی وضع شاخص های متفاوت بازار کار به روایت آمارهای رسمی مورد ارزیابی قرار می گیرد. طبق حدس های انجام شده توسط دولت، در سال ۹۷ علاوه بر نیروی انباشت بیکار فعلی، ۸۳۸ هزار نفر تقاضاکننده جدید، جویای شغل می باشند. در عین حال، با توجه به اینکه بخش بسیاری از اشخاص جویای کار از فارغ التحصیلان دانشگاهی می باشند در سال ۹۷ حدس می گردد ۷۰ درصد از تقاضا کنندگان شغل از فارغ التحصیلان دانشگاهی باشند.

از طرف دیگر، قیمت بیکاری یکی از با اهمیت ترین شاخص های سنجش وضع بازار کار برای سیاستگذاران است؛ در این بخش آمار و اطلاعات نشان می دهد قیمت بیکاری جوانان ۱۵ تا ۲۴ سال طبق نتیجه های نیروی کار سال ۹۵ برابر ۲۹.۲ ۲ درصد بوده است. علاوه بر این قیمت بیکاری جوانان ساکن در منطقه های شهری کشور در این سال ۲۹.۳ ۳ درصد بوده است.

بیکاری فارغ التحصیلان دانشگاهی نیز طی چند سال گذشته، «بحران بیکاری» را عمیق تر کرده است؛ بر این اساس، ارزیابی آمار رسمی وزارت کار در آبانماه نشان می دهد قیمت بیکاری جمعیت فارغ التحصیل یا در حال تحصیل دوره های عالی کشور در سال ۹۵ به ۲۰ درصد رسید که نسبت به سال ۱۳۹۴ معادل ۱.۵ ۵ درصد رشد داشته است. این قیمت برای فارغ التحصیلان یا اشخاص در حال تحصیل نیز در گروه مردان ۱۴.۱ ۱ درصد و در گروه بانوان ۳۱.۱ ۱ درصد اعلام گردید.

شاخص دیگر که به عنوان یکی از با اهمیت ترین معضلات فعلی بازار کار به حساب می آید، افزایش جمعیت غیرفعال است. جمعیت غیرفعال به گروهی از اشخاص گفته می گردد که به رغم بودن در سن کار اما، در هیچکدام از گروه شاغلان یا بیکاران قرار ندارند. در این زمینه پژوهش ها مرکز پژوهش های مجلس نشان می دهد در سال ۹۵ معادل ۶۰.۶ ۶ درصد از جمعیت در سن کار کشور بخشی از جمعیت غیرفعال بوده اند و منحصرا ۳۹.۴ ۴ درصد از جمعیت در سن کار جمعیت فعال بوده است.

درعین حال به استناد یافته های پژوهش ها مرکز پژوهش های مجلس «میانگین سنی جمعیت شاغل کشور» افزایش یافته و تمرکز سنی جمعیت شاغل به سمت گروه های سنی بالاتر تمایل پیدا نموده است. در این زمینه کارشناسان این مرکز اخطار می دهند که این مبحث توان دارد در سال های آتی و با نزدیک شدن گروه های سنی ۳۰ تا ۳۹ سال فعلی به سنین بازنشستگی مساله آفرین باشد.

علاوه بر این تفاوت در قیمت بیکاری استان ها منتج به عدم تعادل منطقه ای بیکاری شده است بدین ترتیب که قیمت بیکاری در استان ها به تفکیک گروه های سنی جوان، بانوان و فارغ التحصیلان نشان می دهد اولا تفاوت در قیمت بیکاری استان ها بسیار فراوان است و علاوه بر این، وضع بیکاری جوانان، بانوان و به ویژه جوانان و بانوان دارای تحصیلات تعلیم عالی در بعضی استان های کشور بسیار نامناسب است.

بر این اساس نتیجه های پژوهش ها مرکز پژوهش ها بیانگر از آن است که در بعضی از استان های غربی کشور قیمت بیکاری جوانان تحصیل کرده در بازه ۵۰ تا ۶۰ درصد است و در مورد بانوان جوان تحصیلکرده قیمت بیکاری همین استان ها به بازره ۶۳ درصد تا ۷۸ درصد می رسد.

