تاریخ ارسال : ۱۳ آذر ۱۳۹۶ ساعت : ۰۸:۵۴ 0 نظر چاپ این صفحه چاپ این صفحه

ویرانی میراث ۴۰۰ ساله در اصفهان!

گزارش میدانی روزنامه «شهروند» از حال و روز مسکن نائل اصفهان که از وقت صفوی مانده بود اما جدیدا با خاک یکسان شده هست.  بعدها که اسمم را گذاشتند مسکن نائل، کل محله «طوقچی» بود و من. آ ویرانی میراث 400 ساله در اصفهان!    وصف حال مسکن اعیان نشین   وصف من را خیلیها شنیده بودند و خیلیها نه؛ آنان که شنیده بودند، می اظهار کردند مسکن ۴٠٠ساله صفوی هست که سال ۵۴ در لیست آثار ملی ایران ثبتش کرده اند؛ به شماره ١١٠٢. آ خوب ترین روایت را هم از روز بعدش که تام خرابم کردند و روزهایی را که همه این سال ها از سر گذراندم، او دارد: «این مسکن یکی از مسکن های شاخصه وقت صفویه در ایران هست. این مسکن دو سه شاخصه دارد؛ اول این که این مسکن مربوط به یکی از نقاشان معروف اصفهان بوده که از دیدگاه شأن اجتماعی جایگاه خاصی داشته هست و اسنادش هم موجود هست.    از سمت دیگر، تعداد مسکن هایی که از وقت صفوی در اصفهان باقی مانده و تاکنون سر پا باشند، چندان زیاد نیستند و تنها هم قدمت دارند و ارزش دیگری ندارند اما وضعیت این مسکن فرق می کرد؛ تزیینات به کار رفته در آن از دیدگاه معماری خصوصیت های خاصی داشته هست.» » و معلومات تام تر: «محله ای که این مسکن در آن قرار دارد، یک محله زیاد قدیمی هست. این مسکن برای وقت صفویه و ثبت سال ۵۴ هست. مبحث این هست که این مسکن به حال خودش رها بوده و وضعیت زیاد اسفناکی داشته هست. چندین بار تا به حال دیوارهای این مسکن در باد و باران خراب شده بوده و داستان های بسیاری داشته هست.    بار آخری که باران می آید، یعنی حدود ١٠روز پیش، یکی از دیوارهای این مسکن که مردم پای آن خودرو پارک می کردند، کلا می ریزد؛ البته آن هنگام خودرو جلوی آن پارک نبوده هست. بعد از این اتفاق مردم محله به اداره میراث فرهنگی و شهرداری اصفهان مراجعه کردند و البته پاسخی نگرفتند. پس از ان چند نفر از اداره میراث به اطراف مسکن می آیند و به مردم اظهار می کنند که مسکن ایمن هست و لازم نیست دلواپس باشند. من پیش از خراب شدن این مسکن، آن را از نزدیک و با جزییات دیده بودم.» خانه خراب  سخن های او اکنون دلم را آتش می زند: «موضوع این هست که من فردای روزی که سقف مسکن را پایین آورده بودند، آن جا بودم. یک نفر از میراث فرهنگی و یک کارگر آن جا بودند و یکسری آجر هم آن جا تهی کردند و رفتند. آ» » او می گوید احوالات من در کتابخانه های صفوی اصفهان آمده هست و آقای تناولی هم در آثارشان از این مسکن بهره برده اند. خوشحالان ویرانی  اظهار می کنند مسکن برایشان جز دردسر نداشت؛ جز گرد و خاک و ناامنی. » » او از ارزش من خبر ندارد و می گوید که هنگامی باد پاییزی آن را به هم ریخت، پس ارزش چندانی نداشته ام، زیرا به هر حال وظیفه میراث بوده که مسکن را محافظت کند وگرنه مردم گناهی ندارند، آنان در ابتداییات مسکن خودشان مانده اند.  