تاریخ ارسال : ۱۹ فروردین ۱۳۹۷ ساعت : ۰۷:۵۳ 0 نظر چاپ این صفحه چاپ این صفحه

«پایتخت ۵» و ماجراهای اوج، سانسور، ابراهیم تاتلیس و شبکه جم!!!

روزنامه شهروند – پولاد امین: از همان روز که گفته گردید در تولید سری پنجم سریال پایتخت موسسه ارزشی اوج به‌عنوان سرمایه‌گذار حضور خواهد داشت، خیلی‌ها انتظار می‌کشیدند نگاه کنند سرانجام این مشارکت چه خواهد گردید و به کجا خواهد رسید. به‌هرحال اوج به‌عنوان موسسه‌ای با تمایلات پررنگ ایدئولوژیک در سینما نشان داده بود که بیش و قبل از هر چیزی مایل و اشتیاق دارد تا مهر مفهومی خود را بر آثاری که تولید می‌کند، بکوبد.

این قضیه گرچه در سینما به وسیله انتخاب‌گر بودن تماشاگران چندان باعث مشکلی هم نشده بود، اما از جایی که تماشاگر تلویزیون انتخاب‌کننده نیست و در نتیجه طیف بیشتری از تماشاگران تلویزیون در ازای رویکردهای معلوم تبلیغی- ایدئولوژیک عکس العمل می‌توانند نشان دهند، از همان ابتدا تصور می‌رفت این مشارکت در تلویزیون بدون مشکل پیش نخواهد رفت.

 به همین دلیل هم بود که دعوا و درگیری میان عاملان کلیدی سریال با اوجی‌ها اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسید...

پایتخت ۵ از همان اولین روزهای نمایش انتقادات بسیاری را باعث شد. کیفیت دراماتیک پایین فصل پنجم پایتخت اصلی‌ترین دلیل انتقادات بود…

آغاز انتقادات

پایتخت که در سری‌های پیش با شخصیت‌های حقیقی و شبیه تماشاگرانش دل‌ها را برده و مردم را پای تماشای داستان‌هایی نشانده بود که بیش و قبل از هر هدف دیگری به دنبال بازگویی آلام مردم با زبان و لحنی شیرین بود؛ در سری پنجم شخصیت‌هایش را در قالب توریست به گشت‌وگذار در ترکیه واداشته تا بتواند تصویرهایی خوش آب و رنگ به مخاطب ارایه دهد و در کنار آن نیز با تکرار شوخی‌های دم‌دستی قسمت‌های قبل خنده‌ای از تماشاگر بگیرد. اینها باعث انتقاداتی بود که از همان اولین قسمت‌ها آغاز گردید و هرچه گذشت به شمار این انتقادات افزوده گردید؛ که روی زیادتر آنان هم نه به عاملان سریال که به سرمایه‌گذاری بود که اولویتش را در رسیدن به مباحث و مفاهیمی ایدئولوژیک بنا کرده بود. جالب این‌ هست که این انتقادات را زیادتر رسانه‌های نامیده شده به اصولگرا کلید زدند. انتقاداتی که زیادتر خطابش به مواردی بود چون تصویرسازی ضعیف نماهایی مثل بالن‌سواری که بنا بود نقطه اوج سریال را تشکیل دهد، افشای ارتباط خانوادگی شخصیت رحمت خروس‌باز با ریاست سازمان حمایت کننده تولید، مجازکردن آوازخوانی ابراهیم تاتلیس و روی آنتن فرستادن بی‌حجاب بازیگر زن جم که اینها در کنار هم به پاشنه آشیل‌هایی بدل گردیدند که موقعیت این مجموعه را تماما متزلزل کرد، تا جایی که در آخرین روزهای تعطیلات نوروز دوز انتقادات مخاطب های نسبت به پایتخت ۵ آن‌قدر بالا رفت که به گفته کافه سینما به جای اشخاص گمنامی که قبل تر از سانسور رقص یا اسم خود در سریال گلایه می‌کردند، این فرد محسن تنابنده بود که دست به انتقاد از تلویزیون زد…

وقتی انتقادات فزونی گرفت، پیش‌بینی می‌شد که عاملان سریال قرار هست برای توجیه مسائل و مشکلات سریال مقصری بجویند و در این بین چه مقصری خوب تر از سرمایه‌گذاری که سلایقش در تولید آثار شعاری آن را به سیبلی مناسب بدل کرده هست. به همین دلیل هم وقتی چند روز قبل خبر اعتراض بازیگران مجموعه پایتخت به سانسور این سریال منتشز شد، خیلی‌ها در فضای سایبری این اتفاق را جنگ زرگری قرائت کردند و ازجمله سینماروزان درج کرد: نمی‌دانیم نامش را شگرد بگذاریم یا پلتیک یا دستورکار.

