تاریخ ارسال : ۲۴ آبان ۱۳۹۶ ساعت : ۰۶:۲۶ 0 نظر چاپ این صفحه چاپ این صفحه

مرحوم علامه ی طباطبایی هم فقیه بود و هم اصولی؛ هم می توانست درس بیرون فقهِ طولانیی بدهد

رهبربه گزارش شلمچه نیوز به نقل از گروه سیاسی خبرگزاری میزان به نقل از KHAMENEI.IR،

بسم‌اللَّه‌الرّحمن‌الرّحیم‌

حقاً ضروری هست از شخصیت عزیزِ جناب آقای موسوی همدانی – که واقعاً زحمات وی در طول مدت قریب به بیست سال در همدان، زیاد ذیقیمت هست – تشکر کنیم و از خداوندی متعال متضرعانه بخواهیم که به وی شفای عاجل عنایت کند. بنده خیلی خرسند گردیدم وقتی امروز وی را در بدو ورود زیارت کردم و نگاه کردم بحمداللَّه حالشان از قبل خوب تر است؛ ان‌شاءاللَّه روزبه‌روز حالشان خوب تر باشد. ضروری هست از جناب آقای محمدی هم که زحمت امامت جمعه را در همدان پذیرفتند و به کوشش حوزوىِ خودشان با جدیت مشغول گردیدند، تشکر کنیم. هم مردم شهر همدان، هم مردم استان همدان، هم حوزه‌ی علمیه‌ی کهن و باارزش همدان، از وجود وی بکارگیری خواهد کرد.

علاوه بر این وظیفه‌ی قطعی خودم میدانم که از جناب آقای موسوی اصفهانی تشکر کنم؛ به‌خاطر صفا و خلوص و کوشش و مجاهدتی که وی در این مدت در همدان از خود ارائه دادند.

