تاریخ ارسال : ۱۰ بهمن ۱۳۹۶ ساعت : ۰۸:۱۲ 0 نظر چاپ این صفحه چاپ این صفحه

سینما به روایت «سیدنی لومت»

ماهنامه سینمای هنر و تجربه – نیوشا صدر: کتاب با جمله ای از راجر ایبرت فقید در شرح همین اثر شروع می گردد: «فوق العاده مفید… گاهی از من سؤال می کنند کتابی پیدا می گردد که تماشاگران با خواندنش متوجه شوند فیلم چگونه ساخته می گردد و هنگام تماشای فیلم هم کمکشان کند؟ این همان کتاب هست.» » این شرح، خلاصه ای هست روشن گر از آن چه میتوان در مورد این کتاب اظهار کرد.    بیشتر فیلم هایی که لومت از آنان در کتاب اسم برده و مثالی را از دلشان پیش کشیده هست، خصوصا آن هایی که با شرح جزییات زیاد به سراغش می رود، فیلم هایی می باشند که خودش کارگردانی کرده و از چند و چون تصمیم گیری هایش سر صحنه و ابزارها ساخت آنان آگاه هست. او در مقدمه می نویسد که تمام تلاشش را کرده هست تا بگوید که فیلم چگونه ساخته می گردد.  فصل اول با عنوان «کارگردانی خوب ترین شغل جهان» با شرح یک مکان خاطره انگیز برای لومت شروع می گردد: با شرح سالن تمرین در رستورانی اوکراینی در مرکز ملی اوکراین در نیویورک که او هشت یا ۹ فیلمش را در آن جا تمرین کرده هست. نویسنده به جذاب ترین شیوه ممکن که در ترجمه نیز بسیار دل نشین از آب درآمده هست، مکان و شیوه ورود و مشی بازیگران و عاملان صحنه را شرح می کند.   سینما به روایت سیدنی لومت     البته به شرح لومت در میان آنان استثناهایی چون پل نیومن هم به چشم می خورند که بدون منشی می آید و آن قدر به آرامی از پله ها بالا می رود که گویی بار تمام مشکلات جهان را به دوش می کشد، چند قطره مرطوب کننده در چشمش می ریزد، شوخی بی مزه ای تشریح می کند و بعد هم مستقیم و بدون اداهای مرسوم ستاره ها سراغ فیلمنامه اش می رود.    این فصل در کنار شرح لحظه های و انسان های دیگر، شرح ذهنیات و قواعد کاری خود کارگردان را نیز دربر می گیرد. در عین حال مثال هایی از فیلم های دیگر به آن افزوده شده تا تماشاگر ریشه این قواعد را خوب تر دریابد. لومت به نرمی و در میان تمامی روایت های کوتاهی که تشریح می کند، به دقت در حال شرح این مبحث هست که زمان ساختن فیلم در ذهنش چه می گذرد و چگونه فکر می کند. نویسنده در فصل دوم به سراغ ارزش فیلمنامه و جایگاه بازنویسی می رود. از برخورد اولش با فیلمنامه و فیلمنامه نویس می گوید، شیوه اظهار کرد و گوهایش را فیلمنامه نویسان شرح می دهد و…    او تاکید می کند که بدرفتاری استودیوها با فیلمنامه نویسان برخلاف آن چه در تئاتر و در برخورد با نمایشنامه نویسان دیده بود، آن قدر بدیهی هست که نیازی نمی بیند به آن بپردازد، اما خودش در اغلب مورد ها برای آنان احترام زیادی قائل بوده هست، مگر این که فیلمنامه نویسی عزت نفس نداشته باشد و نقش ژله را برای ستاره فیلم ایفا کند و به ساز او برقصد، یا ناتوانی اخلاقی دیگری داشته باشد که مستقیم در فیلم تاثیر بگذارد. به عقیده او در خوب ترین فیلم ها همیشه عامل سومی ظهور می کند؛ عاملی که نه کارگردان آن را حدس کرده هست و نه نویسنده. سینما به روایت سیدنی لومت 
 فصل سوم با عنوان «سبک» با این جمله فوق العاده شروع می گردد: «سبک پس از عشق لغتی هست که همیشه به اشتباه از آن استفاده شده هست.» » لومت می گوید که بحث در مورد سبک به عنوان چیزی جدای از محتوای فیلم واقعا عصبانی اش می کند، چون فرم همیشه باید از محتوا تبعیت کند. برای او سبک گاهی با کم کردن راه های اجرا به دست می آید و گاهی با مکالمات طولانی با نویسنده، مدیر فیلم برداری، طراح صحنه و تدوین گر با تکرار درون مایه کلیدی فیلم.
فصل بعد عنوان جالبی دارد: «بازیگران: آیا بازیگر توان دارد خجالتی باشد؟» مباحث متنوع و بسیاری در مورد بازیگری و بازیگران در این فصل مطرح می گردد، اما جواب لومت به سوالی که در عنوان آن پرسیده هست، صریح و جذاب هست: «در جواب سؤال عنوان این فصل باید بگویم بله؛ پل نیومن مردی هست بسیار خجالتی و بازیگری فوق العاده و راننده درجه یک مسابقات اتومبیل رانی و در یک کلمه، بی نهایت زیباست!»
در فصل «دوربین: خوب ترین دوست کارگردان»، یعنی پنجمین فصل کتاب، لومت دوربین را به عنوان یکی از ستاره های هر اثری معرفی می کند و توضیح هایی فنی و بسیار کاربردی را در مورد دوربین، نور، لنزها و فیلترها می دهد که به گمانم بسیار به کار فیلمنامه نویسان در چگونگی گمان کردن آن چه می نویسند و آن چه انتظار دارند نتیجه پایانی از آب دربیاید، می خورد.  
چاپ دوم «فیلم ساختن» اثر سیدنی لومت با ترجمه بهمن دستور آرا، در بهار ۱۳۹۶ و از سوی نشر چشمه وارد بازار شده هست. کتابی که با خواندن آن توان دارید در حالی که لذت مرور خاطرات لومت و طنازی منحصر به فردش را در نوشتن مزه مزه می کنید و هر از چند گاهی با صدای بلند، گاهی بسیار بلند می خندید، نکته هایی کلیدی و منحصر به فرد نیز از سینما بیاموزید.


لینک کوتاه مطلب : http://www.shalamchenews.com/?p=85356

دیدگاه شما

معادله ی امنیتی * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.