تاریخ ارسال : ۱۴ فروردین ۱۳۹۷ ساعت : ۰۸:۰۲ 0 نظر چاپ این صفحه چاپ این صفحه

سناریو های افزایش قیمت دلار بین ۵ تا ٧ هزار تومان

شکوفه ‌حبیب‌ زاده در روزنامه شرق درج کرد: «دلار ارزان می‌شود»، «نگران بازار ارز نیستیم»، «افزایش قیمت ارز موقتی است». این جملات تلویحی تکراری این روزهای بازار ارز از زبان ولی‌الله سیف، رئیس‌کل بانک مرکزی، هست؛ جملاتی که بیشتر به کذب سیزده می‌ماند تا تحلیل جامع و دقیقی از تغییرات رخ داده در بازار ارز که بیش از آنکه از تغییرات و فشارهای اقتصادی داخلی، زخم بخورد، التهابات و چینش‌های سیاسی در سطوح بین‌المللی، به‌ویژه تغییرات آمریکا و تحریم‌ها را نمایندگی می‌کند.

از جانب دیگر، جنگ اقتصادی آمریکا و چین و ظهور یوآن نفتی برای بر‌زمین‌زدن دلار نفتی آمریکا در کنار افزایش تعرفه‌های جهانی برای واردات فرآورده ها به آمریکا، نشان از دعوای جدی بین این دو کشور و مخاطره دلار در بازار جهانی دارد. در چنین شرایطی، سیاست‌های اهمال‌گونه مسئولین ارشد اقتصادی ایران و تأکید بر دلاریزه‌شدن اقتصاد به جای مبارزه با آن، امری هست که بیش از آنکه ناراحت‌کننده باشد، تعجب‌برانگیز هست. چرا‌که بی‌شک تغییرات جهانی از یک‌طرف و دلاریزه‌شدن تمام ارکان اقتصاد در ایران آنقدر محرز هست که از چشم مسئولین دور نمانده باشد، اما شاهدیم که رئیس کل بانک مرکزی و وزرای اقتصادی از سویی و مقام های بالاتر من جمله رئیس‌جمهور، آنقدر مسائل را ساده‌انگارانه در بی‌خیالی طی می‌کنند که گویی هیچ‌ اتفاق عجیبی در کار نیست و سال سخت و تلخی برای کشور پیش‌بینی نشده هست.

ککلید روزهای کاری سال کنونی در پنجم فروردین‌ با دلار در کانال پنج‌هزار تومانی شروع گردید و تا پنج‌هزار و٢٠٠ تومان هم پیش رفت؛ تا جایی‌که حتی نمایندگان مجلس هم تأکید داشتند که دلار زیر چهارهزارو ٢٠٠ تومان را باید چون خواب و خیالی دید. آن‌گونه که از ظواهر امر پیداست، در دوره دوم روزهای کاری بعد از تعطیلات نوروز هم با شوک قیمتی دلار روبه‌رو خواهیم بود و نوسان دلار بین پنج تا هفت‌هزار تومان در سناریوهای متفاوت از دید کارشناسان و فعالین بازار هم به دور نمانده هست؛ امری که به‌گفته وحید شقاقی‌شهری، اقتصاددان، افزایش قیمت کالاهای اساسی بین ٢٠ تا ٣٠درصد را به آسانی در سه‌ماهه نخست سال برای کشور به ارمغان می‌آورد و در همین راستا، افزایش قیمت تورم هم نقل سر مجلس هست.

در جنگ جهانی اقتصادی، اقتصاد ایران نباید دلاریزه باشد

شقاقی‌شهری در گفت‌وگو با «شرق» با بیان اینکه قیمت ارز، یک متغیر کلیدی در اقتصاد هست و قیمت ارز رابطه بین سیاست‌های داخلی و خارجی را بازگو می‌کند، اخطار می‌دهد: اقتصاد ایران به‌شدت دلاریزه شده هست و در کمال تأسف تمامی مراودات اقتصادی ایران از فروش نفت گرفته تا تغییر میزان بودجه به دلار انجام می‌گیرد و حتی تمام زندگی روزمره در ایران به دلار متصل شده هست. این درحالی هست که هیچ‌کشوری مثل ایران دلاریزه نشده هست. شقاقی‌شهری در بیان ورود و خارج شدن ارز به کشور می‌گوید: اکنون در اقتصاد ایران، حدود ۵٠ تا۶٠ میلیارد دلار درآمد ناشی از صادرات حدود ٢,۵میلیون بشکه نفت خام داریم که بشکه‌ای بین ۵٠ تا ۶٠دلار در نوسان هست و طبق پیش‌بینی‌ها، بیشتر از ۶۵ دلار در سال آینده نخواهد بود. ۵ این وضعیت ورودی مراجع ارزی به کشور هست. درحالی‌که تراز تجاری ایران در سال ٩۵، مثبت ٢٩٠میلیون دلار بود، در سال ٩۶، بیش از چهار تا پنج میلیارد دلار کسری تراز تجاری غیرنفتی داشتیم. در نتیجه با خارج شدن دلار از اقتصاد ایران مواجه‌ایم. ۵۵میلیون نفر از آنان زائران‌اند و ارز چندانی از کشور خارج نمی‌کنند، اما حدود هفت میلیون نفر باقی، چیزی حدود ١٠میلیارد دلار ارز را هر ساله از کشور خارج می‌کنند. اعداد متفاوتی بین ١٠ تا ٢٠میلیارد دلار قاچاق کالا و ارز از کشور هم داریم که رقم بالایی هست. با‌این‌اوصاف، بین ٣٠ تا ٣۵میلیارد دلار خارج شدن دلار از اقتصاد ایران داریم که به‌شدت خطرناک هست و محدودیت مراجع ارزی را برای کشور بهمراه می‌آورد.