اکنون دو موتورسوار از کوچه های پشتی آمده اند تماشا؛ آمده اند نگاه کنند مسکن ای را که ۶ سال پیش رفت وآمد خودرو های مصالح بر ساختمان در حال ساختشان را سخت کرده بود، دیگر نیست. اسم یکی شان «سعید» هست و می گوید که سال ٩٠ یک ساختمان در روبه روی مسکن ساخته هست و زیرا مسکن نائل تا وسط کوچه آمده بوده و تردد خودرو های مصالح بر را مشکل می کرده هست. او داخل مسکن را دیده بوده و از دیدگاهش ارزش «باستانی» بسیاری نداشته هست. « «اگر خودتان هم در محله ای زندگانی کنید که یک مسکن قدیمی در آن باشد که جز گرد و خاک و تنگ کردن کوچه، هیچی نداشته باشد، از آن ذله می شوید. » » خانم سادات که از ۵٠، ۶٠ سال پیش در محله ما زندگانی می کند هم می گوید مادرش داخل مسکن را دیده بوده هست. او نمی داند چه فردی مسکن نائل را خراب کرده اما تفکر می کند دیگر قصد داشته اند که این مسکن را خراب کنند. «» » خانم همسایه پشتی ام هم که تا همین ١۵ سال پیش با ساکنانم رفت وآمد داشت، ایستاده لای در نیمه باز مسکن اش و با نیم نگاهی بر ویرانه های باقیمانده، می گوید از مسکن جز گرد و خاک و ضرر چیزی به او نمی دست یافته هست: «ما در این مکان خیلی قدیمی هستیم. پدر و مادرم در این مسکن عروسی کردند در همین کوچه هم من به دنیا رسیدم. من می دانم که همیشه می اظهار کردند این مسکن قدیمی هست و لازم هست باشد زیرا خاطره هست. جوان که بودم رفته بودم داخل مسکن، تا ١۵ سال پیش انسان در مسکن بود و ما نیز همسایه بودیم و می رفتیم داخل.»  «آ «آمدم از نزدیک مسکن را نگاه کنم. دکتر رضازاده یکی از اساتید صاحبنام ما در دانشگاه تهران اظهار کرد که ١٢٠٠خانه صفوی در اصفهان وجود دارد. تخریب یک مسکن مرحله صفوی، مبحث کمی نیست و جای تأسف هست که آن مقدار راحت آن را از بین برده اند.» » تصویر العمل او به خرسندی همسایه از تخریب مسکن نائل اینچنین هست: «من تفکر می کنم که تعداد بسیاری از مردم دغدغه میراث فرهنگی را ندارند؛ درباره این مسکن به این دستاورد آمدیم و شاهد هستیم که خیلیها از تخریب آن خوشحالند. ما این واقعه را در منطقه بین الحرمین شیراز هم داشتیم که تعداد بسیاری از مسکن تاریخی در آن طریق نابود گردید.    کار مرمت در کل گران هست و خیلی اوقات سازمان میراث چنین هزینه هایی را نمی کند و شاهد هستیم که خیلی از مسکن هایی که در تملک این سازمان هست و دیگران اشخاص توان ندارند به آن دست بزنند یا مرمت کنند، از بین می جریان.» «    ساعت ١١ونیم شب جمعه بود که بقال مکان از تخریب مسکن مطلع گردید. دامادش رفته بود بیمارستان و بعد که آمد مسکن اظهار کرد وخی دکانت را کاری بکن، بقال اظهار کرد چه شده؟ اظهار کرد خیلی گردوخاک راه افتاده. « «به هرحال همه ناراحت می گردند نگاه کنند یک مسکن که خیلی قدیمی بوده و ارزش داشته خراب شده ولی خب فردی هم نیامده بود که رسیدگی کند. این مسکن به حال خودش رها شده بود. همه ما دوست داشتیم که برویم داخل مسکن را نگاه کنیم ولی هیچ وقت نشد، اکنون هم که خراب شده.» «» «روزبه فرزان»، فعال میراث فرهنگی اصفهان اما مردم را مقصر نمی داند. « «قشر دلواپس تاریخ، آنهایی نیستند که در این محله ها زندگانی می کنند؛ زیرا آنان