تاریخ ارسال : ۱۰ بهمن ۱۳۹۶ ساعت : ۰۷:۴۸ 0 نظر چاپ این صفحه چاپ این صفحه

لابی برای رد بودجه، ١٠ دقیقه پیش از رأی گیری

محمد مساعد در رزونامه شرق درج کرد: روز یکشنبه صحن علنی مجلس شورای اسلامی شاهد اتفاقی بی نظیر بود. نمایندگان قبول کننده و مخالف لایحه بودجه سال ٩٧ دلایل موافقت و مخالفت خود با کلیات لایحه بودجه را اعلام نمودند و پس از آن محمدباقر نوبخت، رئیس سازمان برنامه و بودجه به دفاع از لایحه پیشنهادی دولت که از فیلتر کمیسیون تلفیق مجلس نیز گذشته بود، پرداخت.    آن گاه بود که علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی از نمایندگان خواست تا رأی خود را در مورد کلیات لایحه بودجه اعلام کنند و در میان شگفتی همگان، اکثریت نمایندگان حاضر در جلسه با کلیات لایحه بودجه سال ٩٧ موافقت نکردند. اما سخنگوی کمیسیون تلفیق دیروز اظهار کرد کار بررسی بودجه را امروز تمام می کنیم. فارغ از اینکه به چه سبب کلیات لایحه در صحن مورد موافقت قرار نگرفت، سرعت عمل کمیسیون تلفیق در انجام اصلاحات نیز در نوع خود جالب توجه هست. اینکه چه طور برطرف اشکالات بودجه را در یک روز میتوان انجام داد؛ خود احتمال سیاسی بودن مخالفت با کلیات بودجه ٩٧ را پررنگ تر می کند.  به چه سبب کلیات لایحه بودجه رأی نیاورد؟   تحلیل های بسیاری در مورد دلایل رد کلیات لایحه بودجه در صحن علنی مطرح می گردد. عده ای این تصمیم مجلس را تصمیمی سیاسی و حاصل رایزنی های صورت گرفته برای نمایش دقت و توجه نمایندگان به نقش نظارتی خود توصیف می کنند و برخی دیگر آن را نوعی گروکشی برای افزایش اعتبارات عمرانی می دانند. از دیگر سو کارشناسان اقتصادی دلایلی مثل افزایش برداشت ها از صندوق توسعه ملی، افزایش بدهی های دولت حاصل از مجوز افزایش انتشار اوراق مالی اسلامی، نگرانی ها در مورد حذف یارانه نقدی تعداد زیادی از یارانه بگیران و همچنین عدم توافق نمایندگان بر سر قیمت حامل های انرژی را از دلایل رد کلیات لایحه بودجه در مجلس ذکر می کنند.    این عدم توافق بر سر مراجع و هزینه ها نه فقط بین نمایندگان، لکن بین دولت و مجلس نیز وجود دارد و به همین دلیل هست که به باور برخی کارشناسان حتی مدافعان کلیات لایحه هم آن چنان که باید، از این لایحه دفاع نکردند و عرصه را به مخالفانی واگذار کردند که دست پُری برای انتقاد از لایحه بودجه سال ٩٧ داشتند. لایحه ای که شاید بتوان اظهار کرد اولین لایحه بودجه ایران هست که در سطح عمومی و میان مردم نیز به بحث گذاشته شده و حواشی متعددی را بهمراه داشته هست.  منتظر رکورد تازه مجلس   اگر آن مخالفت نمایندگان با کلیات لایحه بودجه در صحن علنی را اتفاقی بی نظیر بدانیم، یقینا انجام اصلاحات و برگرداندن آن به صحن از طریق کمیسیون تلفیق در یک روز را نیز می توانیم رکوردی تازه برای کمیسیون تلفیق به حساب بیاوریم. کمتر از یک روز از تصمیم تاریخی مجلس برای رد کلیات لایحه نگذشته بود که سخنگوی کمیسیون تلفیق مجلس شورای اسلامی از کوشش این کمیسیون برای برطرف ایرادات نمایندگان و به پایان رساندن اصلاحات لایحه در همان روز (دوشنبه) اطلاع داد و به ایرنا اظهار کرد: کوشش ما این هست که نظرات و دیدگاه های نمایندگانی را که ایراداتی به گزارش شلمچه نیوز به نقل از کمیسیون تلفیق وارد می دانستند، در نظر بگیریم و اصلاحات آن را اعمال کنیم تا نظرات نمایندگان تأمین گردد.   کمیسیون تلفیق تصویب کرد در لایحه بودجه ٩٧ سقف انتشار اوراق همکاری دولت از ۵٠ هزار میلیارد تومانی که پیشتر پیش بینی شده بود به ٣٨,۵ هزار میلیارد تومان کاهش پیدا کند و سقف اوراق همکاری شهرداری ها و شرکت های منسوب به دولت نیز ٢١ هزار میلیارد تومان تعیین گردید که پیشتر ٣٠ هزار میلیارد تومان بود.  مخالفت با کلیات، مخالفت با کلیات نیست!   در این بین شاید اظهارنظر فاطمه ذوالقدر، یکی از اعضای کمیسیون تلفیق در عکس العمل به مخالفت مجلس با کلیات لایحه از همه جالب تر بود. ذوالقدر در توضیح دلیل مخالفت نمایندگان با کلیات لایحه بودجه به ایرنا اظهار کرد: عدم رأی مجلس به کلیات بودجه به معنای مخالفت با کل لایحه نیست؛ یعنی نمایندگان امکان دارد ایراداتی به برخی تبصره ها دارا باشند که می خواهند آن ایرادات اصلاح گردد. اگر توضیحات ذوالقدر را بپذیریم (که به نظر می رسد منطقی این هست که نپذیریم) یعنی نمایندگان مجلس در جریان قرار نداشته اند که موافقت با کلیات بودجه برای ورود به همین جزئیاتی هست که نسبت به آن ایراد داشته اند و رد کلیات به صورت کلی امکان ورود به جزئیات را از بین می برد.  درس بگیریم   در این بین محمدحسین حسین زاده بحرینی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس نیز یکی دیگر از نمایندگانی بود که در عکس العمل به رد کلیات لایحه در صحن علنی آن را فرصتی برای دولت، مجلس و کمیسیون تلفیق دانست تا از آن درس بگیرند.    حسین زاده بحرینی در توضیح دلایل رد کلیات لایحه به تسنیم اظهار کرد: نمی توان مشخصا اظهار کرد به چه سبب کلیات رأی نیاورد، چون نمایندگان متفاوت با دلایل مختلفی با این لایحه مخالفت می کردند و به همین دلیل نمی توان به تحلیل واحدی برای دلیل رأی نیاوردن کلیات رسید.