عاملان مؤثر بر افزایش قیمت دلار

این اقتصاددان با اشاره به عاملان مؤثر بر افزایش قیمت دلار، تصریح می‌کند: یکی از عاملان فشار بر ارز بانک مرکزی به خاطر محدودیت مراجع ارزی هست که عاملی برای افزایش قیمت دلار در این روزهاست. کانون دوم، ١۵٠٠هزار میلیارد تومان نقدینگی هست که در اقتصاد ایران مثل بهمنی با شتاب فزاینده‌ای بزرگ می‌شود. از طرفی حدود ۴٠ تا ۵٠درصد آن در نظام بانکی ایران هم به دلایل متفاوت بلوکه شده هست. با افزایش قیمت دلار، احتمال سرازیر‌شدن این نقدینگی به بازار سفته‌بازی دلار وجود داشت. به همین دلیل شبانه بانک مرکزی، وادار گردید قیمت سود را در قالب گواهی سپرده از ١۵ به ٢٠درصد افزایش دهد که البته مسکنی یک هفته‌ای بود و بعد از یک هفته قیمت دلار دو مرتبه از چهارهزارو ۵٠٠ تومان به بالای پنج‌هزار تومان رسید. سومین عامل رکود اقتصادی و بی‌انگیزگی برای بازارهای مولد هست که احتمال حرکت سپرده‌های بانکی به بازارهای غیرمولد را بیشتر می‌کند.

چهارمین عامل با اعتبار، اثر سیاست ‌خارجی ایران بر اقتصاد هست. اکنون آمریکا تغییرات گسترده‌ای را در عرصه سیاست‌گذاری اعمال کرد که همگی علیه ایران هست. تیم برون‌مرزی آمریکا اکنون یک تیم افراطی علیه ایران هست. همراهی بن‌سلمان، ولیعهد عربستان با ترامپ و سخن‌گفتن او علیه ایران هم نشان می‌دهد که آمریکا در پی آن هست که تنش را در خاورمیانه افزایش دهد. هرگونه تنش‌زایی در خاورمیانه به سود جنگ‌طلبان آمریکایی برای فروش تسلیحات نظامی به این منطقه هست.

به گفته او، به عقیده من برجام کنار گذاشته نخواهد گردید؛ اما اعتقاد دارم برجام را بی‌اثر خواهند کرد و ریسک اقتصاد ایران را افزایش خواهند داد که بر افزایش قیمت دلار مؤثر می باشد.

سناریوهای افزایش قیمت دلار بین ۵ تا ٧ هزار تومان

این اقتصاددان می‌افزاید: همه این مسائل دست به دست هم داده‌اند که قیمت دلار، روند افزایش به خود بگیرد. بسته به سناریوهای متفاوت، پیش‌بینی قیمت دلار متمایز می باشد؛ اما ارقامی بین پنج تا هفت هزار تومان در سناریوهای متفاوت طبق پیش‌بینی‌ها در نوسان می باشد. اگر اروپا، روسیه و چین در مساله برجام در برابر آمریکا مقاومت کنند، این امر علت می‌شود تا دلار بین پنج تا پنج‌هزارو ۵٠٠ تومان در نوسان باشد؛ اما اگر همراهی اروپا با آمریکا بیشتر گردید، این نوسان بین پنج‌هزارو ۵٠٠ تا شش‌هزارو ۵٠٠ می باشد؛ اما اگر کل برجام به چالش کشیده شود، وارد فاز بحرانی خواهیم گردید که پیش‌بینی دقیقی از قیمت دلار نمی‌توان داشت.