عدم تعادل بین ارائه و تقاضای نیروی کار یا همان «عدم تطابق شغلی» نیز به سبب سیاست های ناکارآمد بازار کار طی سال های گذشته در این سال ها خود را نشان می دهد. در همین زمینه بر طبق آمار نتیجه های نیروی کار در سال ۹۵، تعداد بیکاران کشور ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر رسید که از این میزان یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر تحصیلات دانشگاهی داشته اند. بر این اساس در سال گذشته، در حالی ۴۲ درصد از بیکاران از فارغ التحصیلان دانشگاهی بودند که در همین سال منحصرا ۲۴ درصد از شاغلان دارای تحصیلات تعلیم عالی بوده و این مبحث عدم تعادل بین ارائه و درخواست ها در بازار کار را به خوبی نشان می دهد.

بیکاری مخفی نیز از شاخص های نامطلوب بازار کار است به نحوی که برآوردهای مرکز پژوهش های مجلس از این بخش نشان می دهد قیمت بیکاری مخفی در سال گذشته در کشور ۲۲.۵ ۵ درصد بوده است که حدود ۱۰ درصد نسبت به بهای بیکاری در آن سال زیادتر است. بیکاری مخفی گروهی از جامعه را تشکیل می گردد که هر چند شاغل شمرده می گردند؛ اما اشتغال آنان پایدار نیست؛ از طرف دیگر بیکاری مخفی دربردارنده قسمتی از جمعیت غیرفعالی می گردد که در آستانه ورود به بازار کار قرار دارند و احتمال بیکار شدن آنان بعد از ورود به بازار کار بالا است.

اشتغال غیررسمی از دیگر شاخص های بازار کار است که هر چند در دنیا نیز این شغل ها وجود دارند؛ اما در پی ساماندهی این شغل ها می روند؛ شغل ها غیررسمی مشاغلی را دربردارنده می گردند که اشخاص از مزایای بیمه ای بهره مند نیستند؛ ضمن اینکه هیچ وضع اشتغال این اشخاص هیچ پایشی نمی گردند. در این شاخص نیز به استناد یافته های مرکز پژوهش های مجلس در سال ۹۵  تنها ۴۱ درصد از شاغلان بیمه بوده اند و ۵۹ درصد شاغلان بدون بیمه می باشند.

در عین حال بازار کار ایران با پدیده شاغلان فقیر روبروست بدین ترتیب که ۶۱ درصد از سرپرستان خانوارهای فقیر، شاغل در بخش شغل ها پاداش و حقوق بگیر بخش خصوصی، ۱۴.۲۵ ۲۵ درصد شاغلان به عنوان کارکنان مستقل در بخش کشاورزی و ۱۸.۷۳ ۷۳ درصد از شاغلان نیز به عنوان کارکن مستقل در بخش غیرکشاورزی مشغول به کار می باشند و قسمتی از کارگران شاغل در کارگاه های صنعتی زیر خط فقر و با دستمزد پایین مشغول به کار می باشند و به لحاظ میزان درآمد، تفاوت قابل ملاحظه ای با بیکاران ندارند.

طبق این گزارش، دولت برای سال آینده دارای تعهد به ایجاد یک میلیون و ۳۳ هزار شغل در ۱۲ بخش متفاوت اقتصادی شده که برای تحقق این هدف در لایحه بودجه سال آینده مبلغ ۳۲۷ هزارمیلیارد تومان برای اشتغال زایی حدس کرده که در صورت موافقت مجلس ۷۳هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان برای اشتغال از طریق طرح های تولیدی و ۲۵۴ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان از محل اجرای طرح های عمرانی هدفگذاری شده است که البته اختصاص این مراجع مشروط به تصویب مجلس می باشد.

بدون تردید خارج شدن از بحران بیکاری، سیاست های بلندمدت اشتغالزایی را می طلبد، سیاست هایی که در کنار تسهیلات تامین مالی و سرمایه درگردش باید دخالت های توسعه ای دولت را در جریان اجرای طرح ها بهمراه داشته باشد.

به هرحال، خیل عظیمی از نیروی انباشت بیکار از سال های گذشته و تقاضا کنندگان جدید جویای شغل منتظر تحقق اغراض دولت در سال ۹۷ برای اشتغال می باشند.


لینک کوتاه مطلب : http://www.shalamchenews.com/?p=85500

دیدگاه شما

معادله ی امنیتی * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.