تاریخ ارسال : ۲۸ آذر ۱۳۹۶ ساعت : ۰۸:۰۰ 0 نظر چاپ این صفحه چاپ این صفحه

زلزله های بزرگ در راه است؟

مدرس پژوهشگاه بین المللی زمین لرزه شناسی و مهندسی زمین لرزه در روزنامه شرق درج کرد: آبان ماه و آذر سال کنونی، بعد از رویداد زمین لرزه ٢١ آبان ماه با بزرگای ٧,٣، واقع شدن مجموعه ای از زمین لرزه های پی درپی توجه افکار عمومی را به زمین لرزه متمایل کرد.  ١٢٠   ١٢٠ زمین لرزه با بزرگای اکثر از چهار و ٢٨٠ زمین لرزه با بزرگای اکثر از سه، در ٣۵ روز ثبت شده است؛ این در حالی هست که در ایران حدود ٢٠٠ تا ٢۵٠ زمین لرزه با بزرگای اکثر از چهار، در سال انتظار می رود. زیادتر این زمین لرزه ها در این مدت، در منطقه ازگله سرپل ذهاب (به صورت پس لرزه های زمین لرزه ٢١/٨/٩۶) و زمین لرزه های سه گانه با بزرگای شش و پس لرزه های آنان در شرق هجدک کرمان در ١٠ تا ٢٢ آذر رخ داده هست. سؤال های ارزشمندی در این باره نزد افکار عمومی ایجاد شده هست که آیا زمین لرزه های پی درپی ادامه می یابد؟  آیا این زمین لرزه ها به هم مربوط اند؟ آیا زمین لرزه ارزشمندی در تهران و سایر شهرهای پرجمعیت کشور توان دارد رخ دهد؟ آیا این زمین لرزه ها به طور اساسی طبیعی بوده اند یا مصنوعی؛ به طور مثال حاصل از منفجر شدن یا تحریک شده با فناوری مثل هارپ بوده اند؟ حقیقت این هست که قسمتی از جواب ها را با دقت بالا و عدم قطعیت کم می دانیم. به طور مثال می دانیم که همه این زمین لرزه ها طبیعی بوده و نه حاصل منفجر شدن و با فناوری هایی مثل هارپ تحریک نشده اند؛ چراکه اولا بشر امکان ایجاد چنین تحریکی برای عمق های زمین لرزه های موخر را ندارد و در ثانی، نگاشت های زمین لرزه های طبیعی (زمین ساختی) تماما از زمین لرزه های متاثر از انفجارات تفکیک پذیر می باشند.    قسمتی دیگر از این سؤالات را هم میتوان با ابهام اندکی جواب داد، به طور مثال میتوان عنوان کرد که این زمین لرزه های موخر به لحاظ زمین ساختی و گسلش هنگامی در نقاط متفاوت کشور به واقع شدن می پیوندند، الزاما با هم مربوط نیستند. در نتیجه نمی گردد رویداد زمین لرزه در شمال کرمان با رویداد زمین لرزه قبلی در منطقه سرپل ذهاب را با رابطه ای خطی توضیح داد. در مورد احتمال رویداد زمین لرزه در ناحیه های پرجمعیت شهری مثل تهران لازم هست عنوان کرد که شهرهایی مثل تهران و تبریز لازم هست به نوعی مخصوص برای زمین لرزه بزرگ (که محتمل هست در نزدیکی یا وسعت شهری شان رخ دهد) آماده گردند و این برنامه ریزی و اقدام لازم هست جهت ملی و جدی دارا باشد.    ولی از جانب دیگر سؤال ارزشمندی همچنان برقرار هست و آن اینکه آیا این زمین لرزه ها با تحولات تنش در پوسته زمین ایران مربوط هست و آیا محتمل هست زمین لرزه های ارزشمند بعدی احتمال رویداد بالاتری دارا باشند. در این باره متخصص ها خطر زمین لرزه، بعد از هر زمین لرزه ارزشمند، به بررسی تحولات احتمال رویداد زمین لرزه های بعدی می پردازند. به طور مثال بعد از زمین لرزه هفت سپتامبر ٢٠١٧ با بزرگای ٨.٢ ٢ و زمین لرزه ١٩ سپتامبر ٢٠١٧ با بزرگای ٧.٢ ٢ در مکزیک، دکتر «راس استین»، محقق معتبر عرصه خطر زمین لرزه در ایالات متحده، احتمال رویداد یک زمین لرزه با بزرگای اکثر از هفت در مکزیک در ماه های آینده در سال ٢٠١٨ را دو برابر تخمین پیشین محاسبه و اعلام نمود (از ٢۵ درصد به ۵۵ درصد افزایش یافته است).    