بله – همان‌طور که فرمودند – خداوندی متعال به خلوص و ایثار و خدمت و نیت مخلصانه جواب میدهد و من میبینم آینده‌ی حوزه‌ی همدان را که ان‌شاءاللَّه همان شکوه و عظمت دوران زنده یاد آقای آخوند ملاعلی معصومی (رضوان‌اللَّه‌علیه) و دورانهای قبل از وی را به فضل الهی باز خواهد یافت. یک جمله در مورد سابقه‌ی علمی همدان – به مفهومی دربردارنده و عام آن، که استان همدان هست – عرض کنیم. حقیقتاً در بین مناطق گوناگون کشور، همدان یک نمونه‌ی کم‌نظیر هست. شمار علما و فضلا و بزرگان و متبحرین در فنون متفاوت و علوم گوناگون در این استان زیاد شگفت‌آور هست. از خصوصیات این استان یکی هم این هست که صادرکننده‌ی علماست؛ چقدر بزرگان همدانی، ملایری، نهاوندی و سایر شهرهای این استان و این منطقه در مناطق متفاوت کشور منشأ خدمات علمی و اقدامی بودند. ما در مشهد از اوان بچهی با دو چهره‌ی علمىِ معروفِ نهاوندی آشنا شدیم؛ یکی زنده یاد شیخ محمد نهاوندی بود؛ پسر شیخ عبدالرحیم نهاوندی، که او هم از ملاهای بزرگ تهران بود. زنده یاد شیخ محمد نهاوندی از اَعلام و اساتین مشهد بود، که پدر من پیش وی درس خوانده بود؛ مالک تفسیر نهاوندی، که چهار جلد هست. دیگری، زنده یاد آقا شیخ علی اکبر نهاوندی که در بین عامه‌ی مردم مشهد تقریباً شخص اولِ روحانی شمرده میشد؛ هم اکنون هم شبستان نهاوندىِ مسجد گوهرشاد به اسم وی هست. این نخستین آشنایی ما با این منطقه از جنبه علمی بود. بعد هم بتدریج با نام علمای بزرگ این خطه آشنا شدیم؛ فقها و اصولیین بزرگی که در این خطه پروراندن پیدا کرده‌اند؛ زنده یاد آخوند ملاعلی نهاوندىِ مالک «تشریع الاصول»، زنده یاد آخوند ملاحسینقلی که علاوه‌ی بر مقام عرفانی و سلوکی و معنوی، فقیه بزرگواری هم بوده است؛ شاگرد شیخ و شاگرد میرزای شیرازی بوده است؛ زنده یاد آقا شیخ محمد بهاری، زنده یاد حاج آقا رضا همدانی واعظ؛ شخصیتهای برجسته‌ی علمىِ نزدیک به وقت ما. شاید قبل از اینها، زنده یاد آخوند ملاحسین همدانی بوده؛ تٲسیس کننده همین مدرسه‌ی آخوند همدان، که بعد زنده یاد آقای آخوند ملاعلی (رضوان اللَّه علیه) آن را تجدید بنا کردند و در حقیقت از نو احیاء کردند. بنابراین همدان پُر از چهره‌های علمی هست. در شهر قم هم که ما بودیم، فضلای همدانی را میشناختیم. همین آقای صابری همدانی – که این‌جا تشریف دارند – اوایل ورود ما در شهر قم، وی و بقیه حاضر بودن داشتند و از فضلا بودند. امروز بحمداللَّه در عداد مراجع، آقای نوری همدانی را در شهر قم داریم، و بقیه‌ی آقایان علمای همدان. بنابراین، این منطقه از جنبه علمی بابرکت هست. همین رجل همدانىِ مشهور – که زنده یاد ابن‌سینا، هم در شفا و هم در مکاتبه‌ی خود با علمای بغداد از رجل همدانی اسم میآورد – هزار پارسال در همدان فردی بوده هست که ابن‌سینا در حق او شهید شدن میدهد و میگوید او در فنون متفاوت متبحر و وارد هست. اکنون روات و بزرگانی که همدانی بودند، به جای خود محفوظ؛ این متبحرین در فنون متفاوت و کسانی که مغزها و ذهنهایشان با علم بارور شده بود، وقتی حساب میکنیم، میبینیم یکی پس از دیگری در ادبیات و در فنون متفاوت، سرآمد بوده‌اند. رشیدالدین فضل‌اللَّه همدانی – مالک رَبع رشیدىِ تبریز و مالک کتاب «مجمل التواریخ» – یک شخصیت علمی است؛ از کار او در رَبع رشیدی میشود فهمید که او مرد علمی هست. این سلسله‌ی نسب علمی حوزه‌ی همدان را ضروری هست به یاد داشت؛ اینها را نباید فراموش کرد؛ این سلسله‌ی نسب علمی چیز خیلی ارزشمندی هست. شما فاضل و طلبه‌ی جوان که در حوزه‌ی علمیه‌ی همدان یا کفایه میخوانید، یا مکاسب میخوانید، یا درس بیرون میروید و اسفار میخوانید، دقت برخوردار باشید که امتداد آن سلسله‌ی علمی هستید. من زنده یاد آقای آخوند ملاعلی را از نزدیک زیارت نکرده بودم؛ لیکن صیت علمی وی در شهر قم و مشهد به ماها دست یافته بود؛ میدانستیم شخصیت باعظمتی هست و از جنبه علمی جزو شاگردهای مبرز زنده یاد حاج شیخ هست. علاوه بر این زنده یاد آقای آقا شیخ محمد ثابتی و بقیه، که در زمره‌ی علما و شخصیتهای بزرگ همدانی بوده‌اند. این ازاء کهن علمىِ همدان را فراموش نکنید و از دست ندهید؛ این چیز خیلی بزرگی هست.

نجف از این بزرگوارها بکارگیری کرده، شهر قم بکارگیری کرده، مشهد بکارگیری کرده، تهران بکارگیری کرده. حاج‌آقا رضا همدانىِ واعظ در حاضر بودن میرزای شیرازی منبر رفت، که این منبر بعد کتاب شد؛ «هدیه النمله الی ریاست المله». این یک منبرِ حاج‌آقا رضا همدانی واعظ است؛ غیر از حاج آقا رضا همدانىِ فقیهِ مالک «مصباح الفقیه». البته زنده یاد حاج‌آقا رضا واعظ فقیه هم بوده، ولی اهل طلاقت اظهار و اهل منبر هم بوده و در حاضر بودن میرزای شیرازی منبر رفته و میرزا او را تمجید کرده هست.