انگیزه نمایندگان چه بود؟

علیرضا رحیمی، نماینده مردم تهران، در کانال تلگرام خود از انگیزه نمایندگان برای رد کلیات لایحه بودجه درج کرد.  گفته شده رد کلیات لایحه بودجه در مجلس بی پیشینه بوده هست.    دکتر عارف در جلسه فراکسیون پیش از رأی گیری در جمع بندی نهایی تأکید داشت که می توانیم با کلیات قبول کننده باشیم و نظراتمان را در تبصره ها و ردیف ها و جزئیات لایحه اعمال کنیم.    در صحن، ضمن گفت وگو با دکتر لاریجانی و تذکر نسبت به لابی های وسیع برخی نمایندگان برای رأی منفی به کلیات لایحه از موضع مثبت ایشان نیز باخبر گردیدم.  ١٠   ١٠ دقیقه پیش از زمان رأی گیری کوشش معلوم نمایندگانی که عضو هیئت رئیسه مجلس و نزدیک به دکتر لاریجانی بودند برای جلوگیری از تصویب کلیات تعجب برانگیز بود. با تک تک نمایندگان گفت وگو و درخواست رأی منفی داشتند.    گوشه ای از مجلس چند نفر از نمایندگان امیدی پس از همفکری فیمابین نیز برای رأی منفی به کلیات (باوجود مصوبه جلسه صبح فراکسیون) تلاشی معلوم شروع نمودند.    بیش از پنج نفر برای رأی منفی به بنده مراجعه و گفت وگو داشتند اما به شخصه به دلیل اینکه تغییری در ترکیب کمیسیون تلفیق اتفاق نمی افتاد و ایده ای نو هم برای تغییر اساسی در مصوبات نهایی آن کمیسیون وجود نداشت با رأی منفی به لایحه قبول کننده نشدم.    مخالفت با دولت برای ترمیم مناسبات با نمایندگان و فراکسیون ها و دادن اصطلاحا کارت اخطار به دکتر روحانی و وزرا از اهم انگیزه های سیاسی مخالفان لایحه بود که البته در نوع خود برای مخالفت با کلیات لایحه اصلا قانع کننده و وارد نبود.      هم زمان برخی نمایندگان مستقلین و ولایی لابی وسیعی را در طول نطق مخالفان و قبول کنندگان شکل داده بودند تا مانع تصویب کلیات گردند.    درخصوص موضع دکتر لاریجانی برداشت های متناقضی در حمایت یا مخالفت ایشان با کلیات لایحه شکل گرفته بود که آخرالامر برای ما نیز روشن نشد.

