تاریخ ارسال : ۲۶ فروردین ۱۳۹۷ ساعت : ۰۸:۵۴ 0 نظر چاپ این صفحه چاپ این صفحه

عکس العمل منفی نسبت به حضور پناهی در کن

روزنامه نخبگان درج کرد: سال کنونی دو فیلم سینمایی از دو فیلمساز معروف سینمای ایران در جشنواره فیلم کن حاضر می باشند؛ یکی فیلم «همه می‌دانند» اصغر فرهادی و دیگری فیلم «سه رخ» ساخته جعفر پناهی. فرهادی پس از ساخت «گذشته» برای دومین بار فیلمش را در خارج از مرزهای ایران ساخته و این بار قصه‌اش در اسپانیا روایت می‌شود. اما فیلم جعفر پناهی قصه دیگری دارد و در مختصات جامعه ایرانی روایت می‌شود و بنا بر ادعای تیری فرمو، دبیر هفتاد‌و‌یکمین جشنواره فیلم کن، فیلم «سه رخ» قرار است مخاطبش را به گردشی در ایران امروز ببرد.

عکس العمل منفی نسبت به حضور پناهی در کن

با این شرایط تنها فیلم پناهی به عنوان نماینده سینمای اجتماعی ایران در بخش رقابتی جشنواره فیلم کن حاضر است. اما چقدر فیلم‌های پناهی روایتی صحیح از اجتماع امروز ایران است؟ واضح است که قضاوت درباره فیلم‌های پناهی برای ۱۰ سال موخر فیلمسازی‌اش، پیچیده‌تر از سال‌های اوائل کارگردانی اوست. فارغ از اظهار‌نظرهایی که درباره شیوه پاداش گرفتن‌هایش از جشنواره‌های بیگانه مطرح است گزاره مشهوری بین منتقدان سینمایی وجود دارد که فیلم‌های پناهی در شرایط مطلوب و صحیحی تولید نشده و در فراروی قضاوت قرار نگرفته‌اند؛ همین مسئله موجب شده است که گرچه آثار او وام گرفته از مسائل اجتماعی ایران می باشند ولی به‌دلیل دورماندن از بازخوردهای اجتماعی، در فراروی اتهام اختلال در سه‌گانه سینمای اجتماعی، حقیقت و عملکرد قرار دارند. واضح است که سینمای جعفر پناهی از دوره‌ای به بعد درگیر شرایطی فراتر از متن فیلم‌هایش شده است؛ فیلمسازی که تحت فشارهای بیرونی و القاهای جشنواره‌ای، سراغ قسمتی از واقعیت‌های اجتماعی نمی‌رود و ترجیح می‌دهد آن قسمتی را نمایش دهد که خوشایند پاداش و اکران بیگانه است.

میلاد ‌روشنی‌پایان:

فیلمسازی که آشغال‌های حقوق‌ بشری می‌سازد

میلاد روشنی‌پایان از منتقدان سینمایی به بهانه‌ حضور غیرمترقبه‌ فیلم جعفر پناهی در فهرست فیلم‌های بخش کلیدی جشنواره کن ۲۰۱۸، یادداشتی در فضای سایبری نوشته است که در زیر می‌خوانید:

جعفر پناهی را در نظر بگیرید. پیامی که در یک مسیر لیز باید به مقصد برسد. این سرنوشت عمومی هر اهل هنری است که «من از آلام جامعه‌ام می‌گویم» را به سینه‌اش چسبانده است اما نمی‌تواند انزال فیلمش را کنترل کند. مبحث مطلقا تشخیص این مسئله نیست که این پیام از جانب چه کسی فرستاده می‌شود، از جانب اپورتونیسمی که از مد روز تغذیه می‌کند یا از جانب یک هنردوست دارای تعهد.

