تاریخ ارسال : ۲۴ دی ۱۳۹۶ ساعت : ۰۸:۵۱ 0 نظر چاپ این صفحه چاپ این صفحه

۹۶ درصد کشور دچار خشکسالی بلندمدت هست

روزنامه ایران – مژگان جمشیدی: در حالی که گزارشهای منتشره از سوی سازمان هواشناسی از ثبت رکورد خشک ترین پاییز ایران در ۶۷ سال گذشته خبر می دهد مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی هفته گذشته اخطار داد ۹۶ درصد مساحت کشور دچار خشکسالی بلندمدت شده هست. شاهرخ پیروز، ریاست مرکز ملی خشکسالی در این مورد می گوید: در کمال تأسف بررسی ها، بیانگر خشکسالی های اندوخته و تجمیع یافته ای هست که در بستر طبیعت باقی مانده هست.    او با اشاره به اینکه ۱۲ استان کشور هم اکنون در وضعیت خشکسالی «بسیار شدید» و «شدید» قرار دارند، اضافه می کند: «اما نکته دلواپس کننده، استمرار وجود خشکسالی بلندمدت شدید و حتی بسیار شدید در زیادی از حوضه های آبریز غرب و جنوب غرب کشور به عنوان مراجع با اهمیت تأمین آب کشور و مرکز، شمال شرق و جنوب شرق کشور هست.» » طبق اعلام مرکز ملی خشکسالی، رکورد خشکسالی در پاییز سال کنونی با کاهش ۵۴ درصدی بارش ها نسبت به مدت همانند در بلند مدت شکسته شده هست.    در همین حال گزارش ها بیانگر هست به جز استان اردبیل که از ۵ درصد افزایش بارش بهره مند بوده اما در تمامی استان های کشور، میزان بارش از ۱۰ تا ۹۵ درصد کاهش داشته هست. در تهران نیز میزان بارندگی در پاییز سال کنونی بیشتر از ۸۰ درصد کمتر از مدت همانند در بلند مدت گزارش شده که اگر به این امر افزایش چشمگیر دمای هوا را هم اضافه کنیم، باید انتظار بهار و تابستان و روزهایی پرمخاطره تر را در سال آتی و سال های آینده دارا باشیم.

۷۰ درصد مخزن سدهای تهران تهی هست
کم بودن بارش های پاییزی و استفاده بی رویه آب اکنون موجب شده  از مجموع یک میلیارد و ۹۳۰ میلیون مترمکعب ظرفیت مخازن پنج سد کلیدی تأمین آب شرب پایتخت، تنها ۶۰۸ میلیون مترمکعب آب پشت این سدها ذخیره گردد. طبق اعلام سازمان آب منطقه ای کشور، اکنون از مجموع ظرفیت ۲۰۵ میلیون مترمکعبی مخزن سد کرج حدود ۱۰۸ میلیون مترمکعب، سد ماملو ۱۷۹ میلیون مترمکعب و سد لار نیز منحصرا ۳۸ میلیون مترمکعب آب دارد. وضعیت مخازن سدها تقریباً در همه جای کشور خوب تر از تهران نیست، از زنجان و آذربایجان گرفته تا خوزستان و چهارمحال و اصفهان و سیستان، و این همه حکایت از روزهایی سخت در آینده نزدیک دارد.    استمرار کم بارشی و افزایش دما در سال جاری در حالی به واقع شدن پیوسته که از چند سال پیش زنگ خطر برای کاهش ذخایر آبهای زیرزمینی و نابود شدن رودخانه ها و دریاچه های کشور نیز به صدا در آمده هست. با این وجود بهره برداری بی رویه از مراجع زیرزمینی و آبهای جاری همچنان ادامه دارد، بی آنکه عوض شدن مثبتی در میزان استفاده چه در بخش شرب و صنعت و چه در بخش کشاورزی اتفاق افتد. از طرف دیگر آنچه نگرانی ها را دو چندان می کند اهتمام زیادی از اقلیم شناسان بر نقش فزاینده خراب کردن جنگل ها و مراتع و تالاب ها در بروز بحران اقلیمی حال حاضر کشور و منطقه خاورمیانه هست.
خراب کردن جنگل ها و تالاب ها، عامل تاثیرگذار در  تشدید اثرها عوض شدن اقلیم
دکتر سید محمد جعفر ناظم السادات، ریاست مرکز پژوهش های جوی اقیانوسی دانشگاه شیراز در اظهار کرد و گو با «ایران» با اهتمام بر نقش گرمایش جهانی در بروز عوض شدن اقلیمی به عوامل تشدید کننده اثرها گرمایش جهانی هم  اشاره می کند و می گوید: بررسی ما نشان می دهد تنها در یک دوره هشت ساله جنگ تحمیلی که منتج به خراب کردن وسیع پوشش گیاهی، آتش سوزی چاه های نفتی و تحولات در سیمای طبیعی سرزمینی گردید، میزان رطوبت جو در جنوب ایران بسیار کاهش یافته. به جز این پژوهش ها دیگری نشان می دهد میزان رطوبت جو در کشور در ۳۰ سال موخر به ازای هر مترمربع حدود ۲ کیلوگرم کمتر شده یعنی آب از دست رفته هست که دلیل را میتوان در نابود شدن تالاب ها و جنگل ها و مراتع جست و جو کرد.
دکتر بهلول علیجانی، اقلیم شناس و عضو هیأت علمی گروه جغرافیای دانشگاه خوارزمی تهران نیز به «ایران» می گوید: وجود جنگل های زاگرس در مسیر حرکت توده هوای مدیترانه ای همیشه خیلی با اهمیت بوده ولی امروز بخش های زیادی از این جنگل ها خراب کردن و نابود شده هست. نه منحصرا زاگرس که تمامی جنگل های ایران از بین رفته هست. نابود شدن مراتع و دشت ها، تخلیه آب های زیرزمینی و افزایش شوری خاک اینها چیزهایی هست که همه جای دنیا اتفاق افتاده اما در کشور ما و در منطقه خاورمیانه تبعات این خراب کردن ها به نحو افزایش چشمگیر دما و کاهش بارش امروز بیشتر از پیش معلوم شده هست چون آتش جنگ هم به آن افزوده شده هست.
علیجانی معتقد هست امروز دو گروه در بروز تحولات اقلیمی در کشور نقش دارند؛ نخست دولتمردان به سبب غفلت از محیط زیست و دیگری مردم به سبب استفاده بی رویه مراجع. او می گوید: مردم باید بدانند چه خطرهای جدی پیش روی کشور قرار دارد، باید به آنان آگاهی بدهیم تا کمتر انرژی و مراجع استفاده کنند، کمتر پسماند تولید  و کمتر محیط را آلوده کنند و در احیای جنگل ها، مراتع و تالاب ها همکاری کنند، این تنها راه رهایی ایران از بحران اقلیمی هست. این تحولات یکساله موجب بهبود روند نمی توان. باید زمان طولانی برای آگاهی دادن