معادله چند مجهولی

بایزید مردوخی، کارشناس اقتصادی: تحلیل اینکه چه اتفاقی در بررسی دو مرتبه لایحه بودجه در صحن علنی خواهد افتاد بستگی به این دارد که مخالفان تا چه حدی و با چه قسمت هایی از لایحه مخالف اند و آیا امکان تغییرات مدنظر آنان وجود دارد یا نه، بنابراین این یک معادله چندمجهولی هست؛ برای مثال مخالفت و انتقاداتی در مورد میزان انتشار اوراق همکاری، بازپرداخت بدهی های دولت، نحوه حذف یارانه بگیران و همچنین قسمت اعتبارات عمرانی، برداشت از صندوق توسعه ملی و ده ها مورد دیگر صورت گرفته و مشخص نیست اصلاح ده ها مورد این چنینی در طول یکی، دو روز چه طور می تواند صورت پذیرد و نمایندگان را به این تفاهم برساند که در چند روز رأی مخالفشان را به قبول کننده تبدیل کنند.    من تصور می کنم به هرحال اگر دلایل ریشه ای برای این مخالفت وجود داشته، حل آن در یکی، دو روز ممکن نیست و نتیجه حاصل آن نیز نه لایحه ای هست که دولت پیشنهاد کرده و نه چیزی که کمیسیون تلفیق اصلاح کرده هست. باید بگویم به نظر می رسد فرایند تهیه و تصویب بودجه در ایران به طورکلی مشکل دارد و این سوال را مطرح نمایم که آیا دولت نمی توانست در طول تنظیم لایحه با لایحه های متفاوت مجلس رابطه بیشتری ایجاد کند تا لایحه پیشنهادی این چنین غیر منتظره نمایندگان نباشد؟ این عدم رابطه یک مشکل جدی هست و به همین دلیل اعتقاد دارم ساختار تهیه و تصویب بودجه نیز به نظر باید به طورکلی اصلاح گردد.    در مجلس ما احزاب تابلودار و مشخص وجود ندارد و به همین دلیل نمی توانیم بگوییم به طور مثال حزب الف قبول کننده یا حزب ب مخالف لایحه هست و بین نمایندگان محترم مجلس نیز نمی توان به یک طبقه بندی ظاهری، اما مشخص رسید تا بگوییم این گروه ها به طورکلی چه تصوری نسبت به کلیات لایحه بودجه دارند. به باور من، راه حل اصلاح امور به هیچ وجه از مسیری که برای این لایحه بودجه پیش آمده؛ چه در فرایند تنظیمش و چه فرایند تصویبش نیست و هر تغییری در لایحه بودجه نیز نمی تواند راه حل مشکلات باشد. فراموش نکنیم که شرایط اقتصادی که دولت با آن دست و پنجه نرم می کند و تحت تأثیر آن چنین لایحه ای را تصویب کرده، شرایط سخت و دشواری هست و کم بودن مراجع و مشکلات متفاوت که تحت عنوان بحران و ابربحران از آنان اسم برده می گردد، با چیزی مثل بودجه اصلاح نمی گردد و اگر قرار هست اصلاحی اساسی صورت بگیرد، باید در نظام تدبیر اقتصادی کشور تغییرات و اصلاحاتی صورت پذیرد.


لینک کوتاه مطلب : http://www.shalamchenews.com/?p=85352

دیدگاه شما

معادله ی امنیتی * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.