مسئله شکست هنری هر فیلمی‌ا‌ست که خود را وقف پاسخ‌های همه گیر از پیش موجود می‌کند؛ فیلمی که می‌خواهد هنر باشد اما سر انجام ناچار است برای گریز از پیچیدگی‌های مساله‌ای که به مبارزه‌اش رفته است، به یک پیام همه‌پسند قانع گردد. فیلمی که یا خطابه می‌شود یا دیالوگ و هر دوی اینها سم‌های عامه‌پسندند. اما فیلم‌های بزرگ نه خطابه‌اند نه دیالوگ، مونولوگند. همان گونه که فیلم‌های رنه با نقاب هیروشیما و ویتنام و داخائو، مونولوگ‌هایی درباره‌ زمان و فیلم‌های آنتونیونی با نقاب دردسرهای طبقه‌ متوسط، مونولوگ‌هایی درباره‌ متافیزیک رابطه‌‌اند. این سبب ویژه‌ای است که به چه سبب فیلم‌های بزرگ رسانه نیستند، لکن پارازیتند و درست لحظه‌ای به موفقیت کامل می‌رسند که پرلکنت‌تر، مبهم‌تر و دست‌نیافتنی‌تر باشند. اما فیلمسازی که تنها می‌خواهد به آلام جامعه رسیدگی کند، ابتدا باید تکلیف خود را با مساله‌ مقابله روشن کند. پیام و مقصد آشکار. مقابله رسانه می‌خواهد. فیلم آموزشی، کانال رابطه ای، شبکه‌های هماهنگ‌کننده و هر چیز دیگری غیر از هنر. این یک مسئله عمومی است. فیلمسازی که در مقام یک مصلح اجتماعی، فیلم می‌سازد، می‌تواند انسان خوبی باشد، اما مطمئنا هنرمند نیست.

احمد طالبی‌نژاد:

جشنواره‌های بیگانه فکر می‌کنند جعفر پناهی در اتاقی به چهار میخ کشیده شده

آنچه می‌خوانید یادداشت شفاهی احمد طالبی‌نژاد منتقد سینمایی درباره حضور فیلم سینمایی «سه رخ» به کارگردانی جعفر پناهی در بخش رقابتی جشنواره کن ۲۰۱۸ است:

جعفر پناهی به عقیده من از همان فیلم اولش (بادکنک سفید) تاکنون، دست کم خصوصیت فیلم‌هایش این است که مالک نگاه است و درباره مسائل اجتماعی و گاهی هم سیاسی، نگاه دارد و انسان بی‌تفاوتی نیست و موضع دارد. طبیعتا این نگاه هم در آثارش متجلی است. اینطور نیست که فیلم بی‌خاصیت بسازد. امکان دارد برخی از فیلم‌هایش خیلی هم درخشان نباشد و‌لی به عقیده من هیچ‌کدام از فیلم‌هایش بی‌خاصیت نیستند که از یاد بروند و فراموش گردند. بعضی‌هایش هم اصلا خصلت ماندگاری دارند؛ مثل «دایره»، «طلای سرخ» یا «این یک فیلم نیست» که از جهاتی می‌توانم بگویم خوب ترین فیلم جعفر پناهی است و خوب ترین فیلمی است در ایران که درباره ممیزی ساخته شده است. از نظر کارگردانی هم فیلم‌های اخیرش چون از مسیر ناهمواری گذر کرده‌اند، طبیعتا نمی‌توان درمورد کیفیت‌شان قضاوت حتمی کرد. اما همین که شخصی بتواند در این شرایط فیلمی مثل «تاکسی» را بسازد و آن فضای بسته داخل یک خودرو را تعمیم بدهد به جامعه خودش نکته قابل تحسینی است و از نظر کارگردانی فیلم خوبی بوده است. به هر صورت او فیلمسازی است که اهتمام می‌کند نسبت به رخدادهای روز جامعه و سیاست بی‌تفاوت نباشد.

پناهی بعد اتفاق هایی که برایش پیش آمده، ۲۰سال ممنوع‌الفعالیت شده است. او سکوت نکرد و فیلمش را ساخت و چند فیلم پس از ان ساخت. این مسئله نشان می‌دهد فردی است که نمی‌تواند ساکت باشد. باید توجه داشت وقتی فردی فیلمی می‌سازد در شرایطی که ممنوع‌الکار است، طبیعی است که نمی‌تواند مسیر تکنیکی کارگردانی را بدرستی بپیماید. در نتیجه نمی‌توان توقع داشت مثل «دایره» و «طلای سرخ» کارش را بکند. زیادتر دنبال این است که مبحث فیلم‌هایش را جابه جا کند که توانسته از پس آن برآید. در سال‌های موخر، نگاهش به فیلمسازی اندکی تعمیق یافته است. همان آدمی است که در جامعه‌ای زندگی می‌کند و چیزهایی را می‌بیند که امکان دارد دیگران نبینند. دو مرتبه هم اشاره کنم که فراوان طرفدار فیلم‌هایش نیستم، از «تاکسی»‌اش به اندازه آن چند فیلم دیگر که اشاره کردم خوشم نیامد ولی در عین حال نمی‌توانم وی را نادیده بگیرم؛ فردی است که از نظر فیلمسازی در حصر است، ولی فیلمش را می‌سازد و کارش را می‌کند و از خطی که دورش کشیده و گفته‌اند نباید گذر کنی، گذر می‌کند. کاری هم به جنجال‌های رسانه‌ای بیگانه و داخلی ندارم، همین که آدمی است که تن به سکوت و سکون نمی‌دهد با ارزش است. در فیلم‌هایش هم این مبحث متجلی است.