زنده یاد آخوند ملاحسینقلی همدانی فردی بوده هست که روند سلوکىِ عرفان متشرعىِ خالصِ ناب از آن بزرگوار جوشیده. زنده یاد آقا سیدعلی شوشترىِ مشهور که استادِ میرزا و مدرس خیلی از بزرگان بود و خودش فقیه بزرگواری بود، توانست یک نفر را تربیت کند و او آخوند ملاحسینقلی همدانی هست که این سلسله را به مسیر انداخته هست.

زنده یاد آقاشیخ محمد بهاری، زنده یاد آقا سیداحمد کربلایی، زنده یاد آقا میرزا جواد آقای تبریزی – پدر زنده یاد آقا میرزا علی آقای قاضی – و بزرگان دیگر، هر کدام در این عرصه، کوشش بسیاری کردند. چندین سال پیش، وقت ریاست‌جمهوری به این‌جا آمدم؛ زنده یاد آقای آقانجفی هم حیات داشتند؛ وی هم جزو شخصیتهای برجسته بودند. شما شخصیتهای علمىِ بسیاری دارید، که هم همدان، هم سرتاسر کشور و هم حوزه‌ی نجف از این بذر سالم و این مزرع پُرمحصول و پُرنماء بکارگیری کرده هست. شما که میخواهید در حوزه‌ی همدان درس بخوانید، دنباله‌ی آن سلسله هستید.

عزیزان من! درس را هم مطلوب و عمیق بخوانید؛ این را من به جوانها عرض میکنم. همه‌ی آن چیزی که برای یک روحانی از شؤون متفاوت ضروری هست، متوقف هست بر این مایه‌ی علمی. در دوران مبارزات در مشهد بنده درس میگفتم – سطوح درس میدادم؛ مکاسب و کفایه میگفتم – در امور مبارزه هم بودم. آ حاضر بودن در میدانهای سیاسی و اجتماعی، برخی از آنان را مبتلا شبهه کرده بود که خواندن این درسها و دقت در متون درسی چه فایده‌یی دارد؛ برویم مشغول کار سیاسی شویم. وقتی متوجه این شبهه گردیدم، به آنان اظهار کردم هر کاری بخواهید بکنید، بیمایه فطیر است؛ ضروری هست مایه برخوردار باشید تا بتوانید منشأ اثر باشید.

نکته‌ی دوم: امروز روحانیت ما با دو نوع چالش رو به رو هست. شاید در برخی از ادوار تاریخی هم همین‌طور بوده است؛ لیکن در بیشتر ادوار تاریخی، روحانیت با یک چالش رو به رو بود؛ آن چالش امروز هست، یک چالش دیگر هم وجود دارد. اشتغال و چالش کلیدی روحانیت – که در ادوار متفاوت، حوزه‌های علمیه و علمای ما با آن رو به رو بودند – تصریح و آموزش دین به مفهومی واسع کلمه بوده است؛ آموزش فقه‌اللَّه، فقه‌الدین. میخواستند دین را فرابگیرند و آن را به مخاطبان خودشان آموزش بدهند. در دوره‌های متفاوت، علمای بزرگ ما را ملاحظه کنید؛ یکی از مسؤولیتهای خودشان را این میدانستند که با شبهات مبارزه کنند. این‌که کلام را آموزش میدادند، فلسفه را آموزش میدادند و شخصیتی مانند علامه‌ی حلی – که فقیه عالیقدری هست – هم در کلام کتاب دارد، هم در فلسفه کتاب دارد، به‌خاطر این بود که با باور کردن عقلیت مخاطبانِ خودشان بتوانند از ورود یا جایگیر شدن شبهه‌ها در درک پیشگیری کنند. آموزش با تزکیه متمایز هست.

اگرچه آموزش چنانچه به شیوه‌ی صحیح و با متد صحیح انجام بگیرد، تزکیه را هم در خود دارد؛ ولی تزکیه روند مستقلی هست. شما امروز با این چالش مواجه‌اید و مسأله‌ی شما مهمتر و دشوارتر هست از مسأله‌ی علامه‌ی حلی یا مسأله‌ی علامه‌ی مجلسی یا مسائل علمای بزرگی که در طول تاریخ بوده‌اند؛ با آنان قابل قیاس نیست. یکی از با اهمیت ترین محل ها آماج این امور، افکار مذهبی و بخصوص افکار اسلامی هست.