افزایش ٢۵درصدی کالاها در ٣‌ماهه نخست سال کنونی

این کارشناس با بیان اینکه سیاست‌های داخلی ما نیز به نحوی هست که افزایش قیمت دلار را تشدید می‌کند، می‌افزاید: همه زندگی ما به نحوی دلاریزه شده هست و این امر علت شده تا تورم با افزایش قیمت دلار، رابطه‌ای تنگاتنگ داشته باشد. دلار در سه‌ماهه اخیر از سه‌هزارو ٧٠٠ به کانال پنج‌ هزار تومان وارد گردید و چیزی حدود ٢۵ درصد افزایش داشت. با این اوصاف، با درنظرگرفتن اینکه افزایش قیمت دلار با وقفه‌ای دو تا سه‌ماهه روی کالاهای اساسی مؤثر می باشد، در سه‌ماهه نخست سال ٩٧، افزایش قیمت تورم بالای ١۵ درصد و افزایش قیمت کالاهای اساسی متناسب با افزایش قیمت دلار چیزی حدود ٢۵ تا ٣٠ درصد پیش‌بینی می‌شود. وقتی تورم افزایش یافت، افزایش قیمت دلار را هم در پی می‌آورد و این چرخه باطل ادامه می‌یابد.

دولت ١٢ هزار میلیارد دلار زیان کرد

او با بیان اینکه افزایش قیمت سود بانکی هم در این شرایط دیگر جواب‌گو نخواهد بود، تصریح کرد: وقتی دولت برای کاهش قیمت دلار، گواهی سپرده ٢٠درصدی منتشر کرد، تنها در مدت دو هفته، حدود ١٢ هزار میلیارد تومان زیان روی دست دولت گذاشت و ٢۴٠ هزار میلیارد تومان سپرده جابه‌جا گردید. دولت پرداخت زیان به بانک‌ها را پذیرفت؛ اما از کجا قرار هست بپردازد؟ با چاپ دو مرتبه پول؟
دولت پرداخت زیان به بانک‌ها را پذیرفت؛ اما از کجا قرار هست بپردازد؟ با چاپ دو مرتبه پول؟به گفته او، وقتی فشارها تشدید می‌شود، اگر قیمت دلار آزاد شود، دیگر قیمت سود بانکی ٢٠‌درصدی هم پاسخ‌گو نخواهد بود.

این کارشناس با اشاره به جنگ اقتصادی جهانی همچنین می‌گوید: آرایش نظامی و سیاست خارجی جهان نشان می‌دهد که جنگ اقتصادی جهانی در حال واقع شدن هست و چینی‌ها هم حاضر به کوتاه‌آمدن نیستند و این را می‌توان از یوان‌پترولیوم متوجه گردید. اگر دلار آمریکا تهدید شود، آمریکا حاضر هست هر کاری انجام دهد. در جنگ تجاری، ارزی و اقتصادی، دلاریزه‌شدن ساختار اقتصاد ایران به‌شدت خطرناک هست.

او با بیان اینکه کنترل قیمت دلار یک‌شبه ممکن نیست و سیاست‌گذاری می‌خواهد، ادامه می‌دهد: اکنون حتی در سیاست داخلی اقتصادی هم سیاست واحدی نداریم و مثل فرایند عادی برخورد می‌کنیم؛ درحالی‌که اصلا شرایط عادی نیست و در تنش به سر می‌بریم.

به گفته او افزایش قیمت دلار، فشار فزاینده‌ای بر خط فقر وارد می‌کند تا حدی که دهک ششم نیز به‌سختی روزگار می‌گذراند و با یک فشار اقتصادی یا بیماری، از این دهک می‌افتند.

‌فرار بانک مرکزی از عرضه راهکار

شقاقی‌شهری با اشاره به اینکه وابستگی اقتصاد ایران به بهای دلار بسیار خطرناک هست، ادامه می‌دهد: آشکار نیست به چه سبب بانک مرکزی راهکارهایی را که در این مدت عرضه داده بود، اعمال نمی‌کند. یکی یکی از راهکارها می‌تواند این باشد که در این شرایط خاص، قیمت سود سپرده‌های بلندمدت را با افزایش قیمت سود معنادار کند تا اشخاص به گشایش حساب‌های بلندمدت با جریمه سنگین برداشت در کوتاه‌مدت ترغیب گردند. او همچنین به راهکار دیگری اشاره می‌کند و می‌گوید: پیشنهاد مجلس مبنی بر حساب سپرده ارزی هم راهکار خوبی هست. اگر یک فرد از آینده قیمت دلار دلواپس هست، می‌تواند حساب سپرده ارزی به بهای کنونی باز کند؛ اما در آینده دلار هر نرخی گردید، در همان قیمت کنونی دلار را به اشخاص بپردازند. این‌گونه می‌توان نقدینگی را از بازار جمع کرد و ریسک و نااطمینانی مردم را کم و از ولع مردم برای خرید دلار و انباشت آن جلوگیری کرد؛ اما مشخص نیست به چه سبب دولت آن را نمی‌پذیرد.

خارج شدن بیش از ٣٠ میلیارد دلار در ماه‌های پایانی سال از ایران

در‌این‌میان محمدرضا پورابراهیمی، ریاست کمیسیون اقتصادی مجلس، هم از خارج شدن بیشتر از ۳۰ میلیارد دلار ارز در ماه‌های انتهایی سال از ایران اطلاع داد.


لینک کوتاه مطلب : http://www.shalamchenews.com/?p=94454

دیدگاه شما

معادله ی امنیتی * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.