مطمئنا نگاه‌ها و مسئله های سیاسی بر سرنوشت فیلم‌هایش اثر‌گذارند. جشنواره‌های بیگانه عکسی دارند که نشان می‌دهد جعفر پناهی فردی است که در یک اتاق به چهارمیخ کشیده شده است و دارد شکنجه می‌شود، می‌دانیم و خودش هم می‌داند که به این شکل نیست. اما به همین سبب امکان دارد فیلم‌هایش را ندیده کاندید پاداش اعلام کنند. ولی تا به‌ حال نه جشنواره‌ای، نه مسئولی و نه منتقدی نگفته که چه فیلم بدی بوده و ما تحت‌تاثیر مسئله های سیاسی آن را پذیرفتیم و ای کاش نمی‌پذیرفتیم در جشنواره اکران گردد. مسئله های سیاسی در برخورد و موضع‌گیری‌های مسئولان جشنواره‌ها بی‌تاثیر نیست اما بنظرم فیلم‌هایش، آثار قابل‌دفاعی بوده‌اند.

جبار آذین:

پناهی فیلمش را در ایران ساخته ولی برای ایرانی نساخته است

آنچه می‌خوانید یادداشت شفاهی جبار آذین منتقد سینمایی درباره حضور فیلم سینمایی «سه رخ» به کارگردانی جعفر پناهی در بخش رقابتی کن۲۰۱۸ است:ایـنـکـه آیـا بـرخـی فیلم‌های کارگردانان ایرانی به علت مسئله های سیاسی در جشنواره‌های جهانی راه می‌یابند باید اظهار کرد هم بله و هم خیر. حضور آثار هنری و سینمایی کشورها در دنیا امتیاز و گاه افتخار تلقی می‌شود، از همین روی در تاریخ سینمای ایران فیلم‌های بسیاری در هفته‌های فیلم، جشنواره‌ها و برنامه‌های مناسبتی دیگر در جهان حضور داشته و جوایزی را به ارمغان آورده‌اند، اما آیا حضور هر فیلم در جشنواره‌های بیگانه، لازمه داشتن و به ارمغان آوردن امتیاز و نام خاص تلقی می‌شود؟ واضح است که این امر نیازمند آنالیز است. به همین سبب با نگاهی به سابقه و ساختار جشنواره‌های متفاوت سینمایی جهان و همین‌طور آثار شرکت‌کننده در آنان و برندگانی که از این جشنواره‌ها اکتساب جوایز می‌کنند، می‌شود به جواب مناسب‌تری دست یافت. سینمای ایران در سال‌های موخر به‌رغم همه موانع و تحریم‌های جهانی توانسته کم‌و‌بیش در برخی عرصه‌های جهانی بدرخشد، اکتساب افتخار و امتیاز از جشنواره‌های معروف جهان و اسکاری شدن سینمای ایران از آن جمله است. ولی جشنواره بزرگی مثل اسکار که بر مبنای سیاست‌های سرمایه‌گذاران آمریکایی و اسرائیلی شکل گرفته، واضح است که نمی‌تواند خارج از این چارچوب به فیلم‌ها و سینما و سینماگران نگاه کند. به همین علل گاه در انتخاب و گزینش فیلم‌ها سیاست در کنار استانداردهای هنری و سینمایی مداخله دارد.

پناهی فیلم خود را در ایران ساخته اما برای ایرانی نساخته است؛ چراکه یک فیلمساز دارای تعهد ایرانی در درجه نخست باید فیلم خود را برای بیننده ایرانی بسازد و چنان‌که دارای ویژگی‌های ارائه در جهان بود به جشنواره‌های متفاوت هم ارسال نماید. از آنجا که آقای پناهی به علل عموما باورهای شخصی، فیلم‌هایش در داخل کشور به نمایش در نمی‌آیند در نتیجه فیلم خود را با لحاظ فرهنگ بیگانه برای جشنواره‌ها تزئین کرده است. در نتیجه گرچه حضور سینمای ایران در جهان امتیاز تلقی می‌شود ولی باید دید آیا محتوا و مضمون آن ایرانی بوده و در جهت منفعت های و مصالح ملت ایران است یا نه؛ اگر بود می‌شود عنوان نمود این فیلم و این نوع آثار علاوه‌بر امتیاز برای سینمای ایران افتخارآمیز می باشند.


لینک کوتاه مطلب : http://www.shalamchenews.com/?p=95998

دیدگاه شما

معادله ی امنیتی * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.