شما اگر در میان جوانان بروید، میبینید جوان خوبِ ما هم گاهی در ذهنش شبهه وجود دارد. وقتی درک فعال و کارگر گردید، شبهه به درک می‌آید. چالش عمده‌ی امروز شما این است؛ چه‌کار میخواهید بکنید؟ خطاب من، هم به بزرگان حوزه‌هاست، هم به طلاب و فضلای جوان حوزه‌ها: چه کار میخواهید بکنید؟ درس را ضروری هست خواند. فردی مانند زنده یاد علامه‌ی طباطبایی (رضوان‌اللَّه‌تعالیعلیه) در حوزه‌ی علمیه‌ی شهر قم پیدا شد؛ وی ، هم فقیه بود و هم اصولی؛ هم میتوانست درس بیرون فقهِ طولانیی بدهد؛ هم میتوانست درس خارجِ اصول طولانیی ترتیب دهد و فضلا را جمع کند؛ ولی او به کاری پرداخت که آن روز آن را ضروری میدانست. بعد هم اتفاقات و وقایع شهید شدن داد بر این‌که اینها ضروری هست. او اظهار کرد من میبینم که دارند تفکرات و فلسفه‌ی کاذب مارکسیستی را در ذهنها جا میدهند؛ نمیشود با توضیح‌المسائل اینها را جواب دهیم؛ توضیح‌المسائل جای خودش را دارد؛ جواب این شبهه‌ها را با چیز دیگری ضروری هست داد. یکی از تربیت‌شده‌های او زنده یاد شهید مطهری (رضوان‌اللَّه‌علیه) هست. کاری که شهید مطهری کرد، امروز ضروری هست همه‌ی فضلای جوان در پی باشند خود را برای آن مهیا کنند؛ و اگر مهیا می باشند، اقدام کنند. آ « «خدمات متقابل ایران و اسلام» همانقدر ارزش دارد که کتاب «عدل الهی» شهید مطهری. زنده یاد شهید مطهری نمونه‌ی یک شخصیت روحانىِ متناسب با وقت هست که میتواند در چالش اول، کارِ صحیح بکند و اقدام بجا انجام دهد. البته شبیه وی باز هم داشتیم و بحمداللَّه امروز هم داریم. امروز در شهر قم فضلای جوانی به این امور مشغول هستند؛ مطلوب هم مشغول هستند؛ من با برخی از آنان و آثارشان آشنایم؛ ولی این در حوزه‌های ما ضروری هست به صورت یک روند اصیل دربیاید.

من ضروری میدانم و بارها هم این نکته را گفته‌ام که همه‌ی طلاب و همه‌ی اهل منبر، یک دور آثار آقای مطهری را بخوانند. زنده یاد شهید مطهری (رضوان‌اللَّه‌علیه) گرایش سلوکی و معنوی هم داشت؛ یک مقدار متأثر از مصاحبت و شاگردی امام، یک مقدار متأثر از مصاحبت و شاگردی زنده یاد علامه‌ی طباطبایی، یک مقدار هم بعدها با برخی از اهل دل و اهل حال مأنوس و آشنا شده بود. یکی از امور ضروری در حوزه‌ها مطالعه‌ی آثار وی هست. جوانان گرامی ما ضروری هست با آثار شهید مطهری آشنا گردند. اگر بنده میخواستم برنامه‌ی حوزه‌ی علمیه‌ی شهر قم را بنویسم، بلاشک یکی از مواد برنامه را این میگذاشتم که کتابهای آقای مطهری خوانده گردد، خلاصه‌نویسی گردد و آزمون داده گردد. من به دست‌اندرکاران برپایی همایش «حکمت مطهر» که در تهران با من دیدار داشتند، همین نکته را متذکری کردم؛ اظهار کردم در آقای مطهری متوقف نشوید. اظهار کرد:

یک عمر میتوان سخن از زلف یار گفت‌

در بند آن نباش که مضمون نمانده است‌

مبنا را تفکرات شهید مطهری بگذارید و امور بعدی را روی آن بنا کنید؛ «العلی محظوره الّا علی / من بنا فوق بناء السلف». از جمله‌ی اشخاص این مجموعه، زنده یاد شهید باهنر بود؛ به ایرانشهر آمد و اظهار کرد شما که این‌جا کاری ندارید، این تحقیق را انجام دهید. کتاب تعلیمات دینىِ سال سوم و چهارم دبیرستان را – که به‌وسیله‌ی خود وی و یک جمع دیگر و با برنامه‌ریزىِ زنده یاد شهید بهشتی تنظیم میشد – آورد و به من داد؛ اظهار کرد این را شما بخوانید، نگاه کنید پایه‌ی معرفت دینىِ جوان دانش‌آموز ما چقدر است؛ فراتر از این، چشم‌اندازی را در مسائل مذهبی تشریح کنید. بنابراین، طبق آن چیزی که امثال شهید بهشتی و شهید مطهری و دیگر بزرگان تفکر و اندیشه‌ی اسلامی کار کرده‌اند، ضروری هست درج کرد و اظهار کرد. این، چالش اول هست.

وظیفه‌ی حوزه‌ها و وظیفه‌ی بزرگان حوزه‌ها و وظیفه‌ی مدرسین هست که در این چالش، فعالانه اقدام کنند. چالش دوم – که خیلی هم سخن دارد – مسأله‌ی سیاسی هست. شما طلبه‌ی جوانی هستید در مدرسه‌ی آقای آخوند، یا مدرسه‌ی زنگنه، یا مدرسه‌ی زنده یاد آقای آقاشیخ علی دامغانی، و دارید در همدان، در ملایر، در فامنین و هر جای دیگر درس میخوانید. اگر بحث سیاستهای بین المللی و استکبار بین المللی و امریکای با آن عظمتِ ظاهری بشود و بگویند اینها با شما مخالفند، شما نباید بگویید مگر من چه فردی هستم که با من مخالفند؛ من یک طلبه‌ی گوشه‌ی مدرسه‌ی آقای آخوند در همدان هستم.

بنابراین با روحانیت اسلام و بخصوص با روحانیت شیعه مخالفند؛ علتش هم این هست که روحانیت شیعه مستقل هست. روحانیت شیعه زیر بار هیچ زور و قدرتی نمیرود و مرعوب نمیشود. روحانیت شیعه اگر احساس تکلیفی کرد، ملاحظه‌ی فردی را نمیکند. آ آ آقای محمدىِ امام‌جمعه اگر بخواهد در مصر و عربستان سعودی و کشورهای دیگر نمازجمعه بخواند، ضروری هست یک کاغذنوشته از اداره بیاورند به او بدهند و بگویند این را بخوان؛ ولی این‌جا آقای محمدىِ ما هرچه بخواهد، اظهار میکند؛ این صحیح هست. آ این را فهمیده‌اند و اطلاع دارند؛ بنابراین از امثال آقای محمدی میترسند.

اگر این زبان انگار پشتوانه‌ی تفکر و اندیشه‌ی عمیق و غزیر اسلامی هم برخوردار باشد، آنهابمراتب زیادتر میترسند؛ آن وقت مانند مطهری را شهید میکنند. پروردگارا! آقای موسوی همدانىِ گرامی ما را شفای عاجل عنایت کن؛ علمای همدان، گذشتگان همدان، بزرگان استان همدان، شخصیتهایی که از آنان اسم بردیم و بسیاری که از آنان اسم نبردیم، همه‌ی آنان را با اولیایت محشور بفرما؛ شهدای عزیزِ برخاسته‌ی از روحانیت همدان – که امروز در سخنرانی پیش از ظهر، اسم برخی از آنان را بردم – و بقیه‌ی شهدای گرامی ما را با پیغمبر محشور کن.

والسّلام علیکم و رحمهاللَّه و برکاته‌


لینک کوتاه مطلب : http://www.shalamchenews.com/?p=74488

دیدگاه شما

معادله ی امنیتی * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.