تاریخ ارسال : ۱۵ آذر ۱۳۹۶ ساعت : ۰۸:۳۰ 0 نظر چاپ این صفحه چاپ این صفحه

وجه تسمیه مسجد ترک ها/ مسجدی که با ثلث مال امیرکبیر ساخته شد

مسجد شیخ عبدالحسین که در میان بازاری های تهران زیادتر به مسجد ترک ها و مسجد آذربایجانی ها شهره هست، ۱۱ بهمن ۱۳۳۴ با شماره ۴۱۳ در لیست آثار تاریخی ایران به ثبت رسید.

این مسجد و مدرسه دینی، با قدمتی افزون بر ۱۲۰ سال، داستان های شنیدنی در خود دارد که کانون بازارگردی قرار گرفته هست.

بهزاد یعقوبی در مورد مسجد شیخ عبدالحسین می گوید: بنای این مسجد و مدرسه در اوایل سلطنت ناصر الدین پادشاه ساخته گردید و نکته جذاب اینکه این مسجد طبق وصیت امیر کبیر، بعد از مرگ او و از ثلث مالش ساخته شده هست.

سیدمحمد بهبهانی از ملازمان شیخ عبدالحسین از قول وی حکایت می کرد که میرزا آقاخان نوری صدراعظم که بعد از امیر بدین منصب دست یافته بود، اصرار بسیاری داشت که شیخ عبدالحسین تهرانی این مسجد و مدرسه را به اسم او کند یا لااقل اسم امیر را بر آنان نگذارد. بردن اسم امیرکبیر در آن دوران مجاز نبود و شیخ عبدالحسین به همین سبب اسم خود را بر مسجد نهاد.

به سبب ارتباط داغ و نزدیک، امیرکبیر او را وصی قرار می دهد که ثلث مال را برای ساخت مسجد هزینه کند.

وجه تسمیه مسجد ترک ها

مدیرعامل موسسه میراث در این مورد می گوید: شیخ عبدالحسین در ساخت این مسجد پول کم می آورد و احتیاج بود که قسمتی از پول ساخت این مسجد و مدرسه بزرگ از سوی خیرین تهیه گردد.

قسمت عمده ای از این هزینه را آذربایجانی ها تهیه کردند و از این رو این مسجد به مسجد آذربایجانی ها یا ترک ها مشهور شده هست.

نماز جماعت پایدار خارج از مسجد

این معتمد بازار با اظهار اینکه مسجد شیخ عبدالحسین میزبان سخنرانان و واعظان بزرگ و اتفاقات مقاومت در تاریخ معاصر بوده هست می گوید: با دقت به جمیع این اتفاقات، یک روز ساواک، به سبب اعلامیه های امام(ره) و منبرهای پرشور، قبل از نماز ظهر در مسجد را می بندد تا فردی در مسجد نماز نخواند.

وی ادامه می دهد: آیت الله هادی خسروشاهی امام جماعت مسجد موقع نماز می آید و می بیند در مسجد بسته هست. او از مغازه مواجهی مسجد که فرش فروشی بود یک سجاده و فرش کوچک امانت می گیرد و آن را جلوی در بسته مسجد پهن می کند و قامت می بندد.

یک صف طولانی که خارج مسجد و در طول بازار شکل می گیرد و جمعیت بسیاری «یا الله» کنان به نماز اضافه می شوند. نماز ظهر که تمام می گردد بلافاصله در مسجد را می گشایند.

داستان تملک مسکن اعتضاد الدوله

یعقوبی در ادامه می گوید: ساخت این مسجد داستان های زیاد دارد؛ هنگامی مسجد را می سازند، با دقت به پهنه آن و مدرسه متصل آن، برای ساخت محراب مسجد، فضا کم می آید و ناچار می شوند مسکن میرزا اعتضاد الدوله را تملک کنند.

وی می افزاید: شیخ، هر فردی را برای وساطت ارسال خواهد کرد دستاورد نمی گیرد و این شاهزاده حاضر نمی توان این ملک را در اختیار مسجد قرار دهد.

علی قلی میرزا اعتضاد الدوله که هنگامی وزیر علوم نیز بوده، ملاقات با شیخ را با نهایت میل می پذیرد و به او می گوید، ملک را نمی فروشم، لکن رایگان در اختیار شما قرار می دهم، به این شرط که در محراب آن این بیت را بنویسید

ببین شرافت می مسکن مرا ای شیخ/ که چون خراب گردد مسکن خدا گردد

بیتی که تا دهه شصت که مسجد بازسازی می گردد، در محراب، باقی بود.

ختم باشکوه ستارخان در مسجد ترک ها

جعفر شهری در خاطراتش هنگامی از مسجد ترک ها می نویسد، از مزه حلواهایی می گوید که تاکنون طعم آن زیر زبانش مانده است؛ پنجشنبه ها در این مسجد نان سنگک و حلوا خیرات می کردند.

مدیرعامل موسسه میراث با اشاره به منبری های مالک اسم این مسجد می گوید: زنده یاد فلسفی از منبری های مشهور این مسجد بود و مشهور هست که هنگامی حرف می اظهار کرد روی پشت بام ها مردم می نشستند و گوش می کردند؛ سخنرانی مشهور او در مورد رفراندوم هم در این مسجد انجام شده بود.

یعقوبی اضافه می کند: مقام معظم رهبری نیز به مدت یک ماه، در شب های رمضان در این مسجد منبر می رفتند، علاوه بر این طبق سندهای موجود، علی اکبر هاشمی رفسنجانی اولین منبر ارزشمند خود را در این مسجد رفته و سخنرانی های او در این مسجد مشهور می گردد.

این معتمد بازار در ادامه به دو سانحه ارزشمند در این مسجد اشاره می کند و می گوید: یکی از این اتفاقات تاریخی مرتبط هست به تحصن وسیع در این مسجد؛ بعد از تعطیلی دور دوم مجلس و بابت قرارداد ۱۹۱۹.

وی ادامه می دهد: یکی دیگر از خصوصیت های این مسجد، برپایی مراسم ختم بزرگان سیاسی و دینی بوده هست.

موقوفات مسجد شیخ

این مسجد دارای دو شبستان هست، یکی شبستان داغ مسکن و دیگری شبستان پشت قبله.


لینک کوتاه مطلب : http://www.shalamchenews.com/?p=77756

دیدگاه شما

معادله ی امنیتی * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.