احیای تالاب ها به کجا ختم گردید؟
در حالی که طبق اعلام سازمان مراقبت محیط زیست بیشتر از ۷۰ درصد تالاب های کشور خشک و نابود شده اند دولت یازدهم مصوبه ای را برای تأمین حقابه تالاب ها به میزان ۱۱ میلیارد مترمکعب تصویب و به وزارت نیرو ابلاغ کرد. اما با گذشت بیشتر از یک سال از ابلاغ این مصوبه، وزارت نیرو همچنان از اجرای این قانون سر باز می زند. در جدیدترین عکس العمل صورت گرفته، ریاست سازمان مراقبت محیط زیست هفته گذشته اعلام نمود: «درخواست تأمین حقابه تالاب های خوزستان را از وزیر نیرو مطرح نمودیم اما وزارت نیرو می گوید آبی برای تأمین حقابه تالاب های این استان در اختیار ندارد! » احیای تالاب شادگان و هورالعظیم و بیشتر از ۲۰۰ هزار هکتار از هورهای فصلی و خشکیده خوزستان در جنوب شرق اهواز که اکنون به محور های تولید ریزگرد مبدل شده اند در حالی به دست فراموشی سپرده شده که یک ماه قبل طرح توسعه ۵۵۰ هزار هکتاری کشاورزی خوزستان بدون گزارش بررسی زیست محیطی شروع گردید. برنامه ای که گفته می گردد بیشتر از پیش موجب شوری خاک و آب رودخانه جراحی و تالاب شادگان می گردد.
۴ درخواست ریاست جمهوری از عیسی کلانتری
مسعود باقرزاده کریمی، معاون دفتر زیستگاه ها و امور منطقه های سازمان مراقبت محیط زیست در مورد این پارادوکس می گوید: در مورد توسعه کشاورزی خوزستان من به عنوان کارشناس توان ندارم نظر بدهم و مسئولین باید پاسخگو باشند اما ما احیای تالاب ها را فراموش نکرده ایم. ضمن اینکه همین یک ماه قبل ریاست جمهوری در نامه ای به ریاست سازمان مراقبت محیط زیست چهار اولویت کلیدی محیط زیست را متذکر گردیدند. او اضافه می کند: تأمین حقابه تالاب ها، گرد و غبار، مبحث پسماندها با اولویت شمال کشور و آلودگی هوای کلانشهرها چهار محور کلیدی مد نظر ریاست جمهوری هست که آقای کلانتری باید در انتهاء این چهار سال کارهای اجرایی اش برای حل قسمتی از این معضلات را به دولت گزارش کند.    به همین سبب « ستاد سازگاری و مدیریت تالاب ها و دریاچه های کشور» را که مصوبه شورای عالی آب بوده و ریاست آن بر عهده آقای جهانگیری و دبیری اش بر عهده آقای کلانتری هست تشکیل دادیم که کمیته فرعی این ستاد برای اولین بار روز دوشنبه ۱۸ دی ماه با حضور معاونین وزرای مربوطه برگزار گردید تا مقدمات کار برای تشکیل ستاد ملی با حضور آقای جهانگیری فراهم گردد. او اضافه می کند: در این جلسه وزارت نیرو توزیع مکانی و زمانی و جغرافیایی تأمین حقابه تالاب ها را در شرایط ترسالی، استاندارد و خشکسالی عرضه کرد و قطعی شده بزودی اجرایی کند. این جدی ترین مطالبه سازمان مراقبت محیط زیست هست و باید وزارت نیرو این حقابه را تأمین کند.
پرویز گرشاسبی، معاون امور بیابان سازمان جنگل ها و مراتع نیز در مورد تأمین حقابه هورهای خوزستان و کنترل محور های ریزگرد این استان در اظهار کرد و گو با «ایران» می گوید: باوجود مصوبه دولت برای تأمین ۶۵۰ میلیون مترمکعب حقابه هورهای خوزستان اما هنوز وزارت نیرو این حقابه را نداده و در جلسه ستاد سازگاری تالاب ها این مطالبه را مجدداً پیگیری  و اعلام می کنیم  تا وقتی که این حقابه تأمین نشود محور های ریزگرد خوزستان روز به روز توسیع بیشتری خواهد یافت و درختکاری های ما آن هم در یک پهنه محدود ۲۰ تا ۳۰هزار هکتاری عملاً نتیجه مثبتی نخواهد داشت.


لینک کوتاه مطلب : http://www.shalamchenews.com/?p=83201

دیدگاه شما

معادله ی امنیتی * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.