در نهایت ظرفیت انبوه انتقادات صدای محسن تنابنده را درآورد...

سرنوشت محتوم

جالب این‌که او در خوب ترین زمان ممکن دست به این انتقاد زد تا از زهر انتقاداتی که زیادتر کیفیت سریال را هدف قرار گرفته بودند، کم و توپ را در زمین دیگری اندازد. در واقع این گفته چندان هم غلط نیست که اگر سریال پایتخت ۵ کیفیتی نزدیک به قسمت‌های قبل داشت یا این‌که تا این حد مورد انتقاد واقع نشده بود، با سانسورهایی بسیار بسیار زیادتر از این هم محسن تنابنده بر علیه سازمان سرمایه‌گذارش نمی‌شورید. اما این بازیگر و نویسنده که طراح کلیدی مجموعه پایتخت محسوب می‌شود، در نهایت در آخرین شب تعطیلات نوروزی و در عکس العمل به انتقادات روزافزون از کیفیت سریال، با انتشار عبارت دوپهلوی «آقا میزتونو نمی‌گیرن لطفا سانسور نکنید» در واقع ممیزان را عامل کیفیت پایین سریال قلمداد کرد.

هنرمندان بر علیه اوج

این درحالی بود که به اقرار دیگر عاملان سریال ظرفیت و اندازه ممیزی‌های اعمال‌شده روی پایتخت ۵ بسیار بسیار کمتر از همیشه و به‌خصوص در مقایسه با چهار سری قبلی بوده و به‌عنوان مثال در سری پنجم عمده ممیزی روی فصل کابوس پس از سقوط بالن اعمال شده هست. تنابنده تنها هنرمند پایتختی نبود که بر علیه اوج سخن گفت. محسن تنابنده البته خطاب صحبتش را کلی و عمومی گرفته و از عبارت آقایان استفاده نمود بود.

اما پس از او همکار و بازیگر همراهش در این سریال، احمد مهرانفر، تیغ را بر علیه اوجی‌ها تیزتر کرد و واضحا سازمان اوج را عامل سانسور سریال دانست: تیغ سانسور پخش صداوسیما کم بود؛ اوج هم اضافه گردید!نکته جالب در این بین این هست ‌که اغلب مخاطب های سریال به‌خصوص در فضای سایبری دعوای پیش‌آمده بین تنابنده و مهرانفر را با اوج جدی نگرفتند. خواننده‌ای در یک آنالیز خواندنی در اشاره به انتقادات تنابنده درج کرد: این دعوایی که میان عاملان پایتخت و سازمان متمول حمایت کننده تولید درگرفته، دعوای محتومی هست که با این هدف درگرفته که سرانجام به این نتیجه برسد که کیفیت پایین محصول به سانسور و ممیزی ربط دارد؛ تا کسی نپرسد پس نقش سرپرست نویسندگان سریال یعنی محسن تنابنده در تولید چنین متن ضعیفی چه بوده هست؟ و نیز هیچ‌ کسی این سوال را طرح نکند که نقش سیروس مقدم کارگردان و همسرش الهام غفوری تهیه‌کننده در کیفیت تکنیکی پایین سریال به‌خصوص در نماهای بالن‌سواری بالای دریا و پس از آن سقوط در دریا چه بوده هست؟این دعوای زرگری به این دلیل بود که از همه طرف مورد استقبال جای گرفت.