از این مسکن های تاریخی هیچ نفعی نمی برند. مشکل اینجاست که در میراث ایران نگاه موزه ای به میراث فرهنگی وجود دارد و به همین سبب رابطه این مسکن های تاریخی را با هم محله ای هایش قطع می کنند و این مسکن ها مبدل می گردند به عنصرهای مزاحم دردسرساز و متروک، بعد توقع هم دارند که مردم به آنان علاقه دارا باشند. از سمت دیگر زیرا مردم این محله ها کسانی نیستند که از دیدگاه پولی شرایط مطلوبی دارا باشند، به تفکر زندگانی شان می باشند و اظهار می کنند که می خواهم صد سال سیاه این مسکن در محله مان نباشد. بحث ما این هست که کارکردهایی برای این مسکن ها تشریح گردد که واضح باشد و در دسترس همه و نفعی هم از آنان به مردم برسد. آقای اللهیاری گفته اند که این مسکن را عین به عین می سازند، پرسش اینجاست که کجای قانون چنین مبحثی طرح شده است؟ و اصلا دیگر چه فایده دارد؟» یکی از چند بازمانده  بعدها اما دیگر اظهار کردند غیر قابل سکونتم، اظهار کردند یک باد کوچک که بیاید، سقفم می ریزد و مسکن خرابشان می کنم. « او می گوید مسکن نائل، مسکن آبا و اجدادی مادری اش بوده هست. منور خانم، مادربزرگش سال ها در این مسکن زندگانی کرده، مادر منور خانم هم همین گونه تا ٧٠ سال پیش. « «کوچه مکان این مسکن به یک کوچه باریکی مبدل شده بود. آ آن چیزی که اکنون خراب شده همان هست که من نگاه کردم.    بعد از آن که مسکن در میراث ثبت گردید ما دیگر از آن خبر نداشتیم. ما اصفهانی هستیم و نسبت به میراثمان حساسیت داریم.» » او پیش از این شنیده بود که جبهه شرقی مسکن سالیان سال بود که متروک بود و به دیدگاهش در یک محله مسکونی که بافت های اجتماعی اش را دارد، مخروبه شدن یک مسکن خوشایند نیست. « «ما حقی به آن مسکن نداشتیم. سالیان سال پیش از طریق میراث تملک شده بود مانند خیلی از مسکن های قدیمی دیگر، ما می دانستیم تاریخی هست و قسمتی از اجداد ما نسبت به این مسکن مالکیت داشته اند. » عین به عین ساختن  «» » حالا ١٠روز بعد از ویران کردن عمدی مسکن نائل، فریدون الهیاری، مدیرکل میراث فرهنگی، صنعت ها دستی و گردشگری استان اصفهان به «شهروند» می گوید که عامل کلیدی تخریب تاکنون شناسایی نشده هست. « «وقتی اهالی محله طوقچی در سال های ٨٨-٨٩ گله کردند که این مسکن محل معتادان شده، ما دیوار دور آن را محصور کردیم و دری فلزی برایش گذاشتیم. این جدا از این هست که داخل بنا هم در طول ٢٠ سال تخریب شده بود و سال های بعد هم هر سال روی حدود مسکن و کنترل ورود و خارج شدن آن انجام می گردید. شاید یکی از مسائلی که موجب گردید به دنبال تخریب این بنا باشند، این بود که تأکید سازمان میراث فرهنگی به این بنا را نگاه کردند. » مسئولان میراث فرهنگی از تخریب بنای زیبای کوچه مسجد مصری چگونه غافل شدند؟
