تاریخ ارسال : ۱۹ تیر ۱۳۹۵ ساعت : ۱۷:۰۱ 0 نظر چاپ این صفحه چاپ این صفحه

سوء‌استفاده برخی جریان‌های سیاسی از یک “فتوای قدیمی”

پشت صحنه برنامه شرح دعای مکارم الاخلاق شبکه 3

فتوایی از آیت‌الله مکارم شیرازی در چند روز گذشته در فضای مجازی منتشر شد که براساس آن در صورت الزام دانشگاه‌های خارج از کشور به دانشجویان متدین اجازه ترک حجاب داده می‌شود.

به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم، در چند روز گذشته فتوایی از آیت‌الله مکارم شیرازی در فضای مجازی منتشر شد که براساس آن در صورت الزام دانشگاه‌های خارج از کشور به دانشجویان متدین اجازه  ترک حجاب داده می‌شود. نخستین کسی که اقدام به انتشار این فتوای نه‌چندان تازه کرد، یک روزنامه‌نگار و فعال اصلاح‌طلب بود که در کانال تلگرام شخصی خود به مباحث سیاسی و دینی جنجالی می‌پردازد.

نکته قابل توجه این است که فتوای خبرساز آیت‌الله مکارم شیرازی در سال ۸۸ در کتاب «احکام خانواده در پرتوی فقه اسلامی مطابق با فتاوای آیت‌الله مکارم شیرازی» توسط وحید علیان‌نژاد تألیف شده و از سوی انتشارات امام علی‌بن ابی‌طالب(ع) وابسته به دفتر این مرجع تقلید به چاپ رسیده است.

استفتاء و پاسخ انتشاریافته به‌‌شرح زیر است:

متن استفتاء: وظیفه خواهران دانشجوی مسلمان ترکیه و دیگر کشورها نسبت به رعایت حجاب در دو فرض زیر چیست؟

۱٫ شرط گذراندن تمام ترم‌های دانشجویی در دانشگاه‌های تحت مدیریت آنها رعایت نکردن حجاب شرعی است.

۲٫ شرط اتمام چند ترم باقی‌مانده از رشته خاصی در دانشگاه ترک حجاب باشد.

پاسخ: با توجه به اینکه اگر دختران مسلمان و متدین دروس عالی را  نخوانند، تنها افراد بی‌بند و بار لامذهب پست‌های مهم را اشغال می‌کنند، به افراد متدین اجازه داده می‌شود که حجاب را در خصوص مواردی که ضرورت دارد رعایت نکنند ولی در غیر آن موارد حتماً مراعات نمایند.

چنان که در استفتا و پاسخ این مرجع تقلید مشاهده می‌شود، کشف حجاب دختر مسلمان و متدین منوط به چند شرط است و به‌صورت مطلق به دختران دانشجوی خارج از کشور اجازه رعایت نکردن آن را نداده است.

انتشار این فتوا  و واکنش‌هایی که به آن نشان داده شد، چند زنگ خطر را به صدا درآورد که مهم‌ترین آن بی‌اعتنایی بعضی از دین‌داران و مذهبی‌ها به جایگاه مرجعیت آیت‌الله مکارم شیرازی بود، به‌طوری که در ابتدا این فتوا را نپذیرفتند و به‌دنبال سند آن بودند و پس از آنکه از واقعی بودن این خبر مطلع شدند، به انتقاد از آن پرداختند.

برخی معتقد بودند به رعایت حجاب در قرآن امر شده و خلاف آن نمی‌توان فتوا صادر کرد و اینکه به‌نظر اکثر مراجع تقلید حجاب از ضروریات دین محسوب می‌شود.

پس از انتشار این فتوا سایت اطلاع رسانی دفتر آیت‌الله مکارم شیرازی به استفتایی دیگر در توضیح این پاسخ پرداخت:

اخیراً فتوای حضرت‌عالی را در مورد دخترانی که در خارج از کشور تحصیل و آنها را مجبور به ترک حجاب می‌کنند، در سایت‌های مختلف منتشر کرده‌اند و برخی از این فتوا سوءاستفاده می‌کنند. لطفاً توضیح بیشتری بفرمایید؟