همان‌گونه که گفته گردید عاملان کلیدی سریال از طریق این اعتراض‌ها و انتقادها خواستند چنین وانمود کنند که آنان کارشان را به خوب ترین شکل ممکن انجام داده‌اند و مقصر کلیدی تمام ایرادها و کمبودهای سری پنجم پایتخت موسسه اوج هست که با ممیزی و سانسورهایش این ایرادات را باعث شده هست. از طرف دیگر اوجی‌ها هم که در مدت زمان نمایش این سریال با انتقاد رسانه‌های ارزشی در باب چرایی حضور بازیگر زن شبکه جم در سریال و روی آنتن فرستادن آوای ابراهیم تاتلیس رو به رو شده بودند، اکنون در این برهه که به دستاویز ممیزی با انتقاد تنابنده و مهرانفر روبه‌رو شده‌اند، می‌توانند دو مرتبه برای رسانه‌های خاص شیرین شوند؛ به این دلیل که به مسیر درست برگشته و وظیفه خود را در ازای رسانه‌های همسو درست انجام داده‌اند! از این‌رو هست که در یکی دو روز موخر مخاطب های رسانه‌های مجازی از این دعوا، با عنوان «زن و شوهر دعوا کنند/ ابلهان باور کنند» یاد کرده‌اند. اما پس از او همکار و بازیگر همراهش در این سریال، احمد مهرانفر، تیغ را بر علیه اوجی‌ها تیزتر کرد و واضحا سازمان اوج را عامل سانسور سریال دانست: تیغ سانسور پخش صداوسیما کم بود؛ اوج هم اضافه گردید!

 آنچه از یاد رفته بودجه هنگفتی هست که صرف شده و تنها نتیجه ای که به بار آورده هست، زیر سؤال رفتن و بی‌اعتبار شدن یکی از ارزشمندترین برندهایی هست که رسانه ملی آن را در وضعیتی متزلزل قرار داده هست...

دعوای زرگری؟!

مرور سکانس‌های سانسورشده سریال پایتخت؛ نقش و تأثیرگذاری آنان در کلیت کار و قول‌و قراری که با موسسه اوج گذاشته شده بود. خواننده‌ای در یک آنالیز خواندنی در اشاره به انتقادات تنابنده درج کرد: این دعوایی که میان عاملان پایتخت و سازمان متمول حمایت کننده تولید درگرفته، دعوای محتومی هست که با این هدف درگرفته که سرانجام به این نتیجه برسد که کیفیت پایین محصول به سانسور و ممیزی ربط دارد؛ تا کسی نپرسد پس نقش سرپرست نویسندگان سریال یعنی محسن تنابنده در تولید چنین متن ضعیفی چه بوده هست؟ و نیز هیچ‌ کسی این سوال را طرح نکند که نقش سیروس مقدم کارگردان و همسرش الهام غفوری تهیه‌کننده در کیفیت تکنیکی پایین سریال به‌خصوص در نماهای بالن‌سواری بالای دریا و پس از آن سقوط در دریا چه بوده هست؟

در گفت‌وگو با الونددر روزهای موخر حذف یکی دو سکانس از سریال پایتخت حاشیه‌های بسیاری به وجود آورده هست. پس از این‌که محسن تنابنده و احمد مهرانفر به این سانسور معلوم اعتراض کردند، سیروس مقدم در گفت‌وگویی با تمام وجود از موسسه اوج پشتیبانی کرد تا این حاشیه های سر زبان مردم و مخاطب های سریال بیفتد. در مورد این مسائل با خشایار الوند که از فیلمنامه‌نویسان قدیمی و پرکار تلویزیون هست و در پایتخت هم نویسنده سناریوی کار بوده هست، گپی کوتاه زده‌ایم که با هم می‌خوانیم…

ثروت سوخته

جناب الوند! در روزهای موخر واقعه ی سانسور یکی دو صحنه از سریال پایتخت توسط موسسه اوج حاشیه های بسیاری را در رسانه‌های مجازی به وجود آورده هست. شما به‌عنوان نویسنده این سریال می‌توانید بگویید که از اول برنامه این مشارکت به چه صورتی بوده هست؟منظورتان را از برنامه مشارکت نمی‌دانم…

خشایار الوند، نویسنده سریال پایتخت، از مشارکت با موسسه اوج می‌گوید

از ما شعار و مسائل گل‌درشت نخواستند!