با این حال زیرا مرمت این مسکن سال ها در برنامه مرمتی در دیدگاه گرفته شده بود، پیمانکار گرفته بودیم که طبق اعتبارات سال ٩۵ قرار بود مرمت گردد.  اعتبارش چقدر بوده؟  ارزش این مسکن هم در اعتبارات پارسال حدس شده بود؛ رقم البته رقم بالایی نبود. چند مسکن عین به عین بازسازی شده که این یکی بشود؟  ٢٢   بنای عین به عین ساخته شده، اگر به سرانجام برسد هم ارزش تاریخی ندارد و همان مسکن نائل تاریخی نخواهد بود.  این مسکن را بار دیگر می سازیم زیرا قصد نداریم فرهنگ ستیز با بناهای تاریخی به دلیل منفعت طلبی جا بیفتد و دوباره هم تکرار گردد. هزینه اش چقدر خواهد شد؟    او از دیگر مسکن های تاریخی اصفهان هم سخن برای گفتن دارد. به گفته او آخرین بازبینی ها در اصفهان نشان می دهد در حدود هزار مسکن واجد ارزش در این استان وجود دارد که البته این بدون در دیدگاه گرفتن تمامی مسکن های تاریخی شهر ها و روستاهاست. از این هزار مورد، ۵٠٠ مسکن در لیست آثار ملی کشور ثبت شده هست. « سالانه بین ١۵٠ تا ٢٠٠خانه تاریخی و سال کنونی ٢۵٠ مسکن تاریخی بصورت همکاریی با قسمت شخصی برای احیا و مرمت به کار گرفته شده اند تا به تأسیسات گردشگری مبدل گردند. » آ در کنار این میراث برای مسکن هایی که صاحب شخصی دارند، سیستم و دفتری ایجاد کرده هست تا مسکن مالکانی که توان ندارند به هر سببی مسکن هایشان را محافظت کنند، بعنوان مجال سرمایه گذاری ارائه گردد. گروه دیگر مسکن هایی می باشند که در تملک سازمان میراث فرهنگی اند؛ که در این باره هم به گفته او، اداره میراث از دیدگاه مراجع پولی تنگنا دارد و این درحالی هست که اصفهان ظرفیت عظیمی از مسکن های تاریخی دارد و اولویت های متفاوتی برای مدیریتشان مطرح هست.  آ  آنطور که ریاست اداره میراث اصفهان می گوید، در اصفهان اکثر از ۶٠ مسکن تاریخی در مالکیت مستقیم سازمان میراث فرهنگی هست که از این تعداد برای ٣٠ مسکن کاربری هایی برای سرمایه گذاری تشریح شده، در اختیار دانشگاه ها و نهادهای فرهنگی قرار گرفته و با کاربری اداری، موزه ای و صنعت ها دستی اداره می گردد. « «خانه نائل یکی از آن ٣٠ مسکن معروف اصفهان هست که برای آن کاربری تشریح نشده بود. این مسکن ها یا توجیه سرمایه گذاری، موقعیت جایی یا ظرفیت محیطی نداشتند. از این گروه، سازمان میراث فرهنگی در سابق مسکن هایی را که سرپا بودند، برای ساکن کردن در اختیار پرسنل گذاشته بود. فلسفه حضور در مسکن های تاریخی، مساعدت به مراقبت آنهاست اما درنهایت این مسکن ها را همین تابستانی که گذشت، تخلیه کردیم. از این میان مسکن هایی حتی قابل استفاده پرسنل سازمان هم نبود و درعین حال موقعیت جایی شایستهی هم برای سرمایه گذاری نداشتند و به مرمت جدی هم احتیاج داشتند. مسکن نائل از این مورد ها هست.»
» به دنبال چوب های باقیمانده آ او مانند همه همسایه ها اظهار کرد، من نه یک مسکن قدیمی که یک مسکن خرابه بوده ام. « «اینجا مسکن خرابه بود. در این مسکن سگ و معتاد و… جمع می گردیدند، اکنون که خراب شده، دیگر آنان توان ندارند در آن جمع گردند.» » » او اظهار کرد که چوب ها را برای آتش شومینه باغ جمع می کند و هم اکنون این چوب ها خیلی نفع هست: «لااقل از این مسکن یک نفعی هم به ما رسید. »


لینک کوتاه مطلب : http://www.shalamchenews.com/?p=77533

دیدگاه شما

معادله ی امنیتی * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.