پاسخ: شک نیست که حجاب بانوان در اسلام از ضروریات این دین مبین است و حتی غیرمسلمانان نیز می‌دانند که این مسئله از احکام مسلم اسلام می‌باشد و لذا در بسیاری از موارد خود را ملزم می‌بینند که با آن کنار بیایند. البته هر حکمی می‌تواند در مقام ضرورت استثنایی داشته باشد، مثلاً اگر بانویی بیمار شد و پزشک هم‌جنس حضور نداشت، ضرورت اقتضا می‌کند که به پزشک غیرهم‌جنس مراجعه کند و معاینات او ممکن است بدون ترک حجاب میسر نشود، در چنین مواردی از باب ضرورت و به‌مقدار ضرورت اجازه کشف حجاب به آن بانوی مسلمان داده می‌شود. و همچنین در مورد تحصیلات لازم که اگر نداشته باشد با مشکلات مهمی (خودش یا جامعه اسلامی) مواجه می‌شود آن هم به‌مقدار ضرورت یعنی در خصوص آنجا الزام قطعی بر ترک حجاب باشد؛ یعنی تا محل درس با حجاب می‌رود و در محوطه درس که الزام به ترک حجاب است، ترک می‌کند و در بازگشت بلافاصله حجاب را حفظ کند.

نکته لازم توجه تأکید پاسخ دوباره ایشان بر ضرورت حضور بانوی مسلمان در دانشگاه به‌دلیل نیاز خود یا جامعه اسلامی است و تنها در این صورت و آن هم به‌قدر اکتفا می‌توان کشف حجاب کرد.

اما در اتفاق اخیر ورق برگشت و منتقدانِ به‌اصطلاح دین‌مدار و دلسوز حجاب، تاب فتوای این مرجع تقلید را نداشتند و به امر واجبی چون لزوم تبعیت از فتوای مرجع تقلید که عمری را برای استنباط احکام فقهی صرف کرده‌اند، بی‌توجه بودند. شاید انتشار این فتوا آن هم پس از ۶ سال آزمونی باشد برای آگاهی از میزان تبعیت دین‌داران در شرایطی که فتوای یک عالم مجتهد به‌خلاف پیش‌زمینه‌های ذهنی آنها باشد.

در حقیقت اگر یک مرجع تقلید را به‌عنوان کارشناس خبره در امر دین قبول داریم، در وهله اول انتقاد از نظر کارشناسانه وی نیز باید توسط اهل خبره صورت گیرد، این در شرایطی است که بسیاری از فتاوای مراجع تقلید اختلافی است و بدانیم نظرهای فقهی آنها نه بر‌اساس سلایق شخصی بلکه مبتنی بر سال‌ها اجتهاد و تحقیق و بررسی در دین است.

از سوی دیگر با دقت در موضع‌گیری‌های چندساله اخیر آیت‌الله مکارم شیرازی متوجه می‌شویم یکی از مراجعی که به‌صورت جدی و مستمر به مقابله با شبهات وهابیت پرداختند، ایشان بودند. این مرجع تقلید بارها در مباحث مفصلی به نقد وهابیت پرداخته و با دلایل روشن و  محکم مبانی وهابیت را رد کرده‌اند و بارها به‌صورت رسمی علمای وهابی را به مناظره در یکی از شبکه‌های بین‌المللی دعوت کرده‌اند. طرف مقابل نیز که مطمئن بودند توان مقابله با ایشان را ندارند حاضر به مناظره نشدند و با ابزارهای رسانه‌ای درصدد کم کردن شأن ایشان نزد مردم برآمدند.

بنابراین اگر دین‌دار هستیم و به امر مهم و ضروری چون حجاب حساسیت داریم فراموش نکنیم که آگاهی ما از احکام دین اسلام به‌دلیل زحمات چندین و چند ساله علمایی چون آیت‌الله مکارم شیرازی است که اعلمیت و تقوای آنها برای همگان ثابت شده است و اگر فتوای ایشان با برخی پیش‌فرض‌های دینی یا عرفی ما تفاوت دارد، به‌جای انتقاد بی‌پشتوانه و بعضاً جاهلانه اندکی تقوای پذیرش نظر عالمانه دلسوزان و خبره‌های دین را داشته باشیم.


لینک کوتاه مطلب : http://www.shalamchenews.com/?p=20316

برچسب ها:
, , ,

دیدگاه شما

معادله ی امنیتی * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.