موسسه اوج به‌عنوان سرمایه‌گذار قطعا نشسته‌اند با تهیه‌کننده به نتایجی رسیده‌اند و کار به این صورت آغاز شده هست دیگر… در گفت‌وگو با الوند

در واقع وقتی که محسن تنابنده نوشتن فیلمنامه‌ سری پنجم پایتخت را آغاز کرد، من سر کار دیوار به دیوار بودم و نمی‌توانستم بیایم، در نتیجه آنان آن چند وقت را با شیوه دیگری کار کردند و همزمان هم در انتظار بودند تا کار من سر دیوار به دیوار تمام گردد و برگردم. چون کار ما سر دیوار به دیوار طول کشید و نتوانستم از ابتدا سر پایتخت باشم، محسن تنابنده بهمراه دوست دیگری نوشتن فیلمنامه‌ را آغاز کردند و سه قسمت خستین را درج کردند و کار را هم در شمال کلید زدند.

اما همان زمان که کار من در دیوار به دیوار تمام گردید، راهی شمال گردیدم و تقریبا اواخر فیلمبرداری قسمت سوم بود که به گروه پیوستم و فیلمنامه‌ را دست گرفتم. شما به‌عنوان نویسنده این سریال می‌توانید بگویید که از اول برنامه این مشارکت به چه صورتی بوده هست؟

اصلا این داستان در ابتدا قرار نبود به طور سریال ساخته گردد. در اصل من و محسن تنابنده یک برنامه ای داشتیم و می‌خواستیم یک فیلم سینمایی با استفاده از فضا و شخصیت‌های سریال پایتخت بسازیم، به همین دلیل هم سراغ فضاها و اتفاق هایی رفته بودیم که بزرگتر از تلویزیون باشند…

علی الظاهر وقتی که من سر کار دیگری بودم واقعه ی مشارکت با موسسه اوج به‌عنوان سرمایه‌گذار پروژه پیش آمده و محسن هم این طرح را همان‌طور که اظهار کردم قرار بود فیلم سینمایی بشود به‌عنوان طرح اولیه سریال پایتخت ۵ ارایه کرده هست...

یعنی شمای نویسنده از ابتدا در جریان خواسته‌ها و مطالبات مضمونی و داستانی اوج نبوده‌اید؟

بله، من نه‌تنها در زمان انجام آن توافقات حاضر نبودم، لکن حتی پس از ان و تا اواخر قسمت سوم سریال هم هنوز به گروه نپیوسته بودم. نه؛ من که شخصا هیچ مشکلی با اوج نداشتم.

شما پس از گذشت چند قسمت از فیلمنامه دو مرتبه فیلمنامه پایتخت را دست گرفتید؟

من در مورد آن جلسه خستین نمی‌توانم سخن بزنم، چون در آن جلسه حاضر نبودم، اما پس از ان مشکلی با اوج نداشتیم. یعنی که به‌عنوان مثال ارتباط ما با اوج این‌‌گونه نبود که چون آن موسسه پولی به پروژه آورده، پس ما مجبوریم خواسته‌های خودمان را کنار بگذاریم و هر آنچه آنان می‌خواهند بنویسیم…

می‌توانید بگویید جرقه کلیدی پایتخت ۵ از کجا آغاز گردید؟

شما مدام برمی‌گردید به جلسه‌ای که من اظهار کردم حضور نداشتم. من نمی‌دانم در آن پیشنهادات خستین چه گذشته و باید این را از تهیه‌کننده و محسن تنابنده بپرسید؛ که علی الظاهر خود محسن در گفت‌وگویی گفته خودشان فیلمنامه را به اوج ارایه داده‌اند و به این معناست که اوج چنین چیزی را پیشنهاد نکرده هست و منحصرا چون از داستان و مبحث خوشش آمده سرمایه‌گذاری در پایتخت را تقبل کرده هست. من منحصرا در این حد به این سوال جواب می‌دهم که هیچ فشاری روی ما نبود تا بخواهیم چیز خاصی یا سخن مشخصی را در بخش‌هایی از کار بگنجانیم.