چنین تحولاتی بعد از هر زمین لرزه ارزشمندی در ژاپن نیز بررسی می گردد. بعد از زمین لرزه ١١ مارس ٢٠١١ توهوکو در ژاپن، دانشمند ژاپنی سرشناس، پروفسور «شینجی تودا» از دانشگاه کیوتو، در مقاله ای که با دکتر «راس استین» در سال ٢٠١٣ منتشر نمودند، توضیح دادند که به سبب افزایش تنش روی گسل ها و جابه جایی تنش، احتمال رویداد زمین لرزه بزرگ در ناحیه توکیو در بازه پنج ساله بین مارس ٢٠١٣ تا مارس ٢٠١٨ حدود ٢.۵ البته پژوهش های دیگری در همان ژاپن ازسوی دو دانشمند دیگر به اسامی «نانجو» و «اوچیدا» انجام گردید که به دستاوردی تقریبا متمایز انجامید؛ به نوعی که داده های موجود، بویژه از دگرگونی شکل پوسته، نمایانگر بخش ارزشمندی از جابه جایی تنش بصورت خزش و خمش هست و در نتیجه نتیجه می گیرند که افزایش احتمال رویداد زمین لرزه های بعدی را چندان قابل ملاحظه نمی دانند.    حال در مورد ایران و رویداد زمین لرزه های ارزشمند موخر چه میتوان گفت؟ در ٧۵ سال گذشته، ١٠١ زمین لرزه با بزرگای بین شش و هفت و ٢٠ زمین لرزه با بزرگای بین هفت تا هشت در ایران گزارش شده اند که البته پوشش شبکه لرزه نگاری منحصرا در ۵٠ سال موخر با پنج ایستگاه آغاز شده (و به تدریج افزایش یافته تا امروزه به حدود ١٣٠ ایستگاه رسیده) و در نتیجه امکان اینکه رخدادهای اتفاق افتاده در ایران به دقت و با تعداد حقیقی گزارش نشده باشد، وجود دارد. ولی همین بررسی بهمراه دقت در رویداد زمین لرزه های ١٩٧٠ به بعد و بویژه خردزمین لرزه های دهه موخر، طبق بررسی های آماری میتوان نمایش داد که احتمال رویداد زمین لرزه با بزرگای هفت در دهه پیش رو- از ٢٠١٧ تا ٢٠٢٧ – از ٢.۵ ۵  به نحوی که میتوان عنوان کرد احتمال زمین لرزه با بزرگای اکثر از هفت را در قطعه گسله های فعال که در آنان نبود لرزه ای قابل رویت هست، از ٢٠ تا ٣٠ درصد به ۶٠ تا ٧٠ درصد افزایش می یابد.   این کار با جابه جایی استرس از وسعت هایی که در آن زمین لرزه های قبلی رخ داده به وسعت های زمین ساختی مجاور قابل انجام هست. چنین پژوهش ها آماری ای از سوی نگارنده برای داده های پیش از روز رویداد زمین لرزه ٢١/٨/٩۶ ازگله سرپل ذهاب انجام شده هست (داده های خردزمین لرزه ها و علاوه بر این زمین لرزه های شدید تا کلیدی، تا روز ٢٠ آبان ماه ٩۶ موردنظر داشته شده است).   این بررسی ها البته تخمین دست اول هست و بدیهی هست که با پایش های دقیق تغییرشکل بر پایه لغزش و جابه مکانی در پوسته با میکروژئودزی، بررسی تحولات تنش در لایه های سطحی و علاوه بر این واردکردن داده های دقیق قدیمی لرزه شناسی و آنالیز چنین داده های علمی ای در کنار مطالعه احتمالی آمار لرزه خیزی و بررسی احتمالی خطر زمین لرزه، میتوان دریافت که اولا در کدام محل ها، لازم هست کاندیداهای کلیدی برای رویداد زمین لرزه های با بزرگای هفت بعدی را جست وجو کنیم و در ثانی در هر محل میزان احتمال رویداد لرزه ای یا آزادشدن تنش بصورت خزش و خمش (بی لرزه) چقدر هست.  دست آخر لازم هست اهتمام کنم که لازم هست خود را برای وقایع زمین لرزه های با بزرگای هفت که فرصت های بعدی در نزدیکی شهرهای پرجمعیت ما توان دارند رخ دهند، آماده کنیم.


لینک کوتاه مطلب : http://www.shalamchenews.com/?p=79563

دیدگاه شما

معادله ی امنیتی * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.