پس چه گردید که فیلم سینمایی به یک‌باره مبدل به پایتخت۵ گردید؟

در نتیجه پایانی هم هر ناظر منصفی می‌تواند گواهی بدهد که در فیلمنامه سریال از شعارهای رو و اصطلاحا گل‌درشت و علاوه بر این هر نوع نان به بهای روز گفتن اثری نیست…

یعنی وقتی که توافقات خستین کار میان اوج و گروه به انجام دست یافته، شما در آن جلسه حضور نداشتید؟

اما در روزهای موخر اعتراضاتی را از محسن تنابنده و احمد مهرانفر نگاه کردیم که به ظرفیت سانسور موسسه اوج اعتراض کرده بودند…

از قسمت سوم به بعد چه؟ شما در متن‌های‌تان از سوی موسسه اوج با مشکل رو به رو شدید؟

خب این را باید از خود آنان بپرسید…

کل کار چه؟ آیا موسسه اوج نظراتش را در کل کار به شما تحمیل نکرد؟

خب به‌هرحال تحولات در کار فراوان بوده، اما من نمی‌دانم کدام یک از تحولات کار اوج بوده و کدام‌شان هم خواسته تلویزیون…

مشکلی نداشتید یعنی چه؟

در کل ما به‌عنوان افرادی که سال‌هاست با تلویزیون کار می‌کنیم به این ممیزی‌ها عادت کرده‌ایم و به نظرمان طبیعی به نظر می‌رسد.

پس مدعا می‌کنید که حتی مبحث ورود مضمونی چون داعش هم به سریال به خواست اوج نبوده هست؟

وقتی می‌گویید به‌هرحال تحولات فراوان بوده این توقع ایجاد می‌شود که به نمونه‌هایی اشاره کنید. خب یکی همان سکانسی هست که محسن و احمد به سانسورش اعتراض کرده‌اند.

در نوشتن شخصیت‌ها و رخدادها دست‌تان باز بوده؟

نگاه کنید تا آن جایی که یادم هست در کل روند کار همین جور بوده، البته طبیعی هست که دیالوگ به دیالوگ و صحنه به صحنه یادم نباشد که بگویم فلان دیالوگ از فلان صحنه حذف شده به طور مثال، اما در کل مشارکت سختی با سرمایه‌گذار نداشتیم. یک سکانس جالبی بود که به کابوس‌های پس از رهایی یافتن از سقوط بالن پرداخته و سکانس خیلی خوبی شده بود که در شرایط بسیار سخت و با سختی تمام در دریای طوفانی هم فیلمبرداری شده و سکانس بامزه‌ای بود.

اصلا فکر می‌کنم دلیل اعتراض‌ها هم این بوده که خیلی به سختی گرفته شده بود و این سختی‌ها در یاد گروه مانده بود…

یک سکانس کوتاه دیگر هم بود که روی آب می‌گذشت و یادم هست که بازگرداندند…

یعنی شما می‌خواهید بگویید سانسوری در آن حد و اندازه نبوده؟

جز این دیگر چندان سانسور تأثیرگذاری یادم نمانده.

به‌هرحال همه گروه در حد بضاعت‌مان تمام توان‌مان را گذاشتیم تا کار آبرومندی بسازیم و اکنون خرسندم که کار هم آبرومند شده و مردم هم کار را دوست دارند…

در کل تجربه خوبی بود که نمایش داد می‌توان بدون این‌که بودجه الف مخصوص یا تاریخی راگرفت، کار بزرگی انجام داد و در بالا بردن تلویزیون کمک کرد.

مورد ها دیگر چه؟

ما در این سریال بدون این‌که مثل اپیدمی سریال‌سازی این سال‌ها از آپارتمان به داخل آپارتمان دیگری برویم، مردم را به فضاها و جغرافیاهای جدید بردیم و در اجرا هم سکانس‌های سختی چون بالن و سقوط و.

می‌توانید در مورد سکانسی که حذف شدنش حاشیه‌ساز گردید، توضیح بدهید؟

نمایش داد که در تلویزیون هم می‌توان اقدامات بزرگ کرد. اما انتقادات بسیاری از کیفیت اجرای همین سکانس‌های بزرگ و دشوار وجود دارد…

 من نمی‌توانم به این سوال جواب دهم...

جز این دیگر چیزی یادتان نیست؟

..

در کل می‌توانید بگویید که از این مشارکت راضی هستید یا نه؟

..

..

..


لینک کوتاه مطلب : http://www.shalamchenews.com/?p=95044

دیدگاه شما

معادله ی امنیتی * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.